mały|Grób Zofii Lindorfówny i Stefana Martyki na cmentarzu Powązkowskim Zofia Lindorf, znana jako Zofia Lindorfówna (ur. 12 lutego 1905 w Lublinie, zm. 3 stycznia 1975 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa.

Życiorys Urodziła się w rodzinie Karola Lindorfa (zm. 1939) i Anny z Bończa-Waśniewskich (zm. 1945). Od 1913 r. mieszkała w Warszawie, gdzie ukończyła Gimnazjum im. Marii Konopnickiej, a w 1922 r. Kursy Wokalno-Dramatyczne H. J. Hryniewieckiej. W tym samym roku (1922), po popisie szkolnym, została zaangażowana przez Ludwika Solskiego do Teatru Rozmaitości.

W czasie okupacji niemieckiej, aż do powstania warszawskiego, pracowała jako kelnerka w kawiarniach Cafe Bodo i U Aktorek. Okres od sierpnia 1944 do września 1945 r. spędziła na tułaczce w Radomiu, Zakopanem, Nałęczowie i Podkowie Leśnej.

W październiku 1945 r. wróciła do Warszawy. 19 stycznia 1955 r. na wniosek Ministra Kultury i Sztuki została odznaczona Medalem 10-lecia Polski Ludowej - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki - wskazana jako Lindorf-Martyka Zofia.. Od 1959 r. była członkiem Towarzystwa Filologii Klasycznej. Na Uniwersytecie Warszawskim prowadziła dorywczo zajęcia z recytacji klasyków literatury greckiej i rzymskiej. Przez cały okres działalności scenicznej związana była wyłącznie z teatrami warszawskimi. W 1968 r. z powodu choroby serca przeszła na rentę.

Była żoną aktora Józefa Węgrzyna, potem prawnika Aleksandra Dziewałtowskiego-Gintowta, a następnie Stefana Martyki.

Zmarła w wieku niespełna 70 lat. Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 53-4-16).

Przebieg pracy W trakcie swej 46-letniej kariery aktorskiej występowała na deskach 7 warszawskich teatrów: Teatry Miejskie (Warszawa): 1922–1933 TR Warszawa: 1922 Teatr Letni w Warszawie: 1930 Teatry TKKT (Warszawa): 1933–1939 Teatr Nowy w Warszawie: 1937–1939 Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie: 1935, 1946–1958 Teatr Narodowy (Warszawa): 1924–1939, 1958–1967

Kariera sceniczna Zadebiutowała 17 października 1922 r. na scenie warszawskiego Teatru Rozmaitości, w roli Janiny, w sztuce Sublokatorka, którego autorem jest Adam Grzymała-Siedlecki. Inne spektakle z udziałem Lindorf, to m.in.: 27 XII 1922: Popas króla jegomości scen. i reż. Adam Grzymała-Siedlecki – jako Nagość w kwiaty

Kilkanaście lat swej kariery (od 1924 do 1939 r.) poświęciła występom, głównie na deskach warszawskiego Teatru Narodowego: 3 X 1924: Wyzwolenie (akt pierwszy) Stanisław Wyspiański, reż. Tadeusz Frenkiel-Niwieński – jako Córka II 18 X 1924: Dożywocie Aleksander Fredro, reż. Ludwik Solski – jako Rózia 8 V 1925: Panna na wydaniu Adam Kazimierz Czartoryski, reż. Paweł Owerłło 6 XI 1925: Żeglarz Szaniawski Jerzy, reż. Stefan Jaracz – jako Med 28 XII 1925: Polityka i miłość Józef Rączkowski, reż. Stefan Jaracz – jako Jadwiga 19 II 1926: W cichym dworze Ludwik Hieronim Morstin, reż. Paweł Owerłło – jako Zofia 30 IX 1927: Król Agis Juliusz Słowacki, reż. Emil Chaberski – jako Chelonida 29 XI 1927: Dziady Adam Mickiewicz, reż. Aleksander Zelwerowicz – jako Dziecię 7 II 1928: Romans florencki Stefan Kiedrzyński, reż. Józef Węgrzyn – jako Simona 27 IV 1928: Budowniczy Solness Henrik Ibsen, reż. Aleksander Zelwerowicz – jako Kaja Fosli 18 V 1928: Majster i czeladnik Józef Korzeniowski, reż. Aleksander Zelwerowicz – jako Basia 30 X 1928: Pan Jowialski Aleksander Fredro, reż. Emil Chaberski – jako Helena 29 XI 1928: Lelewel Stanisław Wyspiański, reż. Emil Chaberski – jako Ludwika Szczaniecka 23 VIII 1929: Wiosna Narodów (w Cichym Zakątku) Adolf Nowaczyński, reż. Emil Chaberski – jako Melania 20 III 1930: Maman do wzięcia Adam Grzymała-Siedlecki, reż. Emil Chaberski – jako Wisienka (Teatr Letni, Warszawa) 24 II 1931: O żonach złych i dobrych Adolf Nowaczyński, reż. Ludwik Solski – jako Stefa 11 IV 1931: Dzień jego powrotu Zofia Nałkowska, reż. Emil Chaberski – jako Bronia 9 I 1932: Fortepian Jerzy Szaniawski, reż. Emil Chaberski – jako Helena 20 II 1932: Don Carlos Friedrich Schiller, reż. Emil Chaberski – jako Księżniczka Eboli 29 VII 1932: Bracia Castiglioni Alberto Colantuoni, reż. Ludwik Solski 8 X 1932: Car Iwan Groźny Aleksiej Tołstoj, reż. Karol Borowski – jako Maria 28 XI 1932: Wesele Stanisław Wyspiański, reż. Ludwik Solski – jako Rachel 28 I 1933: Most Jerzy Szaniawski, reż. Karol Borowski – jako Helena 25 II 1933: Kean, czyli geniusz i ... Alexandre Dumas, reż. Karol Borowski – jako Demby 19 IV 1933: Pan Jowialski Aleksander Fredro, reż. Emil Chaberski – jako Helena 18 V 1933: Kobiety i interesy Kazimierz Wroczyński, reż. Ludwik Solski – jako Piesia 19 V 1934: Szklanka wody Eugène Scribe, reż. Emil Chaberski – jako Abigail 22 IX 1934: Ludwik XI Casimir Delavigne, reż. Karol Borowski – jako Maria 5 II 1935: Nadzieja Henri Bernstein, reż. Janusz Warnecki – jako Katarzyna Meyran (Teatr Polski, Warszawa) 7, 8 VI 1935 (2 spektakle): Wachlarz lady Windermere Oscar Wilde, reż. Aleksander Węgierko – jako tytułowa Lady Windermere 7 IX 1937: Trzy asy i jedna dama Denys Amiel, reż. Antoni Cwojdziński – jako Collette 31 XII 1937: Ależ to nie na serio! Luigi Pirandello, reż. Karol Borowski – jako Flora 4 III 1938: Bunt Absalona Stanisław Miłaszewski, reż. Karol Borowski 31 XII 1938: Żywy ładunek Bruno Winawer, reż. Karol Borowski – jako Irma Weszpremowa 4 II 1939: Odwiedziny o zmroku scen. i reż. Tadeusz Rittner – jako Pani 13 V 1939: Samuel Zborowski Ferdynand Goetel, reż. Leon Schiller – jako Gryzelda Zamojska.

Po zakończeniu tułaczki wojennej, przez prawie 12 lat (od 1946 do 1958 r.) współpracowała z warszawskim Teatrem Polskim: 27 III 1946: Majątek albo imię Józef Korzeniowski, reż. Arnold Szyfman – jako Aniela Bydgowska 21 V 1947: Wilki i owce Aleksandr Ostrowski, reż. Karol Borowski – jako Eulampia Kupawina 18 III 1948: Dom pod Oświęcimiem Tadeusz Hołuj, reż. Jan Kreczmar – jako Maria 28 X 1949: Wesołe kumoszki z Windsoru William Shakespeare, reż. Ryszard Ordyński – jako pani Ford 25 V 1952 Dowód wdzięczności narodu Wojciech Bogusławski, reż. Marian Wyrzykowski – jako pani Podkomorzyna Powrót posła Julian Ursyn Niemcewicz, reż. Marian Wyrzykowski – jako pani Podkomorzyna 11 VI 1955: Dom kobiet Zofia Nałkowska, reż. Maria Wiercińska – jako Joanna Nielewiczowa 17 XII 1955: Tragedia amerykańska Teodor Dreiser, reż. Władysław Sheybal – jedna z dwóch ról głównych (Teatr TV) 16 V 1957: Goście o zmierzchu Krystyna Salaburska, reż. Władysław Sheybal (Teatr TV)

Ostatnie 10 lat kariery scenicznej (od 1958 do 1967 r.) to jej powrót na scenę warszawskiego Teatru Narodowego: 25 X 1958: Książę Homburg Henryk Kleist, reż. Wilam Horzyca – jako Elektorowa 15 XII 1960: Żywy trup Lew Tołstoj, reż. Józef Wyszomirski – jako Anna Pawłowna 3 V 1961: Szkoła obmowy Wojciech Bogusławski, reż. Władysław Krasnowiecki – jako Plotkiewiczowa 21 V 1961: Zygmunt August Stanisław Wyspiański, reż. Tadeusz Byrski – jako Bona (Teatr TV) 15 IX 1961: Niemcy Leon Kruczkowski, reż. Józef Wyszomirski – jako pani Soerensen 27 II 1963: Przygoda z Vaterlandem Leon Kruczkowski, reż. Kazimierz Dejmek – jako pani X 6 XI 1963: Śluby panieńskie, czyli Magnetyzm serca Aleksander Fredro, reż. Stefania Domańska – jako pani Dobrójska W 1967 r. z powodu przewlekłej choroby serca przeszła na rentę.

