Artakserkses I Długoręki (staropers. 𐎠𐎼𐎫𐎧𐏁𐏂, ) – król perski z dynastii Achemenidów, który panował w latach 465–424 p.n.e. Był synem Kserksesa I. Z uwagi na wyznawanie świętej Arta, Kserkses nadał swemu synowi imię Artachszatra (Artakserkses – Królestwo Arta)Olmstead A. T., Dzieje imperium perskiego, PIW, Warszawa 1974, s. 226.. Znany z łagodnej polityki wewnętrznej oraz ugodowej polityki wobec krajów sąsiednich.
Artakserkses I w czasie swoich długich rządówWedług Ktezjasza, Artakserkses panował 42 lata (Focjusz, Biblioteka, Kodeks 72.[41b]). stłumił bunty: satrapy Syrii Megabazosa oraz powstanie Inarosa w Egipcie, któremu wsparcia udzielili Ateńczycy. Egipcjanie i jego sojusznicy ponieśli klęskę, jednak samo przeniesienie działań wojennych na terytorium perskie świadczy o postępującym słabnięciu achemenidzkiej monarchii. Dopełnieniem niepowodzeń była klęska floty perskiej na ogarniętym powstaniem Cyprze. W bitwie pod Salaminą cypryjską (449–448 p.n.e.) Ateńczycy zniszczyli perską flotę, co zmusiło Persów do rokowań pokojowych. Napięta sytuacja w Grecji skłoniła też samych Ateńczyków do ugodowej postawy. Do Suzy udał się poseł ateński Kallias, który w 448 p.n.e. zawarł pokój z Atenami (zwany pokojem Kaliasa). Zakończył on wieloletnie wojny grecko-perskie.
Po jego śmierci z przyczyn naturalnych w 424 roku p.n.e. następcą został jedyny syn jego i królowej Damasapii – Kserkses II. Miał także inne dzieci, które rządziły Persją po jego śmierci: Parysatis – z babilońską konkubiną Andią, Sogdianos – z babilońską konkubiną Alogune, Dariusz II – z babilońską konkubiną Kosmartidene.
Artakserkses I w Biblii W Biblii król pojawia się głównie w Księdze Ezdrasza. Wedle tejże, za panowania Artakserksesa I odbudowa Jerozolimy została wstrzymana na skutek napisanego przez Samarytan listu oskarżającego Izraelitów o bycie ludem buntowniczymCytat z tłumaczenia: Biblia Warszawsko-Praska.:
Po odczytaniu tegoż listu, Artakserkses miał napisać własny list do Izraelitów, w wyniku którego zakazał odbudowy miasta (Ezd 4, 18-24). Jakiś czas później Artakserkses przysłał do Jerozolimy Ezdrasza, na podstawie pamiętników którego napisana została Księga Ezdrasza. Ten był uczonym w Prawie Mojżeszowym i nauczał go Izraelitów. Król przekazał mu także dostęp do swojego skarbca, by brał z niego, aby przywrócić kult świątynny (Ezd 7,11-26)Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Najnowszy przekład z języków oryginalnych z komentarzem. Częstochowa 2008, przypisy w Księdze Ezdrasza..
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Wolski J., Iran – siedziba imperiów w starożytności. I. Achemenidzi, Polska Akademia Nauk Kraków 1986.
Kategoria:Achemenidzcy władcy Egiptu Kategoria:Zmarli w V wieku p.n.e. Kategoria:Władcy Persji z dynastii Achemenidów