Władysław Zenon Ortyl (ur. 27 czerwca 1954 w Mielcu) – polski polityk, inżynier, samorządowiec, senator VI, VII i VIII kadencji, w latach 2005–2007 sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego, od 2013 marszałek województwa podkarpackiego.
Życiorys Ukończył w 1979 studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Rzeszowskiej, specjalizując się w konstrukcjach lotniczych. Od 1979 do 1992 pracował w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Sprzętu Komunikacyjnego w Mielcu, następnie do 1998 był prezesem Zarządu Agencji Rozwoju Regionalnego MARR, a w latach 2002–2005 pełnomocnikiem zarządu. Od 1979 do 1981 był także zatrudniony jako nauczyciel w Technikum Mechanicznym w Mielcu, a w latach 1997–1999 w I Liceum Ogólnokształcącym w Mielcu. W 1980 wstąpił do NSZZ „Solidarność”. W latach 1989–1991 był wiceprzewodniczącym i przewodniczącym komisji zakładowej Solidarności WSK PZL i OBR-SK Mielec oraz członkiem zarządu regionu związku, a od 1990 do 1991 wiceprzewodniczącym Krajowej Sekcji Przemysłu Lotniczego NSZZ „Solidarność”. W wyborach parlamentarnych w 1991 bez powodzenia ubiegał się o mandat poselski z listy wystawionej przez związek.
Przez rok (1990–1991) działał w Porozumieniu Centrum, w latach 1998–2004 był członkiem Ruchu Społecznego AWS (od 2002 działającego pod nazwą Ruch Społeczny), zasiadając we władzach krajowych tej partii i kierując jej strukturami wojewódzkimi. W latach 1993–1996 był członkiem zarządu oraz wiceprezesem Krajowego Stowarzyszenia Agencji i Fundacji Rozwoju Regionalnego w Warszawie, później do 1999 członkiem rady programowej tego stowarzyszenia. W 1997 zakładał Stowarzyszenie „Inkubator Przedsiębiorczości IN-MARR” w Mielcu, przewodniczył jego komisji rewizyjnej, a w 2003 objął stanowisko wiceprezesa zarządu. Członek Stowarzyszenia Promocji Przedsiębiorczości w Rzeszowie oraz Stowarzyszenia na rzecz Wsparcia Przemian w Polskim Rolnictwie „Klub Integracji z Wiejską Europą” w Rzeszowie.
Od 1998 do 2005 zasiadał w sejmiku podkarpackim. W latach 1999–2002 pełnił funkcję członka zarządu województwa, a w 2002 zajmował stanowisko wicemarszałka. Odpowiadał m.in. za programowanie i wdrażanie programów pomocowych Unii Europejskiej, program Aktywizacji Obszarów Wiejskich Banku Światowego, planowanie przestrzenne i rozwój regionalnym. W wyborach parlamentarnych w 2001 bez powodzenia kandydował do Sejmu z listy Akcji Wyborczej Solidarność Prawicy. Od 2001 do 2003 zasiadał w radzie nadzorczej Agencji Rozwoju Przemysłu w Warszawie.
W wyborach parlamentarnych w 2005 został wybrany na senatora VI kadencji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości w okręgu rzeszowskim. Od 7 listopada 2005 do 20 listopada 2007 pełnił funkcję sekretarza stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. W wyborach parlamentarnych w 2007 po raz drugi uzyskał mandat senatorski, otrzymując 187 210 głosów. W wyborach w 2011 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję w okręgu nr 55.
27 maja 2013 sejmik podkarpacki powołał go na stanowisko marszałka województwa – stracił tym samym mandat senatorski. W wyborach w 2014 wybrany do sejmiku V kadencji, 28 listopada 2014 po raz drugi objął funkcję marszałka. W październiku 2015 został członkiem Narodowej Rady Rozwoju powołanej przez prezydenta Andrzeja Dudę, w której zasiadał do 2025. W 2018 ponownie uzyskał mandat radnego województwa. 19 listopada tego samego roku został po raz kolejny wybrany na marszałka. W 2024 po raz kolejny został wybrany do sejmiku. 6 maja tego samego roku ponownie powierzono mu funkcję marszałka. W 2024 z ramienia PiS startował również w wyborach do Parlamentu Europejskiego z okręgu nr 9.
W 2026 powołany w skład Rady Samorządu Terytorialnego przy Prezydencie RP.
Odznaczenia i wyróżnienia Odznaczony przez prezydenta Andrzeja Dudę Krzyżem Komandorskim (2015)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 listopada 2015 r. o nadaniu orderów (). i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą (2024)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 maja 2024 r. nr rej. 213/2024 o nadaniu orderów i odznaczeń (). Orderu Odrodzenia Polski. W 2016 i 2021 powoływany w skład Kapituły Orderu Odrodzenia Polski na kolejne kadencje. W 2025 uhonorowany ukraińskim Orderem „Za zasługi” III klasy.
W 2015 wyróżniony także Złotym Medalem za Zasługi dla Straży Granicznej. W 2017 odznaczony Brązową Odznaką „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej”. W 2018 otrzymał Medal 100-lecia Odzyskania Niepodległości, w 2019 Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości.
W 2017 otrzymał Złoty Medal Akademii Polskiego Sukcesu. W 2021 wyróżniony statuetką „Promotor Polski” w ramach programu „Teraz Polska”, a w 2024 Odznaką Honorową Powiatu Kolbuszowskiego.
Życie prywatne Syn Czesława i Danuty. Żonaty, ma dwoje dzieci.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Politechniki Rzeszowskiej Kategoria:Członkowie Kapituły Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Narodowej Rady Rozwoju Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Członkowie zarządu województwa podkarpackiego Kategoria:Marszałkowie województwa podkarpackiego Kategoria:Odznaczeni Brązową Odznaką Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem za Zasługi dla Straży Granicznej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Wyróżnieni Medalem 100-lecia Odzyskania Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem „Za zasługi” (Ukraina) Kategoria:Politycy Akcji Wyborczej Solidarność Kategoria:Politycy Porozumienia Centrum Kategoria:Politycy Prawa i Sprawiedliwości Kategoria:Polscy inżynierowie lotnictwa Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Senatorowie z województwa podkarpackiego (od 2001) Kategoria:Wiceministrowie rozwoju regionalnego III Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Mielcu Kategoria:Urodzeni w 1954 Kategoria:Radni sejmiku województwa podkarpackiego I kadencji Kategoria:Radni sejmiku województwa podkarpackiego II kadencji Kategoria:Radni sejmiku województwa podkarpackiego V kadencji Kategoria:Radni sejmiku województwa podkarpackiego VI kadencji Kategoria:Radni sejmiku województwa podkarpackiego VII kadencji Kategoria:Senatorowie VI kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Senatorowie VII kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Senatorowie VIII kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej