Jerzy Popiel (ur. 15 stycznia 1933 w Równem, zm. 3 listopada 2019 we Wrocławiu) – polski pilot szybowcowy, samolotowy i śmigłowcowy, pilot doświadczalny.
Życiorys Dzieciństwo i młodość Syn Zygmunta i Jadwigi z domu Wilkoszańskiej. Jego rodzina została po II wojnie światowej ekspatriowana do Lublina. Następnie mieszkał w Gdańsku, Wałbrzychu i Wrocławiu. W liceum przy ul. Kleczkowskiej (obecnie Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych) w 1951 roku zdał egzamin maturalny.
Rozpoczął studia na Wydziale Lotniczym Politechniki Wrocławskiej, w 1953 roku (w związku z likwidacją Wydziału Lotniczego we Wrocławiu) przeniósł się na Wydział Lotniczy Politechniki Warszawskiej, gdzie w 1955 roku uzyskał dyplom inżyniera. Był członkiem Związku Młodzieży Polskiej.
Kariera zawodowa W 1955 roku został skierowany na kilka miesięcy do Chin, gdzie pomagał przy tworzeniu chińskiego lotnictwa sportowego. Pracował jako instruktor szybowcowy, pomagał przy wybraniu miejsca na szkołę szybowcową oraz przy wdrażaniu do produkcji polskich szybowców. Za tę działalność został odznaczony Chińskim Medalem Przyjaźni.
W 1956 roku rozpoczął pracę w Dziale Technicznym Zarządu Głównego Ligi Przyjaciół Żołnierza w Warszawie, gdzie zajmował się sprawami rozwoju technologicznego. 19 listopada 1956 roku uzyskał uprawnienia szybowcowego pilota doświadczalnego klasy III i rozpoczął pracę jako szef techniczny Wyczynowej Szkoły Szybowcowej w Jeżowie Sudeckim. 26 stycznia 1960 roku rozszerzył posiadane uprawnienia pilota doświadczalnego i uzyskał klasę II, co umożliwiło mu loty na prototypach szybowców. W 1962 roku rozpoczął pracę jako instruktor szybowcowy w Aeroklubie Wrocławskim.
30 stycznia 1963 roku uzyskał uprawnienia szybowcowego pilota doświadczalnego I klasy i rozpoczął pracę w Zakładach Sprzętu Lotnictwa Sportowego (Zakład nr 4) we Wrocławiu jako kierownik kontroli technicznej. Od 1967 roku został zatrudniony jako pilot doświadczalny w Zakładach Szybowcowych Delta-Bielsko. Brał udział w oblotach i próbach technicznych prototypów szybowców: SZD-30 Pirat, SZD-32 Foka 5, SZD-36 Cobra 15, SZD-39 Cobra 17, SZD-37 Jantar (1. oblot prototypu wersji 19-metrowej), SZD-30 Pirat 75 (1. oblot prototypu), SZD-41 Jantar Standard i SZD-48 Jantar Standard 2. Ponadto brał udział w promowaniu polskich szybowców za granicą, m.in. w Wielkiej Brytanii, Argentynie, Belgii, Danii, Finlandii, Francji, Hiszpanii, RFN, USA i ZSRR.
W 1970 roku rozpoczął pracę jako pilot agrolotniczy, w 1971 roku wyjechał na akcję agrolotniczą do Egiptu. W 1977 roku ukończył kurs pilotażu śmigłowcowego, a w 1978 roku uzyskał licencję zawodowego pilota śmigłowcowego. W 1977 roku rozpoczął pracę w Przedsiębiorstwie Usług Lotniczych (PUL) i w Zespole Wrocław pełnił funkcję pilota i kierownika zespołu terenowego. W 1987 roku został zatrudniony w holenderskiej firmie Aero-Service BV, gdzie pracował do przejścia na emeryturę w 1992 roku.
