mały|Grób Alfreda Szklarskiego na cmentarzu przy ul. Sienkiewicza w Katowicach Alfred Szklarski (ur. 21 stycznia 1912 w Chicago, zm. 9 kwietnia 1992 w Katowicach) – polski pisarz specjalizujący się w literaturze podróżniczo-przygodowej dla młodzieży, popularyzator wiedzy o polskich podróżnikach i przyrodnikach, redaktor literacki. Autor cyklu powieści o Tomku Wilmowskim. Publikował także pod pseudonimami Alfred Bronowski, Fred Garland, Alfred Murawski, Roman Szklarski oraz Henryk Szklarski.

Życiorys Urodził się 21 stycznia 1912 w Chicago, w Stanach Zjednoczonych jako syn Andrzeja Szklarskiego, działacza Organizacji Bojowej PPS zmuszonego w 1908 do emigracji, oraz Marii z domu Karkosik. W 1922 powrócił z matką i siostrą do Polski, ale z powodów ekonomicznych wyjechał do USA w 1923. W Nowym Jorku uczęszczał do szkół parafialnych pod wezwaniem Świętej Trójcy oraz św. Stanisława Kostki.

Jako czternastolatek przeniósł się wraz z matką do Polski. Od 1928 mieszkał we Włocławku, rodzinnym mieście matki, gdzie uczył się w katolickim Gimnazjum im. Jana Długosza. Wstąpił do Legionu Młodych i w 1930 zdał egzamin maturalny. W latach 1930–1931 odbył kurs przygotowawczy w Szkole Nauk Politycznych. Po śmierci matki w 1932 przeniósł się do Warszawy, gdzie w latach 1932–1938 studiował w Szkole Nauk Politycznych na Wydziale Konsularno-Dyplomatycznym. W czasie studiów poznał swoją przyszłą żonę Krystynę, którą poślubił 1 października 1939 w Warszawie.

Pod okupacją niemiecką w grudniu 1939 podjął pracę dziennikarza w gadzinowym „Nowym Kurierze Warszawskim”, w którym ogłosił ponad sto tekstów. Redagował cykl o modzie kobiecej pt. „Coś dla pań” oraz pod pseudonimami Alfred Gruda, Alfred Murawski i Marek Smuga publikował w odcinkach powieści erotyczne: Miłość marynarza, Miłość pani Toli, Piękna nieznajoma, Romantyczna przygoda – i przygodowe dla dorosłych: Żelazny pazur (1942), Krwawe diamenty (1943), Tornado (1943), Tajemnica grobowca (1944). Dzięki przepustce dziennikarskiej dorabiał handlując i udzielając lekcji angielskiego. Jego nazwisko znalazło się w wykazach kolaborantów publikowanych w prasie podziemnej. Od sierpnia 1944 jako żołnierz Armii Krajowej pod pseudonimem Szklarz walczył w powstaniu warszawskim w 2 plutonie 2 kompanii batalionu „Piorun” na terenie Śródmieścia. W grudniu 1944 opublikował w „Nowym Kurierze Warszawskim” reportaż Z dni grozy. Konająca stolica. Przez kilka miesięcy mieszkał w Krakowie, a od lutego 1945 aż do śmierci w Katowicach w kamienicy przy ul. Jordana.

Zapisał się do Polskiej Partii Robotniczej. W lipcu 1948 zgłosił się do prokuratury w związku ze śledztwem przeciw autorom prasy gadzinowej i został osadzony w areszcie. W 1949 został skazany na karę 8 lat więzienia za działalność na szkodę narodu i państwa polskiego poprzez udział w niemieckiej polityce eksterminacyjnej polegający na „osłabianiu (…) postawy moralnej i ducha oporu wobec okupanta”. W procesie przeciwko niemu zeznawali oficerowie Komendy Głównej AK płk Jan Rzepecki, płk Jan Mazurkiewicz i ppor. Stanisław Płoski, prof. Stanisław Lorentz oraz dziennikarze konspiracyjni Witold Giełżyński i Władysław Dunin-Wąsowicz. Zdementowali oni twierdzenie Szklarskiego, że zatrudnił się w „Nowym Kurierze Warszawskim” na polecenie podziemia. W 1951 jego utwory pisane pod pseudonimem Alfred Bronowski zostały wycofane z polskich bibliotek oraz objęte cenzurą. Jako więzień pracował umysłowo w dziale budownictwa warszawskiego Ośrodka Pracy. Został zwolniony w 1953 na mocy amnestii z 1952.

W 1953 pracował jako sekretarz, a w latach 1954–1977 jako redaktor w katowickim Wydawnictwie „Śląsk”. Od 1957 nakładem tego wydawnictwa ukazywały się kolejne powieści z cyklu o Tomku Wilmowskim, a w latach siedemdziesiątych trylogia Złoto Gór Czarnych, napisana wspólnie z żoną. Pod pseudonimem Alfred Bronowski publikował powieści sensacyjne.

Wstąpił do Związku Literatów Polskich i do Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, gdzie otrzymał Warszawski Krzyż Powstańczy.

Zmarł 9 kwietnia 1992 w Katowicach.

Życie prywatne Z małżeństwa z Krystyną miał córkę Bożenę i syna Andrzeja.

