Lampy elektronowe od zarania ich masowej produkcji były wytwarzane w dużej liczbie różnych typów i rodzajów, co wymusiło stosowanie jednoznacznych oznaczeń umożliwiających łatwą identyfikacjęOpisane tutaj systemy oznaczeń nie zawsze były przez producentów lamp ściśle przestrzegane, toteż dokonaną za ich pomocą identyfikację należy traktować jako przybliżoną.. Na początku każdy producent stosował własne systemy oznaczania lamp, jednak w połowie lat 30. XX w. w Europie wprowadzono system będący nadal w użyciu. mały|Lampa o oznaczeniu ECC86 (system europejski)
System europejski System opisany poniżej dotyczy lamp odbiorczych, wzmacniających i prostowniczych przeznaczonych głównie dla sprzętu radiowego i telewizyjnego powszechnego użytku. W tym systemie (wprowadzonym w 1934 r.) lampa jest oznaczona za pomocą dwóch lub więcej liter i cyfrOznaczenie lamp elektronowych firmy Tungsram w systemie europejskim poprzedza litera T np. TAF7 zamiast AF7.. Pierwsza litera oznacza rodzaj żarzenia lampy: A – żarzenie równoległe prądem stałym lub zmiennym o napięciu 4 V (starsze oznaczenie) B – żarzenie szeregowe prądem stałym o natężeniu 180 mA (starsze oznaczenie) C – żarzenie szeregowe prądem stałym lub zmiennym o natężeniu 200 mA (starsze oznaczenie) D – żarzenie szeregowe lub równoległe prądem stałym o napięciu 0,625 V, 1,2 V lub 1,4 V (lampy bateryjne) E – żarzenie równoległe prądem stałym lub zmiennym o napięciu 6,3 V F – żarzenie równoległe prądem zmiennym o napięciu 12,6 V (starsze oznaczenie) G – żarzenie równoległe prądem stałym lub zmiennym o napięciu 5 V H – żarzenie szeregowe prądem stałym lub zmiennym o natężeniu 150 mA K – żarzenie równoległe prądem stałym o napięciu 2 V (lampy bateryjne – starsze oznaczenie) L – żarzenie szeregowe prądem stałym lub zmiennym o natężeniu 450 mA M – żarzenie równoległe prądem stałym lub zmiennym o napięciu 1,9 V lub 2,4 – 2,8 V P – żarzenie szeregowe prądem stałym lub zmiennym o natężeniu 300 mA U – żarzenie szeregowe prądem stałym lub zmiennym o natężeniu 100 mA V – żarzenie szeregowe prądem stałym lub zmiennym o natężeniu 50 mA (starsze oznaczenie) X – żarzenie szeregowe prądem stałym lub zmiennym o natężeniu 600 mA Y – żarzenie szeregowe prądem stałym lub zmiennym o natężeniu 450 mA (starsze oznaczenie)
Następna litera oznacza rodzaj lampy (jeśli lampa ma złożoną konstrukcję – w jednej bańce jest kilka systemów, liter jest więcej w kolejności alfabetycznej): A – dioda detekcyjna B – podwójna dioda detekcyjna ze wspólną katodą C – trioda małej mocy D – trioda dużej mocy (głośnikowa) E – tetroda małej mocy F – pentoda małej mocy H – heksoda lub heptoda heksodowa K – oktoda lub heptoda oktodowa L – tetroda lub pentoda mocy (np. głośnikowa) M – wskaźnik dostrojenia (oko magiczne) P – lampa o emisji wtórnej (tylko jako trzecia litera) Q – ennoda (lampa do detekcji sygnału FM) W – dioda prostownicza gazowana X – podwójna dioda (ze wspólną katodą) prostownicza gazowana Y – dioda prostownicza próżniowa Z – podwójna dioda prostownicza (ze wspólną katodą)
Liczba (od 1 do 4 cyfr)Oznaczenie czterocyfrowe jest stosowane w przypadku lamp do użytku profesjonalnego. oznacza głównie rodzaj cokołuW przypadku oznaczenia trzycyfrowego zaczynającego się od cyfry 1 rodzaj cokołu określa druga cyfra np. EF184 – cokół nowalowy.: 1 – 9 cokół bocznostykowy, lub kołkowy europejski 11 – 19 cokół stalowy 21 – 29 cokół loktalowy (dla lamp bateryjnych liczby 25 – 29) 31 – 39 cokół oktalowy (dla lamp bateryjnych też liczby 21 – 24) 40 – 49 cokół rimlokowy 50 – 51 cokoły specjalne np. lamp mikrofalowych 60 – 69 lampy subminiaturowe 70 – 79 lampy subminiaturowe i specjalne 80 – 89 (również 180 – 189, 280 – 289, 800 – 809) lampy miniaturowe – cokół nowalowy 90 – 99 (również 190 – 199) lampy miniaturowe – cokół heptalowy 200 – 209 cokół dekalowy. W przypadku tetrod i pentod (oprócz lamp mocy) ostatnia cyfra wskazuje na ogół typ charakterystyki siatkowej – lampy o stałym nachyleniu charakterystyki oznaczane są cyfrą parzystą, natomiast cyfra nieparzystą oznacza się lampy o zmiennym nachyleniu charakterystyki (selektody). Lampy z trzema cyframi (jak np. EF280) lub z przestawionymi literami i cyframi (np. E88CC zamiast ECC88) oznaczają zazwyczaj wykonania specjalne (np. o podwyższonej trwałości, lepszej tolerancji wykonania itp).
Przykłady: ECC82 – podwójna trioda małej mocy żarzona równolegle napięciem 6,3 V z cokołem nowalowym EAA91 – podwójna dioda detekcyjna żarzona równolegle napięciem 6,3 V z cokołem heptalowym EF89 – pentoda małej mocy żarzona równolegle napięciem 6,3 V z cokołem nowalowym, selektoda AL4 – pentoda głośnikowa żarzona równolegle napięciem 4 V z cokołem bocznostykowym UCH21 – trioda małej mocy i heptoda żarzone szeregowo prądem 100 mA z cokołem loktalowym PCF200 – trioda i pentoda (obie małej mocy) żarzone szeregowo prądem 300 mA z cokołem dekalowym.
Oznaczenia lamp elektronowych profesjonalnych Lampy wzmacniające dla celów przemysłowych (Siemens, Philips) Oznaczenie składa się zazwyczaj z dwóch liter i czterech cyfr. Oznaczano tak lampy stosowane w urządzeniach teletransmisyjnych, maszynach liczących, urządzeniach przemysłowych. Ten system oznaczeń jest zbliżony do systemu europejskiego. Pierwsza litera oznacza napięcie żarzenia (zazwyczaj E – 6,3 V), druga litera (oraz ew. następna) określa tak jak w systemie europejskim budowę i zastosowanie lampy (A – dioda, C – trioda /z wyjątkiem wyjściowych mocy/, D – trioda wyjściowa mocy, E – tetroda /z wyjątkiem wyjściowych mocy/, F – pentoda /z wyjątkiem wyjściowych mocy/, L – wyjściowa tetroda lub pentoda mocy, H – heptoda, M – wskaźnik dostrojenia). Spośród czterech cyfr pierwsza oznacza rodzaj cokołu: 2 – dekalowy, 3 – oktalowy, 5 – magnowalowy, 8 – nowalowy, 9 – miniaturowy. Przykład: EL3010 oznacza pentodę mocy żarzoną napięciem 6,3 V, o cokole oktalowym.
Lampy specjalne dla celów przemysłowych (Siemens, Philips) Oznaczenie składa się z dwóch liter i czterocyfrowej liczby. Pierwsza litera określa kategorię lampy: X – lampa z elementem czułym na światło, Y – lampa próżniowa do urządzeń nadawczych, mikrofalowych lub zastosowań przemysłowych, Z – lampa gazowana (z wyjątkiem czułych na światło), Druga litera określa konstrukcję lub zastosowanie lampy: A – dioda, C – lampa przekaźnikowa (spustowa), D – trioda (pojedyncza lub podwójna), G – inny typ lampy, H – lampa o fali bieżącej, J – magnetron, K – klistron, L – tetroda lub pentoda (w tym podwójna), M – jarzeniowa lampa wskaźnikowa lub licząca, P – powielacz fotoelektryczny lub licznik promieniowania, Q – lampa analizująca, T – tyratron, X – ignitron, wzmacniacz obrazu lub przetwornik obrazu, Y – lampa prostownicza, Z – stabilizator napięcia. Liczba czterocyfrowa oznacza numer serii, przy czym numer serii prototypowej jest zawsze zakończony zerem. Przykład: YJ1180 oznacza magnetron serii prototypowej.
Lampy nadawcze firmy Philips Oznaczenie składa się z grupy dwóch lub trzech liter, dwóch grup cyfr rozdzielonych znakiem „/” oraz ewentualnie dodatkowej litery.
Pierwsza litera określa rodzaj lampy: M – trioda przystosowana do pracy jako modulator, P – pentoda, Q – tetroda, T – trioda przystosowana do pracy jako wzmacniacz lub generator. Lampy podwójne mają powtórzoną literę (np. QQ to podwójna tetroda).
Druga litera (trzecia dla lamp podwójnych) podaje rodzaj katody: A – katoda wolframowa, bezpośrednio żarzona, B – katoda wolframowa torowana, bezpośrednio żarzona, C – katoda tlenkowa, bezpośrednio żarzona, E – katoda tlenkowa, pośrednio żarzona. Trzecia litera określa sposób chłodzenia lampy: L – chłodzenie powietrzne wymuszone, W – chłodzenie wodne, (brak litery) – chłodzenie naturalne. Pierwsza grupa cyfr oznacza maksymalne napięcie anodowe w kV. Druga grupa cyfr oznacza (w W lub kW) moc traconą na anodzie (lampy modulacyjne) bądź moc wyjściową w klasie C (lampy wzmacniające). Dodatkowa litera określa cokół lampy lub jej specjalne wykonanie: E – cokół 7-nóżkowy, F – cokół 8-nóżkowy, G – cokół 4-nóżkowy, N – cokół 5-nóżkowy, P – cokół bocznostykowy, H – napięcie żarzenia 26,5 V (typowe napięcie żarzenia to 6,3 V). Przykłady:PE 06/40 N oznacza pentodę wzmacniającą o napięciu anodowym 0,6 kV, o katodzie tlenkowej, pośrednio żarzonej, o mocy wyjściowej w klasie C – 40 W, o cokole 5-nóżkowym. Natomiast QQE 04/20 oznacza podwójną tetrodę o napięciu anodowym 0,4 kV, o katodzie tlenkowej, pośrednio żarzonej, o mocy wyjściowej w klasie C – 20 W.
Lampy nadawcze firmy RFT (NRD) Oznaczenie składa się z grupy trzech liter i grupy trzech lub czterech cyfr.
Dwie pierwsze litery określają rodzaj lampy: SR – lampa nadawcza, VR – lampa wzmacniająca. Trzecia litera określa sposób chłodzenia lampy: S – chłodzenie naturalne, L – chłodzenie powietrzne wymuszone, W – chłodzenie wodne, V – chłodzenie z odparowaniem wody. Pierwsza cyfra (lub dwie pierwsze cyfry w lampach podwójnych) oznacza liczbę elektrod: 2 – dioda, 3 – trioda, 4 – tetroda, 5 – pentoda. Dwie ostatnie cyfry oznaczają bieżący numer typu lampy. Przykład: SRW 452 – lampa nadawcza chłodzona wodą, tetroda o numerze bieżącym typu 52.
