Apolinary Filemon Krassowski (Krasowski; h. Ślepowron; ur. 27 stycznia 1817 – zm. 18 czerwca 1875 w Paryżu) – polski inżynier architekt, profesor i teoretyk architektury, twórca kierunku „architektury racjonalnej”.
Życie Ukończył gimnazjum w WilnieStanisław Brzozowski, Krassowski Apolinary Filemon, w: Polski słownik biograficzny, Wrocław–Kraków–Warszawa 1970, t. 15, s. 211, a następnie Instytut Korpusu Inżynierów Komunikacji w Petersburgu (1836)Красовский Аполлинарий Каэтанович, w: Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, Санкт Петербург 1895, t. 16a, s. 566;. Po studiach w latach 1836-1875 pracował w Instytucie najpierw jako asystent a potem profesor architektury cywilnej, awansując równocześnie do stopnia pułkownika (1863). Ponadto był jako profesor w katedrze architektury cywilnej wykładowcą budownictwa ogólnego oraz mechaniki praktycznej i teorii sztuk pięknych na uniwersytecie petersburskim (1849-1862)Красовский Аполлинарий Каэтанович, w: Русский биографический словарь А. А. Половцова, Санкт Петербург 1903, t. 9, s. 414; oraz kilka semestrów w Instytucie Inżynierów GórniczychArtur Kijas, Polacy w Rosji od XVII wieku do 1917 roku. Słownik biograficzny, Poznań 2000, s. 176. Był także w latach 1848-1875 dyrektorem średniej szkoły budowlanej, w 1851 uznanej za placówkę średnio-wyższą, a w sześć lat po jego śmierci w 1881, przekształcona została na szkołę wyższą - Instytut Inżynierów Cywilnych w Petersburgu. Związany był do 1873 r. z biurem budowlanym Ministerstwa Dworu Cesarskiego, przygotował zatwierdzone 3 listopada 1857 r. Правила о производстве строительных работ по Министерству императорского двора, które stosowano w praktyce na terenie PetersburgaJekatierina M. Koljada, Krassowski (Krasowski) Apolinary Filemon / Красовский Аполлинарий Каэтанович (1817–1875), Polski Petersburg [dostęp 17.07.2023]. Był również członkiem Komitetu budowy dróg kolejowych i naczelnikiem IV okręgu komunikacyjnego.
Był autorem wielu prac i artykułów z zakresu budownictwa ogólnego i inżynierii lądowej w rosyjskim czasopiśmiennictwie technicznym. Najbardziej jednak znany jest z pierwszego w języku rosyjskim podręcznika architektury - Гражданская архитектура. Части зданий. С атласом чертежей на 102 листах, (Санкт Петербург 1851, 2 wyd. Москва 1886) w którym Sklasyfikował kierunki architektury połowy XIX w. i uzasadnił podstawy teoretyczne racjonalizmu w architekturze. Twierdził także, że funkcjonalność i prawidłowości konstrukcyjno-techniczne są podstawami współczesnej architektury, a powstanie i rozwój nowych form oraz stylów architektonicznych są zdeterminowane zarówno przez postęp techniki budowlanej, jak i pojawienie się nowych materiałów budowlanych i konstrukcji. Jako zastępca redaktora czasopisma Ministerstwa Komunikacji [Журнал Министерства путей сообщения brał czynny udział w wydawaniu tego pisma. Publikował także artykuły w czasopiśmie „Зодчий", Przetłumaczył w 1859 na język rosyjski polski słownik fortyfikacyjny inżyniera Mikołaja Rougeta Dykcjonarz doręczny dla inżynierów, obejmujący wszelkie części fortyfikacji Był od 1863 członkiem Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. Od 1873 wraz z rodziną mieszkał w Paryżu. Pochowany wraz z żoną Pelagią na rzymskokatolickim cmentarzu Wyborskim w Petersburgu.
Odznaczony Order św. Anny 3 kl. (1863)
Życie prywatne Urodził się w rodzinie inteligenckiej na Wołyniu, syn Kajetana Justyna (1784–1845) i Józefy z Poźniaków (1797–1865). Miał siedmioro rodzeństwa, w tym siostrę Emilię, zamężną z wileńskim astronomem Piotrem Sławińskim (1795–1881). Dwukrotnie żonaty: pierwszy raz z Pelagią z Arcimowiczów (1822–1863), drugi raz z Marią z Juriewiczów (1843–1900), Miał dwóch synów: inżyniera wojskowego Witolda (zm. po 1905) i generała-majora kawalerii Aleksandra (1865 – po 1929) oraz córkę Olgę.
Przypisy
Bibliografia Stanisław Brzozowski, Krassowski Apolinary Filemon, w: Polski słownik biograficzny, Wrocław–Kraków–Warszawa 1970, t. 15, s. 211 (bibliografia); Artur Kijas, Polacy w Rosji od XVII wieku do 1917 roku. Słownik biograficzny, Poznań 2000, s. 176 (bibliografia); Jekatierina M. Koljada, Krassowski (Krasowski) Apolinary Filemon / Красовский Аполлинарий Каэтанович (1817–1875), Polski Petersburg [dostęp 17.07.2023] Kategoria:Absolwenci Instytutu Inżynierów Komunikacji Cesarza Aleksandra I Kategoria:Polscy inżynierowie architekci Kategoria:Urodzeni w 1817 Kategoria:Zmarli w 1875