1 Dywizja Piechoty Morskiej () – ekspedycyjna jednostka bojowa piechoty morskiej, przystosowana do prowadzenia morskich działań desantowych. Najstarsza i najliczniej udekorowana dywizja piechoty morskiej Stanów Zjednoczonych, sformowana 1 lutego 1941 roku.

Swój chrzest bojowy przeszła w sierpniu 1942 roku, gdy po lądowaniu na opanowanej przez Japonię wyspie Guadalcanal, w bitwie nad Alligator Creek broniła lotniska Henderson Field. W sześciomiesięcznej kampanii na Wyspach Salomona stanowiła podstawową jednostkę lądową broniącą opanowanego lotniska. Swoje działania bojowe w wojnie na Pacyfiku zakończyła udziałem w bitwie o Okinawę. Po zakończeniu II wojny światowej wspierała oddziały Kuomintangu w chińskiej wojnie domowej, po czym wzięła udział w obronie Korei. W latach 60. uczestniczyła w wojnie wietnamskiej, po czym w roku 1991 wzięła udział w operacji Pustynna Burza w Iraku. Od 2008 roku, pododdziały 1 Dywizji były regularnie rozlokowywane w Afganistanie, podczas tamtejszego konfliktu.

W ciągu swojej historii, została wyróżniona dziewięcioma Presidential Unit Citation – najwyższym amerykańskim odznaczeniem bojowym przyznawanym jednostkom wojskowym.

Organizacja W skład dywizji wchodzi batalion dowodzenia (), odpowiedzialny za wspomaganie procesu dowodzenia i prowadzenie czynności administracyjnych dowództwa dywizji. W ramach batalionu dowodzenia funkcjonują kompania dowodzenia, kompania łączności oraz kompania transportowa. W skład dywizji wchodzą cztery pułki oraz pięć samodzielnych batalionów1st Marine Division - About, [online]. Dowództwo dywizji stacjonuje w Camp Pendleton na Zachodnim Wybrzerzu Stanów Zjednoczonych w hrabstwie San Diego w Kalifornii, zaś batalion dowodzenia rozmieszczony jest w Camp Margarita. + Współczesna organizacja 1. dywizjiPułki dywizji Rozmieszczenie 25px 1. pułk marines Camp Horno 25px 5. pułk marines Camp San Mateo 25px 7. pułk marines Twentynine Palms 25px 11. pułk marines Twentynine PalmsSamodzielne bataliony Rozmieszczenie 25px 1. batalion inżynieryjny Camp San Mateo 25px 3. batalion amfibijny Camp Del Mar 25px 1. lekki batalion rozpoznawczy Camp Las Flores 25px 3. lekki batalion rozpoznawczy Twentynine Palms 25px 1. batalion rozpoznawczy Camp Las Flores Pułki 1., 5. i 7. składają się z jednej kompanii dowodzenia oraz czterech batalionów piechoty każdy, z których jeden batalion w każdym czasie rozmieszczony jest poza kontynentalnymi Stanami Zjednoczonymi. Bataliony piechoty to podstawowe jednostki taktyczne używane przez pułki do realizacji swoich zadań polegających na lokalizowaniu, blokowaniu i niszczeniu wroga za pomocą środków ogniowych i manewrów.

11. pułk jest pułkiem artyleryjskim, składającym się z baterii sztabowej i czterech batalionów artylerii. Pułk jest głównym źródłem wsparcia ogniowego 1. dywizji. Zapewnia on bezpośrednie i pośrednie wsparcie ogniowe jednostkom liniowym zgodnie z zapotrzebowaniem dowódców piechoty. Podstawową bronią pułku są lekkie haubice M777 kal. 155 mm, artyleryjskie systemy rakietowe wysokiej mobilności M142 HIMARS i ekspedycyjny system wsparcia ogniowego kal. 120 mm. Na jego wyposażeniu pozostają także moździerze 120 mm MO-120-RT-61, noszące w Stanach Zjednoczonych nazwę .

