mały|Budynek AKF Klaps w Chybiu. Amatorski Klub Filmowy (AKF) – klub, którego członkowie uczą się podstaw filmowania i realizują głównie krótkie filmy dokumentalne, fabularne i animowane.
AKF-y zaczęły być popularne w Polsce od lat 50. wraz z powstaniem w Katowicach AKF-u Śląsk, który zgromadził utalentowanych filmowców amatorów, a z czasem także animatorów całego ruchu: Norberta Boronowskiego, Edwarda Poloczka, Jana i Danutę Maćkow, Stanisława Fischera i wielu innych. Klub nie tylko skupiał się na szkoleniu w zakresie filmowania, ale także promował kulturę filmową w regionie.
W krótkim czasie w ślad za AKF-em Śląsk, w całym kraju zaczęły powstawać kolejne kluby. W 1956 roku istniało 27 AKF-ów, a w 1969 roku – 228. Członkami AKF-ów mogli być zarówno dorośli, jak i dzieci, niezależnie od poziomu wykształcenia i umiejętności. Kluby działały w domach kultury, czy też przy zakładach pracy, które stawały się ich patronami, zapewniając sprzęt filmowy i taśmy – niezwykle drogie i trudno-dostępne dla indywidualnych filmowców amatorów w okresie PRL-u.
Część filmowców zaangażowanych w AKF-y skupiała się na realizacji kronik zakładowych i materiałów z uroczystości państwach, ale w ruchu powstawały także filmy oryginalne i odważne pod względem estetyki oraz poruszanych tematów. Kluby zrzeszone były w Federacji AKF-ów (obecnie Federacji Niezależnych Twórców Filmowych), która organizowała przeglądy i konkursy. Do najważniejszych z nich należały: Ogólnopolski Konkurs Filmów Amatorskich OKFA (obecnie Ogólnopolski Konkurs Filmów Niezależnych) oraz Festiwal Pol-8.
Ruch AKF-ów rozwijał się do końca lat 80., większość klubów upadła z powodu zmiany technologicznej – z tzw. "wąskich taśm" (taśm w formatach 16 mm, 8 mm, Super 8 mm) do technologii wideo, jak i transformacji systemowej. AKF-y istniejące do czasów obecnych: min. AKF Klaps z Chybia AKF Sawa z Warszawy, AKF Chemik z Oświęcimia oraz AKF "iks" Mikołów.
Wielu profesjonalnych filmowców rozpoczynało swoje kariery od działalności w ruchu amatorskim, m.in. Krzysztof Zanussi, Maciej Dejczer, Daniel Szczechura, Jerzy Ridan. O ruchu amatorskich klubów filmowych opowiada film Amator (1979) w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego.
Lista AKF-ów
+Lista AKF-ów działających w Polsce od lat 50.Tabele opracowano na podstawie: Tabele opracowano na podstawie: Tabele opracowano na podstawie: MiejscowośćNazwa AKF-u / logoSiedziba / patron / sponsor(b/d - brak danych)Lata aktywności(b/d - brak danych)Twórcy / działaczeUwagi / informacjeŹr.AnnopolPryzmatZakłady Przemysłu Metalowego "Metalchem" w Annopolub/dBiałystokDanab/db/dBiałystokProjektorWojewódzki Dom Kulturyb/dSylweriusz Dworakowski R. Dzienis Marian Jarosz Waldemar Josienowicz Ł. Miklaszewska M. Puciłowski A. Szenka D. Turko Krzysztof WięckowskiBielsko-BiałaBielskoMłodzieżowy Dom Kultury1959 - b/dBolesław Białek Izabela i Marian Cholerek Aleksander Dyl E. Dzikowski Oktawian Fedak Wojciech Gorgolewski Jan Habarta Antoni Hadydon Z. Janczał Jan Jeruzal Maciej