Czerwiec 2023 W pierwszym tygodniu czerwca na froncie rosyjsko-ukraińskim pojawiły się pierwsze czołgi Leopard produkcji niemieckiej. Walki przybrały w czerwcu znamiona kontrofensywy wojsk ukraińskich.

Rosjanie 6 czerwca wysadzili w powietrze tamę na Dniestrze w Nowej Kachowce powodując wielką powódź.

Przez cały miesiąc Rosja atakowała terytorium Ukrainy, ostrzeliwując między innymi miasta i obiekty cywilne przy użyciu dronów i rakiet, w tym rakiet dalekiego zasięgu.

Pod koniec miesiąca (23 i 24 czerwca) miał miejsce krótkotrwały bunt Jewgienija Prigożyna, który po zajęciu Rostowa nad Donem w Rosji ruszył ze swoimi oddziałami „Grupy Wagnera” w kierunku Moskwy; bunt ten zakończył się po kilkudziesięciu godzinach.

1 czerwca

thumb|200px|Szkoła we wsi Odradokamjanka po rosyjskim bombardowaniu. Sztab Generalny Ukrainy podał, że Rosja koncentrowała się na atakach w kierunkach Kupiańska, Łymanu i Marjinki, gdzie odparto 25 ataków. W kierunku kupiańskim Rosjanie prowadził bezskuteczne ataki na zachód od Masiutiwki i w pobliżu Kuziemiwki. W kierunku łymańskim prowadzono nieudane ataki w rejonie Biłohoriwki i Spirnego. W kierunku marjińskim odparto wszystkie ataki w rejonie Marjinki. W ciągu doby Rosjanie przeprowadzili 12 ataków rakietowych, 46 nalotów i 107 ostrzałów na pozycje ukraińskie i tereny zaludnione (odnotowano zabitych i rannych wśród cywilów oraz zniszczoną infrastrukturę). Ukraińskie lotnictwo dokonało 9 nalotów na miejsca koncentracji i cztery na przeciwlotnicze systemy rakietowe, z kolei artyleria uderzyła w punkt kontrolny, kompleks rakiet przeciwlotniczych, pięć jednostek artylerii i 9 obszarów koncentracji. Ponadto Rosjanie kontynuowali przymusowe paszportowanie na obszarach obwodu chersońskiego. Rosyjska administracja okupacyjna wyznaczyła 1 września br. jako termin uzyskania paszportu FR z pisemną odmową wydania paszportu ukraińskiego. Lokalne firmy energetyczne informowały o obowiązkowym podpisywaniu nowych umów na dostawę prądu tylko w przypadku posiadania rosyjskiego paszportu. Obywatelom Ukrainy, którzy odmówili przyjęcia rosyjskich dokumentów, groziło przerwanie dostaw prądu, deportacja, konfiskata mienia i przymusowe wysiedlenie.

O 2:45 Rosja przeprowadziła atak rakietowy na Kijów, w wyniku którego zginęły trzy osoby, w tym matka i jej 11-letnie dziecko; co najmniej 10 osób zostało rannych. Według doniesień ofiary próbowały dostać się do zamkniętego schronu bombowego, kiedy nastąpił atak. Zniszczenia odnotowano również w rejonie dniprowskim. Według ukraińskiego wojska przechwycono 10 pocisków Iskander, w tym siedem Iskander-M i trzy Iskander-K.

W obwodzie biełgorodzkim osiem osób zostało rannych w wyniku ukraińskiego ostrzału artyleryjskiego na Szebiekino. Gubernator Wiaczesław Gładkow stwierdził, że siły ukraińskie używały systemów rakietowych BM-21 Grad. Dwie kolejne osoby zostały ranne w ataku drona w Biełgorodzie. Do ataków tych przyznali się przeciwnicy reżimu Władimira Putina, w skład których wchodziły Legion Wolność Rosji i Rosyjski Korpus Ochotniczy. Legion stwierdził, że „zniszczył kolumnę Grad MLRS (BM-21)”, a także KAMAZa z amunicją i moździerz samobieżny Tulipan we wsi Nowaja Tawołżanka. Rosyjskie Ministerstwo Obrony podało, że „ukraińskie grupy terrorystyczne, liczące do dwóch kompanii piechoty zmotoryzowanej wzmocnionej czołgami, podjęły próbę inwazji na terytorium Rosji w pobliżu wsi Nowaja Tawołżanka i drogowego punktu kontrolnego Szebiekino”. Później stwierdziło, że odparto trzy ukraińskie ataki na obwód biełgorodzki, zabito ponad 50 ukraińskich żołnierzy i zniszczono cztery pojazdy opancerzone. Podano także, że w atakach uczestniczyło do 70 „bojowników”, pięć czołgów, cztery pojazdy opancerzone, siedem pick-upów i ciężarówka KAMAZ. Brytyjskie MON podało, że grupy partyzanckie po raz drugi w ciągu 10 dni zaatakowały obwód biełgorodzki, z kolei drony uderzyły w Biełgorod. Rosyjskie siły wojskowe i wewnętrzne odniosły szybszy sukces w powstrzymaniu tego ataku niż poprzednio, używając przy tym śmigłowców szturmowych i wyrzutni termobarycznych TOS-1A na własnym terytorium. Zdaniem Ministerstwa „rosyjscy dowódcy stanęli przed dylematem, czy wzmocnić obronę w rosyjskich regionach przygranicznych, czy wzmocnić swoje linie na okupowanej Ukrainie”.

