thumb|right|Animacja działania przekładni zębatej walcowej o zębach prostych
thumb|right|300x300px|Schematy przekładni: a) walcowa, b) dwustopniowa walcowa i stożkowo-walcowa, c) stożkowa, d) walcowa z kołem o uzębieniu wewnętrznym Przekładnia zębata – przekładnia mechaniczna, w której przeniesienie napędu odbywa się za pośrednictwem nawzajem zazębiających się kół zębatych.
Przekładnie rozróżnia się ze względu na:
Liczbę stopni: przekładnia jednostopniowa (przykład a) – w której współpracuje jedna para kół zębatych przekładnia wielostopniowa np. dwustopniowa, trzystopniowa itd. (przykład b) – w której szeregowo pracuje więcej par kół zębatych; przełożenie całkowite przekładni wielostopniowej jest iloczynem przełożeń poszczególnych stopni
Umiejscowienie zazębienia: zazębienie zewnętrzne (przykład c) zazębienie wewnętrzne (przykład d)
Rodzaj przenoszonego ruchu: przekładnia obrotowa – uczestniczą w niej dwa koła zębate przekładnia liniowa – koło zębate współpracuje z listwą zębatą tzw. zębatką. Ruch obrotowy zamieniany jest w posuwisty lub na odwrót
Wzajemne usytuowanie osi obrotu: osie równoległe przekładnia walcowa osie przecinające się przekładnia stożkowa osie wichrowate prostopadłe przekładnia hipoidalna, przekładnia ślimakowa i nieprostopadłe przekładnia hiperboloidalna
Przekładnie zębate są najpowszechniej stosowanymi przekładniami w budowie maszyn. Ich główne zalety to: łatwość wykonania stosunkowo małe gabaryty stosunkowo cicha praca, gdy są odpowiednio smarowane duża równomierność pracy wysoka sprawność dochodzącą do 98% (z wyjątkiem przekładni ślimakowej i falowej) możliwość przenoszenia dużych mocy.
Natomiast do wad przekładni zębatych należą: stosunkowo niskie przełożenie dla pojedynczego stopnia sztywna geometria brak naturalnego zabezpieczenia przed przeciążeniem hałaśliwe przy braku odpowiedniego smarowania konieczność obfitego smarowania wysoki koszt
Oddzielną grupą przekładni zębatych są przekładnie obiegowe, przekładnie falowe i przekładnie zębate o zmiennym przełożeniu.
Zobacz też Przekładnia główna
Przypisy
Bibliografia
zębata, przekładnia