God Save the King (Boże, chroń Króla) () – brytyjska pieśń patriotyczna nieznanego autorstwa, która jest hymnem państwowym Wielkiej Brytanii oraz hymnem królewskim jej byłych kolonii. W okresie, kiedy monarchą brytyjskim jest królowa (monarchini), pieśń ta jest wykonywana jako God Save the Queen. Jest to prawdopodobnie jedyny hymn państwowy na świecie, którego tytuł i tekst zmieniają się w zależności od tego, czy monarchą jest król, czy królowa. mały|Wyrażenie „God Save the King” używane jako wezwanie do poparcia monarchy i sił brytyjskich God Save the King była także hymnem wielu krajów Wspólnoty Brytyjskiej, np. Australii, Kanady i Jamajki i pozostaje ich hymnem monarchicznym. W Nowej Zelandii nadal jest traktowana jako hymn państwowy na równi z God Defend New Zealand. Obecnie tylko w niewielu organizmach państwowych jest ona nadal hymnem państwowym (np. na terytoriach zależnych od Wielkiej Brytanii: Świętej Helenie, Anguilli i Falklandach). W latach 20. XX wieku Irlandia zastąpiła ją własnym hymnem Amhrán na bhFiann.
Historia Ślady melodii hymnu odnaleźć można w twórczości Henry’ego Purcella, gdzie pojawia się wers . Nieco odmienna melodia została po raz pierwszy opublikowana w 1744 roku w zbiorze „”, a rok później – w 1745 – pojawiła się z początkowym wersem God save great George our king w „Gentleman’s Magazine”. W tym też roku pieśń God Save the King została po raz pierwszy wykonana w 1745 roku dla poparcia króla Jerzego II Hanowerskiego, gdy jego panowanie zostało zagrożone przez jakobitę Karola Edwarda Stuarta, mającego szerokie poparcie szkockie. Ostatnia zwrotka mająca zdecydowany wydźwięk antyszkocki nie jest wykonywana.
Melodia God Save the King została przejęta przez hymny kilku innych krajów, między innymi Liechtensteinu. Wzorowane na niej były Modlitwa Rosjan i Pieśń narodowa za pomyślność króla, obie powstałe w 1816 roku. Na tę melodię śpiewany był w latach 1871–1918 hymn Rzeszy Niemieckiej Heil dir im Siegerkranz (Chwała Ci, w wieńcu zwycięzcy). W Stanach Zjednoczonych popularna jest pieśń My Country, Tis of Thee, również oparta na hymnie brytyjskim.
Hymn Wielkiej Brytanii odgrywa rolę hymnu Anglii przy imprezach sportowych z udziałem reprezentacji Anglii, np. przed meczami reprezentacji piłkarskiej.
Tekst utworu
Powyższy tekst właściwy jest w okresie panowania króla, podczas panowania królowej ostatnie dwa wersy trzeciej zwrotki brzmią: To sing with heart and voice / God save the Queen!. Zwykle śpiewa się tylko trzy pierwsze zwrotki, rzadziej używa się trzech pozostałych:
Wersja francuska God Save the King choć nie ma statusu oficjalnego hymnu w Kanadzie, jest uznawany za hymn monarchy, dlatego pierwsza zwrotka została przetłumaczona na język francuski:
lub w wersji odpowiedniej dla królowej:
Wersja polska Józef Minasowicz jest autorem hymnu „Niech żyje król, czyli polskie God Save the King”, który został napisany z okazji koronacji cara Mikołaja I na króla Polski (1829).
Wykorzystanie w muzyce popularnej 30 sierpnia 1970 roku na Festiwalu na wyspie Wight Jimi Hendrix wykonał swoją własną wersję utworu.
Rockowe wersje hymnu God Save The Queen nagrały grupy: Queen na płycie A Night At The Opera (1975), oraz Gentle Giant na płycie Gentle Giant (1970). Piosenkę pod tytułem God Save The Queen, będącą parafrazą hymnu, grały również zespoły Sex Pistols oraz Motorhead, choć muzycznie oba utwory nie są ze sobą związane.
Utwory z melodią hymnu W Polsce na melodię „God Save the King” śpiewana jest np. pieśń religijna „Jezu, miłości Twej...”, czy też jedna z piosenek kibiców klubu piłkarskiego Wisła Kraków pt. „Wisełko, wygraj mecz”.
Zobacz też flaga Wielkiej Brytanii godło Wielkiej Brytanii Rule, Britannia!
Przypisy
Wielka Brytania Kategoria:Symbole narodowe Wielkiej Brytanii Kategoria:Angielskie utwory poetyckie