Pentagon oświadczył, że zakupi usługę satelitarną Starlink Elona Muska dla Ukrainy, aby zapewnić stałą efektywność komunikacji w tym kraju. Parlament Europejski przyjął propozycję mającą na celu zwiększenie produkcji amunicji w UE, aby dozbroić Ukrainę walczącą Rosją i uzupełnić zapasy w państwach członkowskich; za przyjęciem głosowało 446 deputowanych, przeciw było 67, wstrzymało się 112. Szwajcarska Rada Narodowa przegłosowała 98–75 przeciwko inicjatywie parlamentarnej wysuniętej przez komisję, która zezwoliłaby na transfer szwajcarskiej broni na Ukrainę. Jej przeciwnicy twierdzili, że propozycja była pogwałceniem wieloletniej polityki neutralności kraju.

Według Institute for the Study of War (ISW) czeczeńskie siły specjalne pod dowództwem Ramzana Kadyrowa, oskarżone przez organizacje praw człowieka o tortury i morderstwa, miały wziąć udział w przejęciu części Donbas. Żołnierze mieli m.in. pomagać w obsadzeniu linii frontu w obwodzie donieckim i prowadzić działania ofensywne. Zaangażowane mają być także jednostki specjalne „Achmat” i „Sewer-Achmat”, które powstały po inwazji Rosji na Ukrainę. Ponadto rosyjskie dowództwo nakazało Kadyrowowi i jego żołnierzom przejęcie Bachmutu z rąk wycofujących się najemników Wagnera. Tymczasem siły rosyjskie przeprowadziły ataki na północny wschód od Kupiańska i północny zachód od Swatowego. Tempo rosyjskich i ukraińskich ataków na kierunku bachmuckim pozostawało niskie. Rosjanie przeprowadzili ograniczone ataki wzdłuż linii Awdijiwka–Donieck. Ponadto nie odnotowano żadnych potwierdzonych ataków rosyjskich na południu Ukrainy.

Ukraińskie Ministerstwo Infrastruktury poinformowało, że Inicjatywa Zbożowa Morza Czarnego została ponownie wstrzymana, ponieważ Rosja zablokowała rejestrację statków we wszystkich ukraińskich portach. ONZ potwierdziło później, że Rosja planowała ograniczyć rejestrację statków do portu Piwdennyj, dopóki wszystkie strony nie zgodzą się na odblokowanie tranzytu amoniaku.

2 czerwca Według SG Ukrainy Rosjanie koncentrowali się na atakach w kierunkach Kupiańska, Łymanu, Bachmutu i Marjinki, gdzie Ukraińcy odparli 29 ataków. W kierunku kupiańskim siły rosyjskie prowadziły nieudane ataki w rejonie Nowoselewskiego. W kierunku łymańskim prowadzono bezskuteczne ataki w okolicy Makiejewki i Spirnego. W kierunku bachmuckim przeprowadzono bezskuteczne ataki w pobliżu Iwaniwskiego. W kierunku marjińskim odparto 14 ataków w rejonie Marjinki; Rosjanie ponieśli znaczne straty w ludziach i sprzęcie. W ciągu 24h Rosja przeprowadziła 17 ataków rakietowych, 67 nalotów i 91 ostrzałów. Lotnictwo Ukrainy dokonało 15 nalotów na miejsca koncentracji i dwa na przeciwlotnicze systemy rakietowe; artyleria ostrzelała stanowisko dowodzenia, dwa magazyny amunicji, dwie stacje walki radioelektronicznej, stację radiolokacyjną i system rakietowy. Sztab podał także, aby uzupełnić straty w sile roboczej, Rosjanie nadal wykorzystywali różne sposoby nakłaniania własnej ludności do służby wojskowej, m.in. w mieście Zarinsk przedstawiciele organów ścigania prowadzili działania informacyjne wśród osób na zwolnieniu warunkowym oraz proponowali podpisanie kontraktu na 3–5 miesięcy. Szef MSW Ihor Kłymenko powiedział, że formowane były kolejne brygady szturmowe tworzone od lutego br. i nadal były przyjmowane zgłoszenia do tych oddziałów. Dotąd wnioski złożyło ok. 40 tys. osób. Armia ukraińska podała, że ostrzelano pozycje rosyjskie w porcie w Berdiańsku. Mer Iwan Fedorow potwierdził, że do eksplozji doszło w porcie, „przez który okupanci wywozili zagrabione mienie”. Administracja okupacyjna przyznała, że doszło do wybuchu i zapewniła, że nie odnotowano ofiar ani zniszczeń.

