Natalla (Natasza) Marataŭna Zwierawa (, – Natalja Maratowna Zwieriewa; ur. 16 kwietnia 1971 w Mińsku) – białoruska tenisistka, reprezentantka ZSRR i Białorusi w Pucharze Federacji, mistrzyni US Open z 1987 roku w grze pojedynczej dziewcząt, medalistka olimpijska, zwyciężczyni dwudziestu turniejów wielkoszlemowych w grze podwójnej i mieszanej.

Kariera Jedna z najbardziej utytułowanych deblistek lat 90., zawodniczka praworęczna dysponująca oburęcznym bekhendem, karierę zawodową rozpoczęła wcześnie – w wieku 15 lat w 1986 osiągnęła pierwszy finał turniejowy (w Little Rock), a status zawodowy przyjęła oficjalnie w marcu 1988. Już w 1987 była klasyfikowana w czołowej dwudziestce na świecie (m.in. dzięki kolejnym finałom turniejowym – ponownie w Little Rock oraz w Chicago, IV rundzie wielkoszlemowego Wimbledonu, pokonaniu dziesiątej zawodniczki na świecie Niemki Kohde-Kilsch), a w czerwcu 1988 osiągnęła swój największy sukces w karierze singlowej – finał French Open. 17-letnia wówczas reprezentantka ZSRR w drodze do końcowego meczu pokonała m.in. wysoko notowane Navrátilovą i Sukovą, w półfinale po ciężkiej walce nierozstawioną Australijkę Nicole Provis (broniąc piłki meczowej), ale w finale żadnych szans nie dała jej Niemka Steffi Graf, pewnie zmierzająca do zdobycia wszystkich lew Wielkiego Szlema; mecz finałowy zakończył się rzadko spotykanym na tym poziomie rezultatem 6:0, 6:0.

Osiągnięcie finału wielkoszlemowego pozwoliło Zwierawej na awans do czołowej dziesiątki rankingu światowego; w dalszej części sezonu była jeszcze w finale w Eastbourne, Montrealu i Massachusetts, odniosła zwycięstwa m.in. nad Navrátilovą i Evert oraz po raz pierwszy zakwalifikowała się do turnieju Masters (WTA Tour Championships); rok 1988 zakończyła na pozycji nr 7 na świecie, a w maju 1989 awansowała nawet na pozycję nr 5 (najwyższą w karierze). Słabsze wyniki w kolejnych meczach sprawiły jednak, że znacznie obsunęła się w rankingu na koniec roku (poza czołową dwudziestkę); w miejscu swojego sukcesu sprzed roku – kortach Rolanda Garrosa – przegrała już w I rundzie z Włoszką Raffaellą Reggi. Niepowodzenie w grze pojedynczej powetowała sobie w deblu, sięgając w tymże turnieju w parze z Łarysą Sawczenko-Neiland po pierwszy triumf wielkoszlemowy.

W 1990 Zwierawa przełamała serię dziewięciu porażek w finałach turniejowych w grze pojedynczej – sezon rozpoczęła od wygranych turniejowych w Brisbane i Sydney; przystępowała do Australian Open jako jedna z faworytek, ale nie potwierdziła dobrej dyspozycji, już w II rundzie wyeliminowana przez mniej znaną Belgijkę Sandrę Wasserman (wygrała natomiast rywalizację w mikście, z Jimem Pughem). W dalszej części była m.in. w ćwierćfinale Wimbledonu, a wśród pokonanych przez nią rywalek znalazły się Zina Garrison (nr 6 na świecie) i Conchita Martínez (nr 9). Po raz drugi wystąpiła także w turnieju Masters. W październiku 1991 po raz pierwszy znalazła się na szczycie rankingu deblistek, po wygraniu w t.r. Wimbledonu i US Open. Wkrótce stworzyła parę deblową z Gigi Fernández; od tego czasu jej występy w grze pojedynczej zostały przyćmione sukcesami deblowymi, chociaż także w singlu pozostawała w szerokiej czołówce światowej. thumb|Gigi Fernández i Natasza Zwierawa, US Open 2010 Począwszy od French Open 1992 wygrała wspólnie z Fernández sześć z rzędu turniejów wielkoszlemowych (zdobywając w ten sposób „niekalendarzowego” Wielkiego Szlema). Passa zwycięstw wielkoszlemowych, przerwana w półfinale US Open 1993 przez Sánchez Vicario i Sukovą, znalazła swoją kontynuację w 1994, kiedy Zwierawa z Fernandez wygrały kolejne trzy turnieje, by ponownie nie zdobyć tytułu w US Open, tym razem po półfinałowej porażce z Kateriną Maleewą i Robin White. US Open udało się wygrać białorusko-amerykańskiej parze w 1995; wygrały w t.r. także French Open, a w pozostałych turniejach wielkoszlemowych dochodziły do finału. Ponadto w Australian Open 1995 Zwierawa zdobyła tytuł w grze mieszanej, partnerując Amerykaninowi Rickowi Leachowi.