Nagrody i odznaczenia Był laureatem wielu nagród literackich i odznaczeń, między innymi „Orlego Pióra” (1968), Orderu Uśmiechu (1971) oraz Nagrody Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla młodzieży (1973, 1987). Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Twórczość Cykl powieści o Tomku Wilmowskim Tomek w tarapatach (Mikołów 1948, Wyd. Książnica Śląska, pod ps. Fred Garland) Tomek w krainie kangurów (Katowice 1957, Wyd. Śląsk) Przygody Tomka na Czarnym Lądzie (Katowice 1958, Wyd. Śląsk; nowy wydawca stosuje od 1991 tytuł Tomek na Czarnym Lądzie) Tomek na wojennej ścieżce (Katowice 1959, Wyd. Śląsk) Tomek na tropach Yeti (Katowice 1961, Wyd. Śląsk) Tajemnicza wyprawa Tomka (Katowice 1963, Wyd. Śląsk) Tomek wśród łowców głów (Katowice 1965, Wyd. Śląsk) Tomek u źródeł Amazonki (Katowice 1967, Wyd. Śląsk) Tomek w Gran Chaco (Katowice 1987, Wyd. Śląsk) Tomek w grobowcach faraonów (1994, tom wydany pośmiertnie, dokończony przez ks. Adama Zelgę na podstawie notatek pozostawionych przez autora). Tomek na Alasce (2021, tom wydany pośmiertnie, dokończony przez Macieja Dudziaka na podstawie notatek pozostawionych przez autora)https://rewolucja.co.uk/9788328715950/tomek-na-alasce.

Złoto Gór Czarnych Razem z żoną Krystyną Szklarską: Tom I – Orle pióra (Katowice 1974, Wyd. Śląsk) Tom II – Przekleństwo złota (Katowice 1977, Wyd. Śląsk) Tom III – Ostatnia walka Dakotów (Katowice 1979, Wyd. Śląsk)

Pozostałe Jako A. Murawski: Wróżba (debiut pisarza, 1939) Kulisy sławy (1941) Lot do dżungli (1941) Przygoda w Szanghaju (1942) W szponach gangsterów (powieść kryminalna, 1942) Krystyna (1942) Szukam mężczyzny (powieść współczesna, 1942) Żelazny pazur (1942) Krwawe diamenty (1943) Tajemnica grobowca (1944) Z dni grozy. Konająca stolica (1944)

Jako Roman Szklarski: Pilotka i miłość (1940)

Jako Alfred Bronowski: Gorący ślad. Współczesna powieść sensacyjna (1946) Trzy siostry. Powieść (1946) Cień na murze (1946) Błędne ognie. Opowieść współczesna z życia górników (1947) Nie czekaj na mnie. Powieść współczesna (1947) Ludzie bez nazwisk (1947)

jako Fred Kid: Tajemnica Ituri (1947) Ostatni skalp Nawaja (1947) Piraci ringu (1948)

oraz: Sobowtór profesora Rawy (1963, powieść science fiction dla młodzieży)

Upamiętnienie Jest patronem następujących polskich szkół: Szkoła Podstawowa nr 29 im. Alfreda Szklarskiego w Dąbrowie Górniczej (dawniej także Gimnazjum nr 7 im. Alfreda Szklarskiego w Dąbrowie Górniczej, z którym SP nr 29 tworzyła Zespół Szkół nr 3 w Dąbrowie Górniczej) Szkoła Podstawowa nr 15 im. Alfreda Szklarskiego w Mysłowicach Szkoła Podstawowa nr 32 im. Alfreda Szklarskiego w Rybniku Szkoła Podstawowa nr 13 im. Alfreda Szklarskiego w Rudzie Śląskiej Szkoła Podstawowa im. Alfreda Szklarskiego w Sarnowie Szkoła Podstawowa nr 6 im. Alfreda Szklarskiego w Orzeszu Szkoła Podstawowa im. Alfreda Szklarskiego w Koziegłowach Dawniej także Gimnazjum nr 3 im. Alfreda Szklarskiego w Katowicach

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kłosiński Krzysztof, Pierwszy „Tomek”. Egzotyzm po polsku, Guliwer, 1997, nr 4, s. 10–17. Kaczmarek Romuald, Podróże z Tomkiem Wilmowskim, „Reporter. Czasopismo Stowarzyszenia Rozwoju Ziemi Pajęczańskiej”, 2000, nr 9, s. 8–9. Kaczmarek Romuald, W ósmą rocznicę śmierci Alfreda Szklarskiego, Guliwer, 2000, nr 3, s. 83–86. Studentkowska-Piątkowska Bożena, Alfred Szklarski na szlaku odwagi, lojalności i patriotyzmu, Guliwer, 2004, nr 1, s. 9–15.

Linki zewnętrzne Na tropach Alfreda Szklarskiego

Kategoria:Absolwenci i studenci Szkoły Nauk Politycznych w Warszawie Kategoria:Autorzy objęci zapisem cenzury w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Autorzy westernów Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Członkowie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej (kombatanci) Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Chicago Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu Kategoria:Pisarze związani z Katowicami Kategoria:Pisarze związani z Warszawą Kategoria:Pisarze związani z Włocławkiem Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Sienkiewicza w Katowicach Kategoria:Polscy kolaboranci III Rzeszy Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Więźniowie w Polsce Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 1992 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej