U samic brak czarnego zabarwienia twarzy charakterystycznego u samców. Osobniki młodociane są bardziej matowe niż osobniki dorosłe, mają też mniej odcienia niebieskiego w upierzeniu. Mogą mieć ciemniejszy odcień górnej części dzioba. Długość ciała 22 cm.
Zasięg występowania Ziarnołusk okopcony zamieszkuje tereny położone do wysokości 1300 m n.p.m. Występuje we wschodniej Brazylii – we wschodniej części Pernambuco i Alagoas, w stanie Goiás, w południowej części Bahia i wschodniej części stanu Minas Gerais na południe po północne Rio Grande do Sul. Spotykany jest również w prowincji Misiones w skrajnie północno-wschodniej Argentynie. Prawdopodobnie występuje także w południowo-wschodnim Paragwaju. Jest gatunkiem osiadłym. Zasięg jego występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 2,55 mln km².
Ekologia Jego głównym habitatem są wilgotne lasy, w części północnej zasięgu występowania głównie wilgotne lasy górskie. Żeruje głównie w średnich i wysokich piętrach lasów, rzadko niżej.
Rozmnażanie Jaja prawdopodobnie zielonkawoniebieskie, gniazda nie zostały opisane. Brak dalszych szczegółowych danych.