Sarbinowo (niem. do 1945 r. Zorndorf) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno. Według danych z 2012 r. miejscowość liczyła 521 mieszkańców.

Wieś leży na historycznej ziemi lubuskiej, jako przynależna do dawnej diecezji lubuskiej. Od pierwszej połowy XIII w. znajdowała się na uposażeniu chwarszczańskich templariuszy i następnie joannitów, od ok. 1250 r. na terytorium powstałej Nowej Marchii. Od 1540 r. Sarbinowo wchodziło w skład domeny elektora brandenburskiego w Chwarszczanach, następnie stanowiło majątek państwowy do 1945 r. 25 sierpnia 1758 r. pod Sarbinowem rozegrała się prusko-rosyjska bitwa. Od 1945 r. leży w granicach Polski. W miejscowości znajduje się szkoła podstawowa, działa Ludowy Zespół Sportowy „SANTOS” Sarbinowo. Ludność zajmuje się głównie rolnictwem. W centralnej części wsi stoi neogotycki kościół z 1825 r., z wieżą z 1892 r. projektu Karla Friedricha Schinkla.

Nazwa Nazwa na przestrzeni wieków: starosłowiańska nazwa mogła brzmieć Czarna Woda lub Czarny Potok; Zorbamstorp (Torbamstorp) 1262; Tzorbensdorpe 1335; Czorbindorff 1401, 1405; Tzornendorff 1451; Czornnendorff 1460; Zorndorf 1758, 1944.

Nazwa Czorbensdorp wymieniona w księdze ziemskiej Ludwika Starszego z 1337 r. w ziemi mieszkowickiej, nie odnosi się do Sarbinowa, gdyż księga ta nie obejmowała dominium chwarszczańskich joannitów oraz wieś nie mogła być zaliczona do ziemi mieszkowickiej. Jest to opuszczona później wieś prawdopodobnie w okolicach Białęgów.

Środowisko przyrodnicze Równina Sarbinowska osiąga wysokość 60–70 m n.p.m., obniża się ku północy w stronę równiny dębieńsko-różańskiej. Obszar ten jest prawie całkowicie użytkowany rolniczo. Rynna z ciągiem oczek wodnych i zabagnień ułożona południkowo na zach. od Sarbinowa to tzw. „Sarbinowska dolina”.

Okoliczne lasy porastają głównie drzewa iglaste – sosny, świerki, modrzewie – z domieszką drzew liściastych – dębu, brzozy, osiki, buku. Krawędzie doliny porośnięte są ciepłolubną roślinnością murawową i zaroślami czyżniowymi. Na terenach podmokłych występują wierzby (najgrubsza wierzba biała znajduje się nad brzegiem zarastającego jeziorka na zachód od Kolonii Sarbinowo; obwód 500 cm), jesiony i olchy. W bezodpływowych zagłębieniach wśród borów wykształcają się torfowiska. Niewielkie obiekty tego typu można spotkać w okolicy Kolonii Sarbinowo. Wśród wielu interesujących roślin uwagę zwracają licznie występujące: rosiczka okrągłolistna, wełnianka wąskolistna i żurawina błotna.

W okolicznych lasach występują sarny, jelenie, dziki, wiewiórki, lisy, kuny leśne, można też spotkać borsuka i sporą populację zająca. Z ptaków – gatunki zamieszkujące wody i szuwary, m.in. kaczki, żuraw, perkozy, bąk, trzcinniczek, derkacz, potrzosy, trznadle. Z obfitością gryzoni wiąże się występowanie gatunków ptaków drapieżnych, np.: sowy, pustułki, myszołowa. Zaobserwować można również bielika, kormorany, żurawie, czaple, bociany, łabędzie, bażanty, kuropatwy. Na opisywanych terenach występują różne gatunki płazów, m.in. kumak nizinny, ropuchy i żaby, traszka zwyczajna, jaszczurka żyworodna i zaskroniec zwyczajny.