Ukraińscy urzędnicy poinformowali, że zaatakowano Kijów dwoma nalotami. Armia ukraińska podała, że w nocy zestrzelono 15 rosyjskich pocisków manewrujących Ch-101/Ch-555 i 21 dronów Shahed 136 w stolicy i jej okolicach. Dwie osoby zostały ranione przez spadające szczątki. Według urzędników uszkodzonych zostało również pięć domów prywatnych. O 23:00 nadleciały drony z kierunku południowego, wykorzystując ukształtowanie terenu i koryto Dniepru. O 3:00 zostały wystrzelone pociski manewrujące z bombowców Tu-95MS znad Morza Kaspijskiego. Później tego samego dnia miał miejsce kolejny atak, a ukraińskie wojsko podało, że przechwycono wszystkie 15 pocisków i 18 dronów wystrzelonych przez Rosjan oraz ok. 30 innych „wrogich obiektów”. Dwie osoby zginęły, a cztery zostały ranne w wyniku rosyjskiego bombardowania w Kiwszariwce. Tyle samo ofiar odnotowano w rosyjskim ataku na Komyszuwachę. Uszkodzony został wielopiętrowy budynek mieszkalny.

Rosyjskie Ministerstwo Obrony ogłosiło rozmieszczenie czeczeńskich sił specjalnych „Achmat” na linii frontu w Marjince w celu przeprowadzenia ofensywy. Jewgienij Prigożyn powiedział, że 99% jego najemników zostało wycofanych z Bachmutu przed jego formalnym przekazaniem armii rosyjskiej 5 czerwca. Oskarżył również rosyjskie wojsko o podkładanie min przeciwko jego personelowi podczas wycofywania się. Brytyjskie Ministerstwo Obrony podało, że Rosja kontynuowała przesuwanie regularnych jednostek do Bachmutu, podczas gdy oddziały Grupy Wagnera kończyły wycofywanie się na tyły. W mieście coraz ważniejszą rolę odgrywały wojska powietrznodesantowe, gdzie rozmieszczone były elementy 76. i 106. dywizji oraz dwie oddzielne brygady WDW. Urzędnicy DRL poinformowali, że trzy osoby zginęły, a cztery zostały ranne w wyniku ukraińskiego ostrzału w Makiejewce. Urzędnicy w okupowanym obwodzie zaporoskim stwierdzili, że ukraińska artyleria uderzyła w obóz szpitalny i zraniła 10 osób w Berdiańsku.

Gubernator obwodu briańskiego stwierdził, że siły ukraińskie ostrzelały wioskę wzdłuż granicy międzynarodowej, niszcząc dom. Dwie osoby zginęły, a dwie zostały ranne, gdy siły ukraińskie ostrzelały drogę w Masłowej Pristanie w obwodzie biełgorodzkim, podczas gdy Legion Wolność Rosji przyznał się do ataku na wioskę Nowaja Tawołżanka i podał, że rosyjskie siły rządowe zabiły dwóch cywilów w wyniku pomylenia swojego pojazdu z pojazdem legionu. Drony dalekiego zasięgu uderzyły w dwa miasta w obwodzie smoleńskim oraz odnotowano eksplozję w lesie w obwodzie kałuskim. Urzędnicy stwierdzili, że budynki w Briańsku i Kursku zostały uszkodzone przez ukraiński ostrzał i nocny atak dronów.

Przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów generał Mark Milley, ogłosił, że ukraińscy żołnierze rozpoczęli szkolenie z obsługi czołgów M1 Abrams, przekazanych przez Zachód. Stany Zjednoczone zwróciły się do Japonii o dostawy trotylu do wykorzystania go w pociskach 155 mm dla Ukrainy. Według agencji Reuters, rząd japoński zezwolił USA na zakup przemysłowego trotylu, ponieważ nie jest to produkt wojskowy.

W opinii ISW rosyjskie Ministerstwo Obrony nadal nieproporcjonalnie reagowało na ograniczone naloty na terytorium Rosji, co mogło świadczyć o zaufaniu i kompetencjach co do zdolności MON do reagowania na dostrzegane zagrożenia. Tymczasem siły rosyjskie kontynuowały ataki w kierunkach Kupiańska i Kreminnej oraz przeprowadziły ataki naziemne w Marjince. Rosyjskie źródło twierdziło, że Ukraińcy dokonali zdobyczy terytorialnych podczas ograniczonych kontrataków w zachodnim obwodzie donieckim.