W sezonie 1996 Zwierawa i Fernández wygrały US Open, jednak znaczną część sezonu Białorusinka była zmuszona pauzować z powodu kontuzji. Miało to wpływ na jej wypadnięcie z czołowej pięćdziesiątki rankingu gry pojedynczej. W 1997 zanotowała efektowny powrót na pozycję liderki klasyfikacji deblistek, wygrywając trzy turnieje wielkoszlemowe (Australian Open z Hingis, French Open i Wimbledon z G. Fernández), co dało jej drugi w karierze „niekalendarzowy” Wielki Szlem w deblu (tym razem z dwiema różnymi partnerkami). Z Fernández była także w finale US Open we wrześniu 1997. W kolejnym sezonie, tworząc parę z Lindsay Davenport, wystąpiła we wszystkich czterech finałach wielkoszlemowych, ale żadnego nie wygrała; z Davenport triumfowała natomiast w Masters deblowym. Ostatni wielkoszlemowy finał zaliczyła w 1999 w Australian Open, ponownie z Davenport, i ponownie przegrany. Po raz kolejny kontuzjowana, była wyłączona z gry przez część sezonu 2000 i cały 2001, a po mniej udanym sezonie 2002 (tylko jeden wygrany turniej, w Madrycie, w parze z Navratilovą) zdecydowała się zakończyć karierę sportową. Swoje występy na korcie w grze podwójnej zamknęła liczbą 80 wygranych turniejów, w tym 18 wielkoszlemowych; czyni to ją piątą zawodniczką w historii tenisa pod względem liczby triumfów w Wielkim Szlemie w konkurencji debla kobiet.

Na omówienie zasługują także występy Nataszy Zwierawej w grze pojedynczej w okresie, kiedy bardziej udzielała się jako deblistka. W ciągu całej kariery wygrała cztery turnieje, ale aż piętnastokrotnie przegrywała w finałach; poza wspomnianymi wyżej wygranymi w 1990 wygrała w 1994 turniej w Chicago (pokonując w finale Chandę Rubin) oraz w 1999 w Eastbourne. W Eastbourne wykazała się niezwykłą odpornością psychiczną i fizyczną – już w półfinale w meczu z reprezentantką RPA Amandą Coetzer obroniła trzy piłki meczowe, by wygrać 6:7, 7:6, 10:8 (po prawie trzech i pół godziny walki), a w finale (który ze względu na warunki atmosferyczne toczył się tego samego dnia co półfinał) pokonała Francuzkę Nathalie Tauziat 0:6, 7:5, 6:3; Tauziat wygrała w meczu finałowym pierwsze dziewięć gemów (prowadziła zatem 6:0, 3:0).

W czołowej dziesiątce singla Zwierawa była klasyfikowana ponownie w kwietniu 1994; w 1995 pokonała Sánchez Vicario w drodze do finału w Indian Wells, odnosząc pierwsze w karierze zwycięstwo nad aktualną liderką rankingu. Była w co najmniej ćwierćfinałach wszystkich turniejów wielkoszlemowych (w 1995 po raz pierwszy dotarła do ćwierćfinału Australian Open). Miała na koncie zwycięstwa nad wieloma mistrzyniami starszego pokolenia, a z młodszych pokonała m.in. Davenport i Venus Williams. W 1998 niespodziewanie dotarła do półfinału Wimbledonu, eliminując po drodze Steffi Graf (jedyne zwycięstwo nad Graf w karierze, po osiemnastu porażkach z rzędu) i Monicę Seles, a przegrywając po dramatycznym meczu z Nathalie Tauziat (1:6, 7:6, 6:3). Obok Ziny Garrison (Wimbledon 1990) jest jedyną zawodniczką, która w jednym turnieju zdołała pokonać i Graf i Seles.

W ciągu wieloletniej kariery reprezentowała barwy narodowe najpierw ZSRR, potem Wspólnoty Niepodległych Państw, wreszcie Białorusi. Miała swój udział w awansie zespołu radzieckiego do finałów Pucharu Federacji w 1988 i 1990, w latach 1993–2002 regularnie broniła w tych rozgrywkach barw Białorusi. Zarówno jako singlistka, jak i deblistka odniosła 59 zwycięstw i poniosła 21 porażek w Pucharze Federacji. Startowała w czterech igrzyskach olimpijskich (Seul 1988, Barcelona 1992, Atlanta 1996, Sydney 2000); w Barcelonie jako reprezentantka Wspólnoty Niepodległych Państw zdobyła w deblu kobiet medal brązowy, w parze z Leilą Meschi, a w Sydney, już w barwach Białorusi, zajęła 4. miejsce (przegrała w parze z Wolhą Barabanszczykawą mecz o brąz z Belgijkami Els Callens i Dominique Van Roost).

Natasza Zwierawa znana była z wielkiej ekspresji na korcie; pamiętny jest taniec w kałużach na korcie w Melbourne, który zainicjowała ku uciesze publiczności, kiedy organizatorzy Australian Open spóźnili się z zamknięciem dachu w czasie ulewy.