Rozmieszczony na stałe w Camp San Mateo 1 batalion inżynieryjny, zapewnia 1 DPM wsparcie inżynieryjne taktyczne i logistyczne, a także w razie środki niezbędne w działaniach manewrowych. Zadaniem 3 batalionu amfibijnego jest transport bojowych elementów desantowych z okrętów desantowych na ląd podczas bojowych morskich operacji desantowych oraz wsparcie desantu środkami mechanicznymi. Używane przez batalion środki amfibijne służą przede wszystkim do transportu żołnierzy.

W skład dywizji wchodzą dwa utworzone w połowie lat 80. XX wieku lekkie bataliony rozpoznawcze, których misją jest prowadzenie działań rozpoznawczych i ubezpieczających, a w ramach swoich możliwości, także ograniczonych działań ofensywnych lub obronnych. Sięgający swoim rodowodem marca 1937 roku 1 batalion rozpoznawczy, wykonuje szeroki wachlarz operacji taktycznych i specjalnych w celu wsparcia działań dywizji.

Historia Dywizja wywodzi się z (1913) i (1935). Decyzja o utworzeniu 1 Dywizji została podjęta w maju 1940 roku, jednak w związku z faktem iż służba w korpusie piechoty morskiej była całkowicie dobrowolna, dywizja narażona była na trudności w rekrutacji wystarczającej liczby kadetówMark Stille: Guadalcanal 1942–43, s. 17-18. Spowodowało to, że w chwili wybuchu II wojny światowej na obszarze Pacyfiku, ukompletowanie jednostki wynosiło jedynie 60%, wyposażona zaś była jedynie w 40 procentach. Oficjalnie jednostka została aktywowana 1 lutego 1941 roku na pokładzie pancernika USS „Texas” (BB-35), w grudniu zaś tego roku liczyła 8918 żołnierzy1st Marine Division - History, [online]. Dywizja została utworzona na bazie istniejących 5. i 7. pułku marines, podczas gdy najstarszy 1 pułk, musiał zostać całkowicie odtworzony po jego rozwiązaniu w 1930 roku. W tym czasie jednak, jednostki te nie były uznawane za pułki, i oznaczone były jedynie za pomocą numerów 1st Marines, 5th Marines oraz 7th Marines.

Podobnie jak 1st Marines, od podstaw musiała zostać także zbudowana rozwiązana wcześniej jednostka artylerii dywizji – 11th Marines, która została utworzona w marcu 1941 roku. Jednostka złożona była wówczas z trzech pułków piechoty, pięciobatalionowego pułku artylerii oraz osobnych batalionów czołgów, ciągników amfibijnych, spadochroniarzy oraz batalionu inżynieryjnego. Po modyfikacjach w lipcu 1942 roku, dywizja w pełnej sile liczyła nominalnie 19 514 żołnierzy. Jej podstawę stanowiły trzy pułki piechoty z których każdy liczył 3168 żołnierzy, zorganizowanych w trzy bataliony po 933 żołnierzy. W marcu 1942 roku jednak, dywizja została pozbawiona 7th Marines, który został wysłany do bazowania na terenie Zachodnich Samoa, w jego miejsce zaś w skład dywizji wszedł 2. pułk (2nd Marines) ze składu 2. dywizji piechoty morskiej.

W dniu lądowania na Guadalcanalu 7 sierpnia 1942 roku, większość żołnierzy 1., 5. i 7. pułku wyposażona była w karabiny Springfield M1903, mimo że dostępne już wówczas były nowocześniejsze M1 Garand. Każdy pułk dywizji z jego kompanią wsparcia dysponował jednak dużą siłą ognia dzięki 80 ciężkim karabinom maszynowym i 30 lekkim, 18 działkom przeciwpancernym M3 kalibru 37 mm, a także 30 (18 M2 60 mm i 12 M1 81 mm) moździerzom. Artyleryjski 11. pułk składał się z pięciu batalionów, z których 1., 2. i 3. wyposażone były wówczas w 12 haubic 75 mm M1A1 każdy, 4. batalion dysponował 155-milimetrowymi haubicami M1918, natomiast 5. batalion wyposażony był w haubice 105 mm M101.

