Ziarnołusk okopcony, grubonos czarnogardły (Saltator fuliginosus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae), występujący we wschodniej części Ameryki Południowej. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski.
Systematyka Pierwszego naukowego opisu gatunku – na podstawie holotypu pochodzącego z Rio de Janeiro w Brazylii – dokonał francuski zoolog Daudin w 1800 roku, nadając mu nazwę Loxia fuliginosa. Czasami bywał traktowany jako jeden gatunek z ziarnołuskiem białogardłym (Saltator grossus), a niekiedy oba te taksony wydzielano do osobnego rodzaju Pitylus. Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia mały|250px|Dorosły samiec w zoo Średniej wielkości ptak o średnim, grubym, silnym i zaokrąglonym dziobie, obie szczęki tego samego koralowoczerwonego koloru. Samce mają ciemnoniebieskoszary wierzch głowy i grzbiet. Skrzydła matowoczarne z ciemnoniebieskoszarymi obrzeżami lotek pierwszego rzędu, ogon matowoczarny. Kantarek, policzki i obszar od gardła po środkową część piersi – czarne, reszta spodu ciała ciemnoniebieskoszara. Nogi ciemnoszare. Tęczówki ciemnobrązowe. Samice zazwyczaj bardziej matowe niż samce, ze słabiej widocznym odcieniem niebieskim na grzbiecie oraz mniejszym kontrastem pomiędzy brzuchem a klatką piersiową. U samic brak czarnego zabarwienia twarzy charakterystycznego u samców. Osobniki młodociane są bardziej matowe niż osobniki dorosłe, mają też mniej odcienia niebieskiego w upierzeniu. Mogą mieć ciemniejszy odcień górnej części dzioba. Długość ciała 22 cm.
Zasięg występowania Ziarnołusk okopcony zamieszkuje tereny położone do wysokości 1300 m n.p.m. Występuje we wschodniej Brazylii – we wschodniej części Pernambuco i Alagoas, w stanie Goiás, w południowej części Bahia i wschodniej części stanu Minas Gerais na południe po północne Rio Grande do Sul. Spotykany jest również w prowincji Misiones w skrajnie północno-wschodniej Argentynie. Prawdopodobnie występuje także w południowo-wschodnim Paragwaju. Jest gatunkiem osiadłym. Zasięg jego występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 2,55 mln km².
Ekologia Jego głównym habitatem są wilgotne lasy, w części północnej zasięgu występowania głównie wilgotne lasy górskie. Żeruje głównie w średnich i wysokich piętrach lasów, rzadko niżej.
Rozmnażanie Jaja prawdopodobnie zielonkawoniebieskie, gniazda nie zostały opisane. Brak dalszych szczegółowych danych. Pasożytem lęgowym tego gatunku jest starzyk granatowy.
Status zagrożenia i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN ziarnołusk okopcony jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako dość rzadki.
W 2024 roku organizacja BirdLife International wymieniała 20 ostoi ptaków IBA, w których ten gatunek występuje. Są to m.in. Park Narodowy San Rafael w Paragwaju, Park Narodowy Iguaçu i Park Narodowy Itatiaia w Brazylii.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Tanagrowate Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1800 roku Kategoria:Taksony opisane przez François Marie Daudina Kategoria:Fauna Argentyny Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Paragwaju