Bronisław Firla (ur. 15 czerwca 1924 w Suchej Górnej, zm. 16 grudnia 2019) – polski architekt i malarz, uczestnik II wojny światowej, działacz kombatancki i społeczny z Zaolzia.
Jako architekt zaprojektował m.in. części osiedla Zábřeh i socrealistyczny budynek mieszkalny (wspólnie z Borysem Jełczaninowem) w Ostrawie. Był współautorem koncepcji urbanistycznej powojennego Hawierzowa.
Odznaczony złotym Krzyżem Zasługi, złotym Medalem Wojska Polskiego, krzyżem kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i medalem Zasłużony dla Kultury Polskiej. W 2015 z rozkazu ministra obrony narodowej Rzeczypospolitej Polskiej otrzymał stopień majora.
Biografia Urodził się w ewangelickiej rodzinie Polaków na Zaolziu jako syn Franciszka (telegrafisty kolejowego z Suchej Średniej) i Florentyny z domu Polok. W latach 1935–1939 uczęszczał do polskiego gimnazjum realnego w Orłowej. Jego ojciec został zmuszony do podpisania Volkslisty, w wyniku czego w 1943 Bronisław razem z bratem Henrykiem został wcielony do Wehrmachtu i wysłany w Pireneje. W przeciwieństwie do brata (zaginął w trakcie próby ucieczki), w 1944 udało mu się zbiec z niemieckiego wojska i po ucieczce przez Anglię i Holandię dołączyć do 2 Korpusu Polskiego we Włoszech jako Bronisław Filut (w przypadku dostania się do hitlerowskiej niewoli groziła mu kara śmierci za dezercję).
Po zakończeniu wojny wrócił na Śląsk Cieszyński i jesienią 1947 podjął studia architektoniczne na pierwszym powojennym roku Politechniki Wrocławskiej. Dyplom inżyniera architekta uzyskał w 1951 na politechnice w Brnie.
Czechosłowacki socrealizm i modernizm W 1952 został przyjęty do czechosłowackiego państwowego przedsiębiorstwa , gdzie do 1985 brał udział w licznych projektach w regionie dzisiejszego kraju morawsko-śląskiego. W latach 50. wspólnie z Borysem Jełczaninowem zaprojektował charakterystyczny budynek mieszkalny w socrealistycznej dzielnicy Poruba. Inspiracją dla budowli miał być zburzony w 1913 renesansowy dom U Lhotků przy placu Wacława w Pradze. Jako współtwórca koncepcji urbanistycznej Hawierzowa inspirował się przedwojennym modernizmem, w tym założeniami Le Corbusiera (tzw. triada światło - przestrzeń - zieleń). Po Porubie zaprojektował elementy (kino Luna, pawilonowe szkoły) kolejnego ostrawskiego osiedla Zábřeh. Projektował i współtworzył także rzeźby, pomniki, płaskorzeźby i neony w Ostrawie i Jeseniku.
W 1967 zaprojektował późnomodernistyczny kościół ewangelicki w Cierlicku, inspirowany protestanckimi kościołami z Francji i Niemiec z lat 50. XX wieku, a przed 1970 nieczynny już zbór Śląskiego Kościoła Ewangelickiego Augsburskiego Wyznania w Karwinie-Dołach. W 1990 został radnym miasta Hawierzowa z ramienia Forum Obywatelskiego.
Działalność społeczna Od 1953 był członkiem Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego, a w latach 1960-1991 przewodniczącym Pionu Plastycznego w ramach tej organizacji. Po 1968 założył Klub Polskich Kombatantów przy PZKO. Współpracował z polonijnymi pismami w Czechach i na Zaolziu (Zwrot), do 2012 wydał dwa tomy wspomnień Śladami uciekającej pamięci.
Odznaczenia złoty Krzyż Zasługi złoty Medal Wojska Polskiego krzyż kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2009) odznaka Zasłużony dla Kultury Polskiej
Projekty
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2019 Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie urodzeni w Suchej Górnej Kategoria:Ludzie związani ze Śląskiem Cieszyńskim Kategoria:Ludzie związani z Hawierzowem Kategoria:Polscy działacze w Czechach Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”