Film Na srebrnym ekranie po raz pierwszy pojawiła się 4 listopada 1925 r., w obsadzie aktorskiej polskiego melodramatu pt. Iwonka, wyreżyserowanego przez Emila Chaberskiego. Iwonka (1925) Tajemnica skrzynki pocztowej (1929) – przyjaciółka Niny Halka (1930) – jako Zosia Pod twoją obronę (1933) – jako zakonnica, siostra Gabriela Córka generała Pankratowa (1934) – jako rewolucjonistka Pan Twardowski (1936) – jako duch Barbary Radziwiłłówny Róża (1936) – jako Grzegorzowa Trędowata (1936) – jako Rita Szylinżanka Płomienne serca (1937) – jako żona Śmigielskiego Ordynat Michorowski (1937) – jako Rita, żona hr. Trestki Trzy serca (1939) – jako Michalinka, żona Aleksandra Kanał (1957)– jako kobieta szukająca córki

Telewizja Za debiut można uznać jej występ 16 maja 1957 r. na scenie Teatru Telewizji w sztuce Krystyny Salaburskiej Goście o zmierzchu, w reżyserii Władysława Sheybala. 21 V 1961: Zygmunt August Stanisław Wyspiański, reż. Tadeusz Byrski – jako Bona.

Radio 3 września 1950 r. debiutowała w słuchowisku opartym na prozie Siemiona Babajewskiego pt. Kawaler Złotej Gwiazdy, w reżyserii Stefana Wronckiego, jako Smaglinka. 16 VIII 1953: Błazen Aleksander Świętochowski, reż. Zbigniew Koczanowicz – jako Justyna 25 VIII 1956: We wtorek wieczorem Agatha Christie, reż. Janusz Warnecki – jako Joyce 1 IX 1956: Świątynia bogini Astarte, Ojciec Rosario Agatha Christie i Victor Grauning, reż. Janusz Warnecki 11 X 1956: Chwasty Adam Grzymała-Siedlecki, reż. Janusz Warnecki – jako Iza 15 XI 1956: Przyjaciółka Agatha Christie, reż. Janusz Warnecki – jako Janina Helier 4 XII 1956: Hydra lerneńska Agatha Christie, reż. Janusz Warnecki – jako Jean Moncrieffe 7 IV 1958: Pierwej mama Józef Korzeniowski, reż. Natalia Szydłowska – jako Pułkownikowa 20 IV 1958: Ruchome światełko Frederick Skerry, reż. Janusz Warnecki – jako Mrs Constance Mackie 29 IV 1958: Monika Krystyna Salaburska, reż. Natalia Szydłowska – jako Pani 22 VII 1958: Miód kasztelański Józef Ignacy Kraszewski, reż. Natalia Szydłowska – jako Cześnikowa Barbara Sulimirska 6 I 1959: Wicek i Wacek Zygmunt Przybylski, reż. Rudolf Ratschka – jako Jadwiga 14 VI 1959: Deszcz Aniela Jasińska, reż. Natalia Szydłowska – jako Matka 22 VII 1959: Hrabina Cosel Józef Ignacy Kraszewski, reż. Janusz Warnecki – jako Hrabina Reuss 7 IX 1960: Aligatory Władysław Lech Terlecki, reż. Natalia Szydłowska – jako Matka 13 IX 1960: Ostatni koncert Stanisława Fleszarowa-Muskat, reż. Janusz Warnecki – jako Justyna Chopinowa 6 X 1960: Romans inspektora Lenoir Włodzimierz Odojewski, reż. Wiesław Opałek 4 IX 1961: Opowieść o dobrym rycerzu Lancelocie Julia Hartwig, reż. Mieczysław Broniatowski – jako Księżna 18 IV 1963: Okno na Koziej Janina Osińska, reż. Wanda Tatarkiewicz-Małkowska – jako pani Julia 11 IV 1964: Krzyżacy Henryk Sienkiewicz, reż. Wanda Tatarkiewicz-Małkowska – jako Księżna Anna Mazowiecka 24 IX 1974: Kalejdoskop krakowski Julia Hartwig, reż. Mieczysław Broniatowski.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Zofia Lindorf na zdjęciach w bibliotece Polona

Kategoria:Ludzie urodzeni w Lublinie Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki radiowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Polskie aktorki telewizyjne Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1975