thumb|„Monitor Polski” 1929, nr 56 - informacja o Mamercie Nieciuńskim thumb|Inskrypcja na nagrobku Mamerta Nieciuńskiego Mamert Władysław Nieciuński (ur. 29 października 1867 we wsi Nowickie, pow. kalwaryjski, zm. 21 kwietnia 1952 w Suwałkach) – lekarz, działacz społeczny. Życiorys Był synem Dominika i Emilii z Dowgiałłowiczów. Ukończył suwalskie gimnazjum męskieA. Matusiewicz podaje, iż istnieje informacja jakoby Nieciuński został usunięty z suwalskiego gimnazjum za działalność konspiracyjną. Maturę uzyskał w szkole w Mińsku, do której przeniósł się. Zob.: Suwalski słownik biograficzny. T. 1, przew. kolegium red. T. Budrewicz, Suwałki 2021, s. 425., następnie studiował medycynę na uniwersytecie w Moskwie. W 1895 r. ukończył studia z wyróżnieniem, uzyskując stopień lekarza. 14 lutego 1895 r. zdał egzamin na lekarza powiatowego. Od 27 listopada 1897 r. podjął pracę w suwalskim szpitalu św. Piotra i Pawła (początkowo jako lekarz nadetatowy). Od 1902 r. pracował jako lekarz powiatu suwalskiego. Przed I wojną światową otrzymał rangę: radcy tytularnego (1902 r.) asesora kolegialnego (1904 r.) radcy dworu (1905 r.) radcy kolegialnego (1909 r.) Podczas I wojny światowej został ewakuowany z Suwałk i przez pewien czas pełnił funkcję dyrektora szpitala w Wasilewiczach (gubernia mińska), następnie był lekarzem sanitarnym w mieście Orzeł. W 1918 r. wrócił do Suwałk, gdzie pracował jako lekarz powiatu suwalskiego. W październiku 1928 r. z jego inicjatywy Towarzystwo Przeciwgruźlicze założyło Dom Zdrowia Ziemi SuwalskiejSuwałki : miasto nad Czarną Hańczą, red. J. Kopciał, Suwałki 2005, s. 368.. W tym też roku Nieciuński przeszedł na emeryturę, jednak pozostał czynny zawodowo. W latach 1928–1939 pracował jako lekarz urzędników państwowych i pracowników Banku Polskiego. Natomiast po zakończeniu II wojny światowej, od 1945 r. był lekarzem suwalskiej Ubezpieczalni Społecznej. Zmarł 21 kwietnia 1952 r. w Suwałkach. Został pochowany na cmentarzu parafialnym przy ulicy Bakałarzewskiej, nieopodal neogotyckiej kaplicy.
Rodzina Był dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną – Julią Karoliną Nieciuńską (1877-1919) – wdową po jego przedwcześnie zmarłym bracie Auguście – miał dwie córki: Marię Julię (ur. 1899) i Jadwigę Walerię (ur. 1901). Z drugą żoną – Zofią (z d. Szymańską) również doczekał się dwóch córek: Anny Justyny (ur. 1923) i Zofii Jadwigi (ur. 1925) – obie zginęły w 1943 r., prawdopodobnie w Warszawie. Zostały rozstrzelane przez hitlerowców za udział w działalności konspiracyjnejSuwalski słownik biograficzny. T. 1, przew. kolegium red. T. Budrewicz, Suwałki 2021, s. 426.. Na suwalskim cmentarzu znajduje się ich symboliczny gróbKrótkie biogramy córek Nieciuńskiego znalazły się w Słowniku uczestniczek walki o niepodległość Polski 1939-1945 : poległe i zmarłe w okresie okupacji niemieckiej, Hanna Michalska [et al.], Warszawa 1988, s. 288..
Działalność społeczna Oprócz praktyki zawodowej działał społecznie na różnych polach. Był członkiem suwalskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, sekretarzem Suwalskiego Towarzystwa Lekarskiego, członkiem komisji rewizyjnej Suwalskiego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu, kierował Akcją Katolicką działającą przy kościele św. Aleksandra. Należał do rady zarządczej Towarzystwa Komunikacji Samochodowej „K. Toczyłowski i S-ka”, oraz do rady stypendialnej Towarzystwa Pomocy dla Byłych Wychowańców Szkoły Handlowej w Suwałkach. Występował z odczytami w suwalskiej Czytelni Naukowej a ponadto przygotował pracę o chorobach zakaźnych, której rękopis znajduje się w zbiorach biblioteki Akademii Medycznej w BiałymstokuA. Matusiewicz,Szpital w Suwałkach. Dzieje i ludzie. 1842–1985–2015, Suwałki 2015, s. 453.. Odznaczenia Order św. Stanisława 3 klasy Order św. Anny 3 klasy
Przypisy
Bibliografia Matusiewicz A., Szpital w Suwałkach. Dzieje i ludzie. 1842–1985–2015, Suwałki 2015. . „Monitor Polski : wychodzi codziennie z wyjątkiem niedziel i świąt” 1929, nr 56. Słownik uczestniczek walki o niepodległość Polski 1939-1945 : poległe i zmarłe w okresie okupacji niemieckiej, Hanna Michalska [et al.], Warszawa 1988. . Suwalski słownik biograficzny. T. 1, przew. kolegium red. T. Budrewicz, Suwałki 2021. . Suwałki : miasto nad Czarną Hańczą, red. J. Kopciał, Suwałki 2005. .
Kategoria:Urodzeni w 1867 Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Ludzie związani z Suwałkami Kategoria:Pochowani na rzymskokatolickim cmentarzu parafialnym w Suwałkach