thumb|241px|Wysepki Langerhansa thumb|241px|Wysepka Langerhansa wyizolowana z trzustki szczura. Obraz z mikroskopu konfokalnego: jądra wybarwione na niebiesko DAPI, insulina (komórki beta) wybarwiona na zielono za pomocą skoniugowanych z barwnikiem przeciwciał antyinsulinowych, glukagon (komórki alfa) wybarwiony na czerwono za pomocą skoniugowanych z barwnikiem przeciwciał antyglukagonowych. Wysepki Langerhansa, wyspy Langerhansa, wyspy trzustkowe, wysepki trzustkowe (łac. insulae pancreaticae) – jeden z gruczołów wydzielania wewnętrznego, w postaci skupisk komórek występujących i rozrzuconych w miąższu trzustki, głównie w obrębie jej ogona. Stanowią one od 1% do 3% masy całego narządu. , które wydzielają hormony regulujące węglowodanową przemianę materii organizmu.
Wyróżnia się: komórki alfa (A), około 25% – wydzielają glukagon komórki beta (B), około 60% – wydzielają insulinę i amylinę komórki delta (D), około 10% – syntezują somatostatynę komórki F, około 5% – wydzielają trzustkowy polipeptyd.
Niektóre źródła uznają komórki delta i za tożsame.
Wysepki Langerhansa pełnią zasadniczą rolę w wydzielaniu dokrewnym, które regulowane jest za pomocą sprzężenia jelitowo-trzustkowego, wywołanego przez pokarm.
Wyspy trzustkowe zostały odkryte w roku 1869 przez niemieckiego anatoma i patologa Paula Langerhansa.
Struktura komórki U zdrowego dorosłego człowieka w trzustce rozmieszczonych jest około 1 miliona wysepek. Wysepki różnią się wielkością, ale ich średnia średnica wynosi około 0,2 mm. Każdą wysepkę od otaczającej tkanki trzustki oddziela cienka, włóknista kapsułka tkanki łącznej, która jest ciągła z włóknistą tkanką łączną przeplatającą się w pozostałej części trzustkiFeldman M, Friedman LS, Brandt LJ, eds. (2015). Sleisenger & Fordtran's gastrointestinal and liver disease pathophysiology, diagnosis, management (10th ed.). St. Louis, Missouri: Elsevier Health Sciences. ..
Badania naukowe W wysepkach Langerhansa receptory kannabinoidowe ulegają szerokiej ekspresji, a kilka badań dotyczyło specyficznego rozmieszczenia i mechanizmów działania receptorów CB1 i CB2 w odniesieniu do funkcji endokrynologicznych trzustki, gdzie odgrywają one ważną rolę homeostatyczną, ponieważ endokannabinoidy modulują funkcję, proliferację i przeżycie komórek β trzustki, a także produkcję, wydzielanie i oporność na insulinę.
Mikroanatomia Produkowane w wysepkach trzustkowych hormony są wydzielane bezpośrednio do krwiobiegu przez (co najmniej) pięć typów komórek. W wysepkach szczura typy komórek endokrynnych są rozmieszczone w następujący sposób:
Komórki alfa produkujące glukagon (20% wszystkich komórek wysepek) Komórki beta produkujące insulinę i amylinę (≈70%) Komórki PT (komórki gamma lub komórki F) wytwarzające polipeptyd trzustkowy (<5%) Komórki delta produkujące somatostatynę (<10%) Komórki Epsilon wytwarzające grelinę (<1%)
Wiadomo, że cytoarchitektura wysepek trzustkowych różni się w zależności od gatunku. W szczególności, podczas gdy wysepki gryzoni charakteryzują się przeważającym odsetkiem komórek beta produkujących insulinę w rdzeniu klastra i niewielką liczbą komórek alfa, delta i PP na obrzeżach, ludzkie wysepki wykazują komórki alfa i beta w ścisłej relacji ze sobą w całym klastrze.
Przypisy
Kategoria:Gruczoły