Lampy nadawcze (Lamina) Oznaczenia lamp nadawczych polskiej firmy Lamina składają się z jednej lub dwóch liter, grupy cyfr oraz ewentualnie: dodatkowej litery i/lub dwóch cyfr poprzedzonych znakiem „/”. Pierwsza litera oznacza rodzaj lampy: T – trioda, Q – tetroda, P – pentoda. Dwie jednakowe litery oznaczają lampę podwójną. Grupa cyfr oznacza maksymalną moc traconą na anodzie w kW. Dodatkowa litera oznacza sposób chłodzenia lampy: P – wymuszone powietrzne, W – wodne, brak tej litery oznacza chłodzenie naturalne. Pierwsza z dwóch cyfr po znaku „/” oznacza: 1 – lampy do nadawczych urządzeń radiofonicznych i radiokomunikacyjnych, 2 – lampy do urządzeń radiotermicznych (tzw. lampy przemysłowe), 3 – lampy stosowane w telewizyjnym sprzęcie nadawczym, 4 – lampy do urządzeń radiokomunikacyjnych z modulacją jednowstęgową, 5 – lampy modulacyjne, lampy impulsowe. Druga z cyfr po znaku „/” oznacza numer kolejny rozwiązania konstrukcyjnego. Przykłady: T-25 P oznacza triodę o mocy maks. traconej na anodzie – 25 kW, o chłodzeniu wymuszonym powietrznym. Natomiast QQ-004/11 oznacza podwójną tetrodę o mocy maks. traconej na anodzie 0,04 kW (40W), o chłodzeniu naturalnym, przeznaczoną do urządzeń radiofonicznych i radiokomunikacyjnych, będącą pierwszym rozwiązaniem konstrukcyjnym.
Oznaczenia lamp elektronopromieniowych Stare oznaczenia Stare oznaczenia lamp produkcji europejskiej składają z dwóch (ew. trzech) liter oraz dwóch liczb rozdzielonych kreską. Pierwsza litera oznacza rodzaj ogniskowania i odchylania wiązki elektronów: A – ogniskowanie elektrostatyczne, odchylanie elektromagnetyczne; D – ogniskowanie i odchylanie elektrostatyczne; M – ogniskowanie i odchylanie elektromagnetyczne. Druga litera określa właściwości ekranu takie jak czas poświaty czy kolor ekranu (np. W – biały kolor świecenia, X – ekran trójkolorowy RGB). Ewentualna trzecia litera M oznacza lampę wielopromieniową. Liczba przed kreską określa średnicę lub przekątną ekranu w cm. Liczba po kresce określa kolejny numer typu.Przykład: MW 53-20 oznacza lampę kineskopową o ogniskowaniu i odchylaniu elektromagnetycznym, białym kolorze świecenia (obraz czarno-biały) i o przekątnej ekranu 53 cm.
Nowe oznaczenia Nowe oznaczenia lamp produkcji europejskiej składają się z litery, dwóch grup cyfr rozdzielonych kreską oraz dwóch liter. 1. Pierwsza litera oznacza: A – kineskop do domowych odbiorników telewizyjnych D – lampa oscylograficzna jednopromieniowa E – lampa oscylograficzna wielopromieniowa F – lampa wskaźnika radaru do bezpośredniej obserwacji L – lampa magazynująca obraz (pamięciowa) M – lampa obrazowa telewizji użytkowej P – lampa obrazowa telewizji użytkowej – projekcyjna Q – lampa analizująca np. do telekina 2. Pierwsza cyfra (lub grupa cyfr) oznacza średnicę lub przekątną ekranu w cm. 3. Druga cyfra (lub grupa cyfr) oznacza kolejny numer produkcyjny.