Historia VIII-poł. X w. – w widłach Odry i dolnej Warty znajdowała się odrębna jednostka terytorialna typu plemiennego, prawdopodobnie powiązana z plemieniem Lubuszan. Na północy od osadnictwa grupy cedyńskiej oddzielały ją puszcze mosińska (merica Massen) i smolnicka (merica Smolnitz). Mieszkańcy zajmowali się gospodarką rolniczo-hodowlaną. 960–972 – książę Mieszko I opanował tereny nadodrzańskie, obejmujące obręb późniejszej kasztelani cedyńskiej, ziemię kiniecką i kostrzyńską 1005 (lub 1007) – Polska straciła zwierzchność nad Pomorzem, w tym również nad terytorium w widłach Odry i dolnej Warty 1112–1116 – w wyniku wyprawy Bolesława Krzywoustego, Pomorze Zachodnie uznał zwierzchność lenną Polski Pocz. XIII w. – obszar na północ od linii Noteci-dolnej Warty i zachód od Gwdy w dorzeczu Myśli, Drawy, środkowej Iny, stanowi część składową księstwa pomorskiego; w niewyjaśnionych okolicznościach zostaje przejęty przez księcia wielkopolskiego Władysława Laskonogiego, a następnie jego bratanka, Władysława Odonica 1232 – nadanie templariuszom przez księcia Władysława Odonica (lub wcześniej przez Henryka I Brodatego) wsi Chwarszczany wraz z 1000 łanami ziemi (ok. 15–17 tys. ha) między Odrą, Wartą i Myślą, w tym również Sarbinowa 1250 – Margrabiowie brandenburscy z dynastii Askańczyków rozpoczynają ekspansję na wschód od Odry; z zajmowanych kolejno obszarów powstaje następnie Nowa Marchia 31.12.1262 – wzmianka w dokumentach templariuszy pod nazwą Zorbamstorp; Jan i Otton z dynastii askańskiej zawierają ugodę z Widekindem (Widekinusem), mistrzem templariuszy w Niemczech i krajach słowiańskich, na mocy którego templariusze w zamian za zrzeczenie się praw do miejscowości leżących przy drodze do Gorzowa (oppidum – prawdopodobnie przedlokacyjna osada targowa pod Kostrzynem, Kłośnica, Warniki, Dąbroszyn, Pudignowe i Witnica) oraz dóbr komandorii w Myśliborzu, otrzymują potwierdzenie posiadania komandorii chwarszczańskiej wraz z dziesięcioma wsiami (Bogusław, Carkzowe?, Cychry, Dargomyśl, Dębno, Gudzisz, Krześnica, Nyvik?, Oborzany, Sarbinowo). Formą zadośćuczynienia jest dodatkowo wieś Kaleńsko w ziemi kostrzyńskiej, będąca wcześniej w posiadaniu rycerskim. Zakonnicy byli zapewne fundatorami pierwszej granitowej świątyni, która nie zachowała się do naszych czasów. Ze wzmianek należy wnioskować, że był to prosty kościół salowy podobny do innych założeń parafialnych stawianych we wsiach należących do komandorii chwarszczańskiej. 02.05.1312 – rozwiązanie zakonu templariuszy bullą Ad providam papieża Klemensa V 1312 – posiadłości templariuszy na obszarze Marchii zajmują margrabiowie brandenburscy 1318 – w układzie zawartym w Cremmen, negocjowanym przez przedstawicieli przeora niemieckiego Pawła z Modeny i Leonarda de Tiburtis, margrabiowie brandenburscy potwierdzili joannitom posiadanie dóbr templariuszy 02.04.1335 – w Chwarszczanach wymienia się joannitów jako właścicieli; wzmianka o Sarbinowie pod nazwą Tzorbensdorf 1373 – pod zwierzchnictwem Korony Czeskiej dynastii Luksemburgów 1402 – w Krakowie osiągnięto porozumienie w sprawie sprzedaży przez Luksemburgów wsi wraz z Nową Marchią Koronie Polskiej, jednakże ostatecznie region został sprzedany zakonowi krzyżackiemu pocz. XV w. – Sarbinowo zostaje wymienione jako przynależne administracyjnie do dekanatu kostrzyńskiego w diecezji lubuskiejSiegmund Wilhelm Wohlbrück, Geschichte des ehemaligen Bisthums Lebus und des Landes dieses Nahmens, tom I, Berlin 1829, s. 99–100. 