W 2010 roku, wraz z jedną ze swoich partnerek deblowych – Gigi Fernández, została przyjęta do Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sławy.

Historia występów wielkoszlemowych Legenda

Występy w grze pojedynczej Turniej 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 Tytuły Z–P Australian OpenAAAA 2R 4R 2R 3R 1R QF 1R 3R 3R 3R 2RAA 0 / 11 18 – 11 French OpenA 3R F 1R 4R 2R QF 4R 4R 1R 3R 4R 2R 2R 4RAA 0 / 14 32 – 14 WimbledonA 4R 4R 3R QF 2R QF QF 1R 3R 2R 1R SF 2R 2RA 1R 0 / 15 31 – 15 US OpenA 3R 1R 4R 2R 4R 3R QFA 4R 3R 3R 2R 2RAAA0 / 12 24 – 12 Ranking na koniec roku94 19 727 122123 19 10 145725 162779 – – 0 / 52 105 – 52

Występy w grze podwójnej Turniej 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 Tytuły Z–P Australian OpenAAAA QF QF SF W W F QF W F F 2RAA 3 / 11 47 – 8 French OpenAA 3R W F F W W W W F W F QF 3RA 1R 6 / 14 63 – 8 WimbledonA 1R F F SF W W W W F SF W F SF SFA 2R 5 / 15 66 – 10 US OpenA 1R 2R QF SF W W SF SF W W F F 3RAA 3R 4 / 14 54 – 10 Ranking na koniec roku11194 11 6 5 3 2 3 1 4 9 1 1 12 25 – 46 18 / 54 230 – 36

Występy w grze mieszanej Turniej 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 Tytuły Z–P Australian OpenAAAA W QF QF SF 1R WAA QFA QFAA 2 / 8 21 – 6 French OpenAAAAAA QF QF 2R 2RAA 2RA 2RAA 0 / 6 4 – 6 WimbledonAAAA 1R F 3R SFA 3RAAAAAA 1R 0 / 6 13 – 6 US OpenAAA 2R F 1RA QFAA 1RAAAAAA 0 / 5 7 – 5 2 / 25 45 – 23

Finały turniejów WTA

Gra pojedyncza 19 (4-15)

Gra podwójna 129 (80–49)

Gra mieszana 4 (2-2)

Turnieje rangi ITF turnieje z pulą nagród 100 000 $ turnieje z pulą nagród 75 000 $ turnieje z pulą nagród 50 000 $ turnieje z pulą nagród 25 000 $ turnieje z pulą nagród 15 000 $ turnieje z pulą nagród 10 000 $

Gra pojedyncza 4 (3-1) RezultatDataTurniej($)Naw. PrzeciwniczkaWynik Finalistka 04/05/1986 Sutton Trawiasta Cecilia Dahlman 2:6, 6:3, 0:6 Zwyciężczyni 11/05/1986 Bournemouth Trawiasta Kumiko Okamoto 6:2, 4:6, 7:5 Zwyciężczyni 05/10/1986 Bethesda Twarda Stacey Martin 6:3, 6:3 Zwyciężczyni 03/05/1987 Tarent Ceglana Regina Kordová 7:6, 4:6, 6:3

Gra podwójna 4 (3-1) RezultatDataTurniej($)Naw. Partnerka PrzeciwniczkiWynik Finalistka 19/01/1986 El Paso Twarda Wiktoria Milvidskaya Cammy Macgregor Cynthia Macgregor 4:6, 6:3, 6:4 Zwyciężczyni 11/05/1986 Bournemouth Trawiasta Natalija Egorowa Regina Kordová Petra Tesarová 6:1, 6:2 Zwyciężczyni 05/10/1986 Bethesda Twarda Leila Meschi Jane Forman Jennifer Goodling 6:3, 6:1 Zwyciężczyni 03/05/1987 Tarent Ceglana Leila Meschi Simone Schilder Clare Wood 6:3, 6:2

Występy w igrzyskach olimpijskich Gra pojedyncza RundaPrzeciwniczkaWynik Letnie Igrzyska Olimpijskie w Seulu 1988, reprezentując państwo I rundawolny losII runda: Anne Minter 6:4, 3:6, 6:1III runda: Tine Scheuer-Larsen6:1, 6:2ćwierćfinał: Gabriela Sabatini 4:6, 3:6 Letnie Igrzyska Olimpijskie w Barcelonie 1992, reprezentując państwo I runda: Jana Novotná 6:1, 6:0II runda: Samantha Smith6:1, 6:2III runda: Mary Joe Fernández 6:7(9), 1:6 Letnie Igrzyska Olimpijskie w Atlancie 1996, reprezentując państwo I runda: Sabine Appelmans7:5, 6:3II runda: Amanda Coetzer 6:1, 4:6, 6:2III runda: Conchita Martínez 2:6, 5:7 Letnie Igrzyska Olimpijskie w Sydney 2000, reprezentując państwo I runda: María Emilia Salerni [WC]3:6, 6:4, 2:6

Gra podwójna