mały|Pomnik Johanna Straussa II w Wiedniu, autorstwa secesyjnego rzeźbiarza Edmunda von Hellmera Johann Strauss (ur. 25 października 1825 w Wiedniu, zm. 3 czerwca 1899 tamże) – austriacki kompozytor, dyrygent i skrzypek. Rozsławiony przez walce taneczne swojego autorstwa, m.in. Nad pięknym modrym Dunajem (An der schönen blauen Donau). Przedstawiciel tzw. dynastii Straussów.

Życiorys Dzieciństwo i młodość Był synem znanego kompozytora – również Johanna i Marii Ann Streim. Miał pięcioro młodszego rodzeństwa: Josefa (20.08.1827 – 22.07.1870), Annę (ur. 1829), Therese (ur. 1831), Ferdinanda (ur. 1834) i Eduarda (15.03.1835 – 28.12.1916). W wieku 6 lat skomponował pierwszego walca. W tajemnicy przed ojcem uczył się gry na fortepianie u Plachy’ego, na skrzypcach u Franza Amona, a następnie u Johanna Antona Kolmanna. Lekcje kompozycji pobierał u Josepha Drechslera. W październiku 1844 debiutował Dommayera w Hietzingu podczas koncertu w Cassino, dyrygując własną orkiestrą taneczną. Cztery lata później został muzykiem Gwardii Narodowej, komponując marsze i polki. W Wiedniu zaczęła królować muzyka obydwu Straussów, konkurujących ze sobą. Po śmierci ojca w 1849 Johann Strauss zadedykował mu skomponowanego walca Aeols-Töne op.88. Połączone zostały wtedy obie orkiestry w jeden zespół. Międzynarodową popularność przyniosły mu trasy koncertowe po Niemczech, Rosji, Królestwie Polskim i Stanach Zjednoczonych.

Związki małżeńskie 27 sierpnia 1862 poślubił o 7 lat starszą śpiewaczkę Jetty Treffz, matkę siedmiorga dzieci. Po jej śmierci w 1878 zawarł związek małżeński z młodszą o 25 lat Angeliką Dietrich, śpiewaczką pochodzącą z Wrocławia. Małżeństwo to szybko skończyło się rozwodem. Trzecią żoną Straussa była o 30 lat młodsza Adela Deutsch. Zadedykował jej walca Adele.

Kariera muzyczna W 1863 roku Johann Strauss objął stanowisko cesarsko-królewskiego nadwornego koncertmistrza. Przez kolejne 7 lat pełnił funkcję dyrektora balów na wiedeńskim dworze. W 1872 dostał zaproszenie do Stanów Zjednoczonych na serię koncertów z okazji setnej rocznicy uzyskania przez Amerykanów niepodległości. Z tej okazji skomponował walc jubileuszowy z wmontowanym hymnem USA. Od 1863 orkiestrę prowadzili jako stali dyrygenci jego młodsi bracia – Josef i Eduard. Prawdziwe uznanie zdobył wystawieniem Zemsty nietoperza w Operze Dworskiej w Wiedniu (1895) z okazji swoich siedemdziesiątych urodzin. Cztery lata później zmarł na zapalenie płuc. Nie zdążył ukończyć baletu Kopciuszek. Pochowany na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu.

Dorobek Johanna Straussa juniora obejmuje 20 operetek, 1 balet, 1 operę i około 500 walców, kadryli i polek.

Upamiętnienie 26 czerwca 1921 roku miało miejsce odsłonięcie pomnika Johanna Straussa w Stadtpark w Wiedniu. Odsłonięcie uwieńczono muzyką orkiestry Filharmonii Wiedeńskiej. Autorem pomnika jest Edmund Hellmer.

Dzieła Opera Rycerz Pazman Operetki Indygo Zemsta nietoperza op. 362 Baron cygański op. 417 Noc w Wenecji Wesoła wojna Wiedeńska krew Karnawał w Rzymie Walce Eolskie tony op. 88 Akceleracje Gazetki poranne op.279 Nad pięknym modrym Dunajem op. 314 Życie artysty Opowieści Lasku Wiedeńskiego op. 325 Wino, kobieta i śpiew op. 333 Wiedeńska krew (walc) op. 354 Róże południa Walc cesarski op. 437 Odgłosy wiosny op. 410 Polki i marsze Champagner-Polki op. 211 Tritsch-Tratsch-Polka op. 214 Pizzicato Polka Grzmoty i błyskawice Pełną parą Luksusowy pociąg op. 281 Warszawska polka op.84 Marsz egipski op. 335 Marsz perski op. 289

Odznaczenia Otrzymał następujące odznaczenia: Kawaler Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry) Królewski Pruski Order Korony IV klasy Order Czerwonego Orła II klasy (Królestwo Prus) Kawaler Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Kawaler Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Kawaler Orderu Karola III (Hiszpania) Oficer Orderu Korony Włoch (Włochy) Kawaler Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Włochy) Order Ernestyński Order Lwa Zeryngeńskiego Komandor Orderu Zasługi Cywilnej (Bułgaria) Kawaler Orderu Lwa i Słońca (Persja) Order Medżydów IV klasy (Imperium Osmańskie)

Przypisy

Linki zewnętrzne

Nuty Johanna Straussa dostępne w serwisie Polona

Kategoria:Austriaccy kompozytorzy operetkowi Kategoria:Austriaccy dyrygenci Kategoria:I operetka wiedeńska Kategoria:Odznaczeni Orderem Franciszka Józefa Kategoria:Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Odznaczeni Orderem Izabeli Katolickiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Karola III Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa i Słońca Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiedniu Kategoria:Urodzeni w 1825 Kategoria:Zmarli w 1899 Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony (Prusy) Kategoria:Austriaccy kompozytorzy Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu Kategoria:Odznaczeni Orderem Medżydów Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Włoch Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętych Maurycego i Łazarza Kategoria:Odznaczeni Orderem Ernestyńskim Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Zeryngeńskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Cywilnej