Illustrierte Flora von Mittel-Europa – niemieckojęzyczna seria wydawnicza, będąca jedną ze standardowych flor roślin naczyniowych Europy Środkowej; często w skrócie określana nazwiskiem założyciela i pierwszego redaktora Gustava Hegiego; obejmuje około połowy terytorium Polski.
Wiadomości ogólne Tytuł Pełny tytuł pierwszego wydania dzieła brzmi Illustrierte Flora von Mittel-Europa mit besonderer Berücksichtigung von Deutschland, Oesterreich und der Schweiz zum Gebrauche in den Schulen und zum Selbstunterricht. Dalsze wydania mają nadtytuł Gustav Hegi – Illustrierte Flora von Mitteleuropa. Założycielem i pierwszym redaktorem był szwajcarski botanik Gustav Hegi, stąd nierzadko spotyka się skrótowe nazwy dzieła, pochodzące od jego nazwiska – po niemiecku po prostu Hegi, po polsku czasami Flora Hegiego, a po angielsku Hegi's Flora.
Charakter dzieła i liczba wydań Flora jest bardzo obszerna, typu „encyklopedycznego”: oprócz kluczy do oznaczania, opisów i ilustracji zawiera również dane anatomiczne, zestawienia nazw w różnych językach (w tym polskim) i obszerne bibliografie poszczególnych taksonów. Autor przeglądu flor świata David Frodin ocenił dzieło jako „wpływowe”.
Pomiędzy współpracownikami dzieła znajdowali się najlepsi specjaliści w danej dziedzinie, na przykład Karl Hermann Zahn opracował jastrzębce (Hieracium), Sigurd Fröhner – przywrotniki, a Heinrich E. Weber – jeżyny (Rubus). Według IPNI w całości wydawnictwa ważnie opublikowano 216 nazw. Flora Europaea, standardowa flora Europy, zalicza Illustrierte Flora von Mitteleuropa do grupy pięciu „flor podstawowych” (basic floras) dla kontynentu europejskiego.
Pierwsze wydanie rozpoczęto w 1906 i ukończono w 1931. W 1936 rozpoczęto przygotowywanie poprawionego drugiego wydania, którego całość nie została dotąd ukończona, natomiast od 1966 zaczęto publikować trzecie wydania niektórych tomów. Całość wydawnictwa obejmuje 23 tomy.
Zakres terytorialny Według mapy, umieszczanej na wyklejce niektórych tomów, flora obejmuje obszar, który w przybliżeniu odpowiada Szwajcarii oraz Niemcom i Austrii w granicach sprzed 1914, a dokładniej:
Szwajcarię: całość terytorium; Cesarstwo Niemieckie: całość terytorium dzisiejszych Niemiec, Alzację i Lotaryngię, całość Pomorza polskiego, Prusy Wschodnie, Wielkopolskę i Śląsk; większość austriackiej części Austro-Węgier (Przedlitawii): Austrię oraz Czechy (z Morawami); włoską część Alp i fragmenty terytoriów Słowenii i Chorwacji.
Flora nie obejmuje natomiast ówczesnej Galicji austriackiej ani terytorium Królestwa Kongresowego.
Podział na tomy Większość tomów wydawano najpierw w oddzielnych zeszytach (niem. Lieferung), które dopiero po ukończeniu druku wszystkich przewidzianych zeszytów łączono w oprawny tom, stąd daty publikacji poszczególnych tomów (istotne ze względów nomenklatorycznych) mogą rozciągać się na kilka lat.
Pierwsza seria obejmuje trzynaście tomów, numerowanych: 1, 2, 3, 4(1–3), 5(1–4), 6(1–2), 7. Tom 1 obejmuje paprotniki, nagozalążkowe i część jednoliściennych, tom 2 – dalszą część jednoliściennych, natomiast tomy 3–6 – dwuliścienne. Tom 7 zawiera indeksy.
Przykładem tomu, który miał trzy wydania, jest tom IV-2, obejmujący m.in. rodzinę różowatych (Rosaceae):
pierwsze wydanie: tom IV-2 (strony 497–540: 1921; strony 541–908: 1922; strony 909–1122b: 1923), drugie wydanie w dwóch częściach: IV-2A (strony 1–80: 1961; strony 81–224: 1963; strony 225–304: 1964; strony 305–384: 1965; strony 385–448: 1966), IV-2B (zeszyty 1–3 ze stronami 1–248: 1990; zeszyty 4–6 ze stronami 249–448: 1994; zeszyt 7 ze stronami 449–510: 1995); trzecie wydanie tylko jednej z dwóch części: IV-2A (w całości w 1994). Ze względu na duże trudności organizacyjne przy publikacji trzeciego wydania tomu III-2 około 2019 postanowiono zakończyć wydawanie serii.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona domowa serii wydawniczej Skany całości pierwszego wydania na stronie Królewskiego Ogrodu Botanicznego w Madrycie
Kategoria:Dokumenty i publikacje botaniczne