Działalność sportowa
W sierpniu 1948 roku w ramach szkolenia zorganizowanego przez Aeroklub Jeleniogórski w Strzebieniu uzyskał I i II klasę wyszkolenia szybowcowego. III klasę uzyskał w 1949 roku w Jeżowie Sudeckim, w 1950 roku uzyskał Srebrną Odznakę Szybowcową. W 1950 roku wziął udział w klubowym locie falowym, podczas którego uzyskał przewyższenie 3650 metrów. Również w 1950 odbył praktykę instruktorską w sekcji szybowcowej Aeroklubu Wrocławskiego. Złotą Odznakę Szybowcową zdobył w 1951 roku. W 1952 roku rozpoczął szkolenie jako pilot samolotowy i w tym roku uzyskał przewyższenie 5000 metrów na szybowcu. W 1953 roku zdobył Złotą Odznakę Szybowcową z trzema diamentami jako ósmy pilot w Polsce i 19. na świecie. Od 1951 roku związał się z Aeroklubem Wrocławskim, gdzie pracował też od 1962 r. jako instruktor szybowcowy. W 1964 roku zwyciężył w plebiscycie Słowa Polskiego na najlepszego sportowca Dolnego Śląska.
Od 1953 do 1968 roku nieprzerwanie był członkiem szybowcowej kadry narodowej, startował w wielu krajowych i międzynarodowych zawodach szybowcowych: +LpRokNazwaLokalizacjaSzybowiecZdobyte miejsce11951VIII Krajowe Zawody Szybowcowe Inowrocław –1221952IX Krajowe Zawody Szybowcowe KobylnicaIS-2 Mucha ter231953I Szybowcowe Mistrzostwa Polski Leszno –Mistrz Polski41954Międzynarodowe Zawody Szybowcowe LesznoSZD-8bis Jaskółka351954II Szybowcowe Mistrzostwa Polski Lisie Kąty –461957IV Szybowcowe Mistrzostwa Polski Leszno –1571957III Całoroczne Zawody SzybowcoweSkrzydlatej Polski –281957Szybowcowe Mistrzostwa Węgier DunakesziSZD-8 ter Jaskółka ZO391959V Szybowcowe Mistrzostwa Polski Leszno –Mistrz Polski101959Szybowcowe Mistrzostwa Czechosłowacji VrchlabíLet L-13 Blaník3111960VIII Szybowcowe Mistrzostwa Świata KoloniaSZD-19-2 Zefir-23 (w klasie otwartej)121962Szybowcowe Mistrzostwa Państw Socjalistycznych LesznoSZD-8 ter Jaskółka ZO2131963IX Szybowcowe Mistrzostwa Świata JunínSZD-19-2 Zefir-2A2 (w klasie otwartej)141965X Szybowcowe Mistrzostwa Świata South CerneySZD-24-4 Foka 44 (w klasie standard)151967Zawody o Puchar Europy AngersSZD-24-4 Foka 45161974Zawody o Puchar Europy AngersSZD-41 Jantar Standard13171975Zawody Szybowcowe EskilstunaSZD-39 Cobra 1714
W 1971 roku wykonał przelot samolotem PZL-104 Wilga na trasie Warszawa – Kair, a następnie motoszybowcem SZD-45 Ogar z Bielska-Białej przez Bornholm, Szwecję, do Finlandii i z powrotem.
Ustanowione rekordy Ustanowił 6 szybowniczych rekordów (5 rekordów Polski i 1 rekord świata), m.in.: 23 kwietnia 1953 roku na szybowcu IS-1 Sęp ustanowił rekord Polski w prędkości przelotu po trasie trójkąta 100 km – 68,5 km/h, 20 lipca 1953 roku na szybowcu IS-C Żuraw (z pasażerem Adolfem Siemaszkiewiczem) ustanowił światowy rekord w przelocie otwartym w kategorii szybowców dwumiejscowych – 541,3 km.
Odznaczenia W trakcie swej kariery zawodowej otrzymał następujące odznaczenia i wyróżnienia: Złoty Krzyż Zasługi (1969 r.) Srebrny Krzyż Zasługi (1960 r.) Odznaka „Zasłużony Mistrz Sportu” (1963 r.) Złoty Medal za Wybitne Osiągnięcia Sportowe – trzykrotnie (1953, 1960 i 1963 r.) tytuł Sportowca Roku przyznany w 1953 r. przez Przegląd Sportowy Dyplom Uznania od Marszałka Polski – dwukrotnie (1963, 1965 r.) Medal Przyjaźni Chińskiej Republiki Ludowej (1958 r.) Odznaka Budowniczego Wrocławia (1963 r.)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Ludzie sportu związani z Wrocławiem Kategoria:Ludzie urodzeni w Równem Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Mistrz Sportu” (Polska) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Piloci doświadczalni Kategoria:Polscy piloci sportowi Kategoria:Polscy szybownicy Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 2019