II wojna światowa Guadalcanal thumb|Żołnierze z 11th Marine podczas obsługi haubicy 75 mm M1A1 na Guadalcanalu Po wybuchu wojny z Japonią, w lipcu 1942 roku dywizja w liczbie 8400 żołnierzy, została pod dowództwem gen. Alexandra Vandegrifta skierowana do Nowej Zelandii, z zaledwie jednak 25% jej ciężkich pojazdówRichard Frank: Guadalcanal, s. 50-53. 7 sierpnia 1942 roku dokonała desantu morskiego na wyspy Guadalcanal, Tulagi i Peleliu. Przeciwko japońskiej 17. Armii, i w sześciomiesięcznych krwawych walkach kampanii na Salomonach, dźwigała na lądzie ciężar obrony lotniska Henderson Field na Guadalcanalu. Pod dowództwem gen. Vandegrifta prowadziła m.in. największe bitwy całej kampanii: nad Alligator Creek, o wzgórze Edsona, bitwę wzdłuż rzeki Matanikau, o Henderson Field, czwartą bitwę nad Manitaku, pod Koli Point oraz o górę Austen, Galloping Horse i Sea Horse. Zajmując linie obronne wokół stanowiącego oś całej kampanii lotniska, obok niemal codziennych bombardowań przez japońskie bombowce, poddawana była ostrzałowi artyleryjskiemu z japońskich ciężkich okrętów i niszczycieli z Ironbottom Sound, w tym najcięższemu z nich nocą 14 października 1942 roku, gdy japońskie pancerniki „Kongō” i „Haruna” wystrzeliły na pozycje dywizji 973 pociski kalibru 356 mmJames Hornfischer: Neptune's Inferno, s. 195Mark Stille: The naval battles, s. 57. W ciężkich warunkach tropikalnych, dywizja cierpiała również na choroby tropikalne – od sierpnia do grudnia, w szpitalach polowych zanotowano 8580 przypadków malarii w dywizjiRichard Frank: Guadalcanal, s. 559-560.

9 grudnia jednostka rozpoczęła wycofywanie z Guadalcanalu, zastąpiona tam przez 2. dywizję marinesMark Stille: Guadalcanal 1942–43, s. 80-85. Dywizja opuściła Guadalcanal dwoma transportami w grudniu 1942 i styczniu 1943 roku, zostawiając na wyspie 650 zabitych żołnierzy jednostki oraz 31 uznanych za zaginionychRichard Frank: Guadalcanal, s. 522-523. 1278 żołnierzy dywizji zostało odznaczonych medalami za rany odniesione w walce. W tym samym miesiącu, japońskie dowództwo zdecydowało już jednak o wycofaniu z wyspy.

Po zakończonej amerykańskim zwycięstwem kampanii, wzięła udział w bitwie o Okinawę.

Chiny i Korea Po kapitulacji Japonii marines zostali rozmieszczeni w Chinach w regionie Szantung. Gdy wybuchła chińska wojna domowa amerykanie wspierali Kuomintang dostarczając zaopatrzenie wojskom wiernym legalnemu rządowi Chin, likwidując partyzanckie grupy ChALW i próbując mediacji między lokalnymi oddziałami. Wobec zbliżającej się klęski wojsk rządowych, w 1947 dywizja została ewakuowana z Chin.

W 1950 marines wzięli udział w obronie Korei, biorąc udział w desancie pod Inch’ŏn. Następnie toczyli walki uliczne w Seulu i atakowali na północ w kierunku Wŏnsan. Po chińskiej interwencji w Korei, marines zostali wyparci z okolic zbiornika Changjin w kierunku Hŭngnam, po czym wycofali się do Korei Południowej, działając przez resztę wojny w rejonie Wonju.

Wietnam Od 1965 roku 1 Dywizja Marines walczyła w Wietnamie, bazując w prowincji Quảng Nam. Przez kolejne 6 lat wykonywała operacje manewrowe przeciwko partyzantom tzw. Vietcongu. Opuściła Wietnam w 1971.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Dywizje amerykańskie Kategoria:Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych Kategoria:Amerykańskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1941 Kategoria:Ugrupowania wojskowe i jednostki uczestniczące w wojnie na Pacyfiku Kategoria:Walki o Guadalcanal Kategoria:Jednostki odznaczone Presidential Unit Citation