Kołodziej Jerzy Kołodziejczyk Marian Koim Krzysztof Korzonkiewiz Stanisław i W. Korzonkiewiczowie J. Krużołek Barbara Łoboda Marek Małecki Kazimierz Micherdziński (lub Michordziński) R. Ohl Halina Poznańska Tadeusz Szulc Władysław Szymański Henryk Urbańczyk Andrzej Wyrozębski Tadeusz ZiemskiW latach 70. i 80. XX w., w cyklu dwuletnim organizowano w Bielsku Festiwal Amatorskich Filmów Animowanych "FAZY". opracowano na podstawie mat. filmowych, zdjęć i opisów [w:]
opracowano na podst. mat. filmowego i opisu [w:] opracowano na podst. mat. filmowego i opisu [w:] Bliżyn PolifarbKieleckie Zakłady Farb i Lakierów "Polifarb" w Bliżynieb/dBolkówPlenerb/db/dJ. KredoszyńskiBusko-ZdrójBłyskPowiatowy Dom Kultury1967 - b/dBydgoszczBenefisb/db/dKazimierz Bihun Krzysztof Cerkaski Mieczysław Drzewiecki Andrzej Kościołka Jarosław ŻamojdaBydgoszczFotonZakłady Fotochemiczne "Organika-Foton"b/dBydgoszczJupiter (zam.: Spółdzielczy AKF "Jupiter") (zam.: SAKF Jupiter)b/db/dKarol Alchimowicz B. Borskiewicz Florian Dąbrowski T. Jabłoński J. Kamiński E. Klausen-Schulz Zdzisław Krakowiak Jan Kreusch Sebastian Małkowski Janusz Markiewicz Z. Miedzianowski Mieczysław Pożarski Stanisław Puls (wiceprezydent UNICA)
Czesław Radomiński J. Słowiński S. Szyperski E. Szulc Lubomir ZachariaszBydgoszczMiśBydgoskie Zakłady Chemii Gospodarczej "Pollena"b/dBytomAmatorski Klub Filmowyb/db/dR. Czok Barbara Laska Grzegorz Lsaka Marian LaskaChełm LubelskiMiśb/db/dBronisław Grabiński Halina Grzejszczyk Władysław Mroczko Franciszek ZielińskiAKF "Miś" z Chełma był często mylony z AKF "Profil" z Chemna.ChełmnoProfilb/db/dAKF "Profil" z Chemna był często mylony z AKF "Miś" z Chełma.Chodaków (miasto) / Sochaczew-Chodaków (dzielnica)FaktChodakowska Fabryka Włókien Chemicznych "Chemitex"b/dChorzówChorzowska ÓsemkaChorzowska Spółdzielnia Mieszkaniowa1965 - 1993H. Broll Andrzej Dziba Ryszard Klimczak Antoni Kreis Tadeusz Markiton (lub Markintonow) Leon Mateja Danuta i Wojciech Rosykopracowano na podst.: Chwałowice (miasto) / Rybnik-Chwałowice (dzielnica)Amatorski Klub Filmowyb/db/dLudwig WacławczykChrzanówAmatorski Klub Filmowy (zam.: AKF przy Fabloku)Zakładowy Dom Kultury przy Fabryce Lokomotyw im. Feliksa Dzierżyńskiego w Chrzanowieb/dStefan HebdaChybieKlapsGminny Ośrodek Kultury w Chybiu Intermarche (daw.: Rada Zakładowa Związków Zawodowych Cukrowni "Chybie")1969 – obecnieRafał Cymorek Franciszek Dzida Jan Dzida Józef Orawiec Jędrzej Pisarek Kazimierz Pudełko Anna i Jarosław Rodycz Danuta Ryszka Wojciech Wójtowicz Zbigniew Wróbel Anna Zachurzok Rafał ZgudW latach 1975 - 1993, w Chybiu organizowano Krajowy Festiwal Filmów Fabularnych "Fabuła – Chybie". Festiwal odbywał się cyklicznie, co dwa lata. Odbyło się 9. edycji tego festiwalu. Franciszek Dzida (oprócz jednego epizodu Ryszarda Tomaszewskiego) był główną inspiracją do stworzenia postaci Filipa Mosza w filmie "Amator" z 1979 roku (reż. K. Kieślowski).opracowano na podstawie mat. filmowego [w:] Cieplice (miasto) / Jelenia Góra-Cieplice (dzielnica)GencjanFabryka Maszyn Papierniczych "Fampa" w Cieplicach Śląskich-Zdrójb/dCieszynCfaniak (lub C,faniak)b/d b/dL. Bączkowski H. Fojcik (lub L. Fojcik) opracowano na podst. broszury: CieszynAmatorski Klub Filmowy (zam.: AKF przy "Celma" w Cieszynie)Fabryka Maszyn Elektrycznych "Celma" w Cieszynieb/dCieszynFokusCieszyńska Fabryka Farb i Lakierówb/dCzechowice-DziedziceMetalowiecRada Zakładowa Związków Zawodowych Metalowców przy Fabryce Sprzętu Elektrotechnicznego "Kontakt" w Czechowicach-Dziedzicach1964 – (1983)Jan Borgieł Józef Bubak Władysław Gajdzica Władysław Kozik Małgorzata Krzempek Tomasz Krzempek Karol Kurowski Jerzy Lorek Kazimierz Ryglowski Marian Stasicki Adolf ŻaczkiewiczKronika Amatorskiego Klubu Filmowego "Metalowiec" przy Radzie Zakładowej FSE "Kontakt", w zbiorach Śląskiej Biblioteki Cyfrowej, kończy się na 1983 roku.CzęstochowaAmatorski Klub FilmowyDyskusyjny klub filmowy „Rumcajs” w Czxęstochowie1958 – 1985Zygmunt Chmielarz Michał Hoszowski Maciejowski Ryszard UklańskiCzęstochowaEtiudaZakładowy Dom Kultury przy Hucie im. Bolesława Bieruta w Częstochowieb/dLeszek PiątkowskiDąbrowa GórniczaAmatorski Klub Filmowy (zam.: AKF przy DFO "Defum")Dąbrowskiej Fabryce Obrabiarek "Defum" (DFO "Defum")b/dG. Czerwiński Wiesław SkibińskiDąbrowa GórniczaZagłębiePałac Kultury Zagłębiab/d - obecnieMichał Bednarczyk Henryk Brzeziński Dawid Ciślak Jarosław Cyba Antoni Herman Przemysław Kaczmarczyk Rafał Kulpa Czesław Obałek (lub Obałczek) C. Opałko J. Sapa W. SkibinskiOd 2009 roku zajęcia w AKF "Zagłębie" prowadzi Jarosław Cyba (kabaret DNO)DębicaRytmDębickie Zakłady Opon Samochodowych "Stomil"b/dJ. ŚwiętońDzierżoniówDzierżoniówb/db/dJ. Gębczyński T. Łazowski J. WasilewiczElblągElblągb/db/dJanusz Gubszewicz Stanisław KazienkoElblągJantar(daw.: Profil)Wojewódzki Dom Kultury (daw.: Elbląski Dom Kultury) (daw.: Rada Zakładowa Związku Zawodowego Pracowników Służby Zdrowia)1960 – 1976Henryk Ardziejewski Ziemomysł Angler Janina Bublewicz Alojzy Dorau Tadeusz Gorej Adam Guzik Barbara Kierczuk Józef Kozłowski Waldemar Kutowiński Czesław Naporowski Stefan Mula (fotograf) Jan Nojek Z. Olszewski Bogumił Pawłowski Tadeusz Sokołowski Janina Stodolska-Jurkowlaniec Bibiana Święconek-Panosawar Jan Szczechura Marek Wawrzyniak Marian Wójtowicz Tadeusz Zabaryłło Marek Zawielew Tadeusz Zubżycki Edward ŻuchowskiOd 1965 roku, w Elblągu organizowano Ogólnopolski Festiwal Filmów Służby Zdrowia. Odbyło się 8. edycji tego festiwalu. Ostatni zorganizowano w 1976 roku. W 1975 roku, doszło do złączenia dwóch elbląskich AKF-ów: "Profil" i "Jantar". Powstał Międzyzwiązkowy AKF "Jantar".ElblągMozaikaZakłady Mechaniczne im. gen. K. Świerczewskiego „Zamech” w Elblągub/dElblągProfil (póź.: Jantar)Wojewódzki Dom Kultury (daw.: Elbląski Dom Kultury)b/dW 1975 roku, doszło do złączenia dwóch elbląskich AKF-ów: "Profil" "i "Jantar". Powstał Międzyzwiązkowy AKF "Jantar".GarwolinAmatoski Klub Filmowyb/db/dZ. Michalik M. TurekGdańskDiodab/db/dGdańsk-Nowy PortGdańskb/db/dMaciej Dejczer (reżyser) Henryk Kledzik Zdzisław Nowak Jan Olszewski Jarosław Pudlis Jan Stryjewski Zygmunt WojdyłoW latach 80-tych XX w. klub rozwiązano, a wszystkie archiwalia filmowe oddano ich autorom i twórcom.GdańskKoga (zam.: AKF "Koga" przy KChG ZHP) (zam.: AKF "Koga" Gdynia)Komenda Chorągwi Gdańskiej Związku Harcerstwa Polskiego (KChG ZHP)b/dKazimierz Amdzicki Przemysław Dobrski M. Piestrach Andrej Subda Bogdan ZubrzyckiW źródłach festiwalowych z lat 60. XX w., AKF "Koga" z Gdańska błędnie pojawia się jako AKF "Koga" z Gdyni.GdańskKrabikOmitet Wojewódzki Stronnictwa Demokratycznego (KW SD)b/dGdańskOmegab/db/dMirosław Kalinowski Ireneusz PolaszekGdańskPrzymorzeb/db/dGdańskStudio 88b/d b/dJ. Hoga R. Grodnicki J. SowaGdańskX Muza (zam.: SAKF X MUZA) (zam.: Spółdzielczy AKF "X MUZA") (zam.: Studencki Akademicki Klub Filmowy "Gdańsk")b/d b/dMirosław Araszewski L. Biernacki Czesław Duraj A. Gajewski Edmund Goławski J. Gratkowski Zofia Irzykowska Julian Jaskólski Krzysztof Kalukin Wojciech Kłoczko Ryszard Kozakiewicz Edwin Kreja G. Krupowicz Ryszard Krupowicz Jerzy Leszczyński Sławomir Madejski Cz. Mądrzewski E. Obertyński Jacek Olszewski Jan Olszewski J. Partyka Michał Pastuzek Mirosław Przylipiak Józef Rodziewicz Ryszard Sołtysik W. Tylczak Marek Wałuszko Ryszard Wawrynowicz Bogdan ZubrzyckiGdańskŻak (zam.: MAKF "Żak")Klub Studentów Wybrzeża "Żak"b/dAndrzej Abramowicz Czesław Duraj (reżyser) Stefan Figlarowicz Stanisław Hałaburda Jerzy Krechowicz A. Łączek B. Łączka Tadeusz Marchlik Jacek Różański Marek Robert Sójka Mieczysław Śpiewak Bogumił TadeuszGdyniaAmatorski Klub Filmowy (zam.: AKF przy Klubie Oficerskim)Klub Oficerski w Gdynib/dT. GłogowskiGdyniaMaritime (zam.: AKF przy MOMI-PLO)Morski Ośrodek Metodyczno-Informacyjny przy Polskich Liniach Oceanicznychb/dMirosław Araszewski J. Bogaczyk L. i E. Bogaczyk Bolesław Goliński J. Macalik Andrzej Morawski B. Pensko Eugeniusz Wróblewski J. ZiembaGliwiceBiprofilm (zam.: Biprohut)Biuro Projektów Przemysłu Hutniczego "Biprohut" w Gliwicachb/dJ. Gębala W. Golec Z. KargeGliwiceEsperanto-Filmb/db/dRyszard CzokGliwicePochb/db/dA. Jakimko T. Wasieczko GliwiceSyzyfZakłądy Automatyki Chemicznej "Metalchem" w Gliwicachb/dGliwiceZasadaFabryka Odczynników Chemicznych w Gliwicachb/dTadeusz WasieczkoGłubczyceFilipekWielobranżowa Spółdzielnia Pracy w Głubczycach (lub Powiatowa Spółdzielnia Pracy Usług Wielobranżowych)b/dGłuchołazyMikrofilmZwiązek Zawodowy Pracowników Przemysłu Włókienniczego, Odzieżowego i Skórzanego przy Zakładzie Galanterii Metalowej "Galmet" w Głuchołazachb/dGłuchołazyPryzmatGłuchołaskie Fabryki Meblib/dGorliceAmatorski Klub Filmowyb/db/dS. Karpiński Mieczysław Staszewski K. Stolan J. TwardusGorzów WielkopolskiStilon (daw.: Profil) (pierw.: Trzynastka)Gorzowskie Zakłady Włókien Sztucznych "Stilon"1963 - b/dNa samym początku, klub nosił nazwę "Trzynastka", później "Profil" i "Stilon".Gorzów ŚląskiFoto-LinaMiejski Dom Kulturyb/dGóra ŚląskaProfilDom Kultury1966 - b/dWojciech Czerski Kazimierz Danko (lub Dańko x2)