1405 – kościół pełni funkcje parafialne 1433–1434 – zbrojne najazdy dokonane przez wójta krzyżackiego Henryka von Rabenstein na dwór chwarszczański i konfiskata mienia komandorii 1434 – zaangażowanie w spór najwyższych władz świeckich i kościelnych kończy spór komandorii chwarszczańskiej z Zakonem krzyżackim wydaniem wyroku korzystnego dla joannitów 1454/55 – po wybuchu wojny polsko-krzyżackiej Krzyżacy sprzedają wieś i region w celu pozyskania środków na prowadzenie wojny 1460 – elektor Fryderyk II potwierdza joannitom ich włości, m.in. Chwarszczany (w dokumencie Sarbinowo występuje pod nazwą Zornendorff), Sulęcin, Ostrów 1535–1571 – za rządów Jana kostrzyńskiego Nowa Marchia staje się niezależnym państwem w ramach Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego 1538 – margrabia Jan Hohenzollern oficjalnie wprowadził na terenie Nowej Marchii luteranizm jako religię obowiązującą 15.06.1540 – komandoria Chwarszczany przejęta przez margrabiego Jana z Kostrzyna od joannitów, którzy zostają zmuszeni do przeniesienia konwentu do Świdwina. W Chwarszczanach zorganizowano siedzibę domeny państwowej, w skład której wchodzi również wieś Sarbinowo. Kościół przejęła gmina protestancka. 1624 – do nawy kościoła dobudowano wieżę 1701 – powstanie Królestwa Prus 25.08.1758 – prusko-rosyjska bitwa pod Sarbinowem (Zorndorf); wieś spalona ogniem artylerii rosyjskiej, częściowemu zniszczeniu uległ też kościół 1768 – wieś odbudowana z rozkazu Fryderyka Wielkiego 1806–1807 – Nowa Marchia pod okupacją wojsk napoleońskich; na mocy traktatu w Tylży w dniu 12 lipca 1807 r. wojska francuskie opuszczają terytorium państwa pruskiego z wyjątkiem niektórych ważniejszych twierdz, pod warunkiem spłaty bądź zabezpieczenia nałożonej na Prusy kontrybucji wojennej 1807–1811 – reformy gospodarcze Steina- Hardenberga dotyczące zniesienia poddaństwa chłopów w Prusach 1815–1818 – reformy administracyjne Prus zmieniają strukturę Nowej Marchii; wieś należy do powiatu Kostrzyn, w rejencji frankfurckiej, w prowincji brandenburskiej 1825 – postawiono nowy kościół w stylu neogotyckim, na miejscu średniowiecznej świątyni 25.08.1826. pamiątkę bitwy pod Sarbinowem wzniesiono pamiątkowy obelisk, na którym widniał napis: „Tu stał Fryderyk Wielki 25 sierpnia 1758 r.” thumb|270px|Szkoła i kościół. Pocztówka sprzed II wojny światowej 1832 – przebudowa kościoła

+ Przyległości Sarbinowa w XIX / XX w.Niemiecka nazwa Obiekt Położenie Polska nazwa Ludność w 1852 r.Zerbicke folwark 2,5 km na płd.-wsch. SarbikiMonitor Polski z dnia 28 czerwca 1948 r., Nr 59, Poz. 363 Rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. [nie istnieje] 80

1871–1918 – Nowa Marchia w ramach zjednoczonej Drugiej Rzeszy Niemieckiej 1881 – budowa fortu Sarbinowo, wchodzącego w skład twierdzy Kostrzyn 1890 – wieżę kościelną zniszczył piorun 1892 – zbudowano nową wieżę kościelną 1899 – Wojciech Kossak, na zlecenie cesarza Wilhelma II, namalował obraz Szarża gwardii pruskiej na piechotę rosyjską pod Zorndorf, olej, płótno, ok. 270 × 600 cmObraz zaginął w 1945 r. i odnalazł się w piwnicach Muzeum w Poczdamie, złożony w harmonijkę o 15 zgięciach, miejscowo z nadpalonymi dziurami. Odrestaurowany, od 2004 r. wystawiany jest w Muzeum w Poczdamie. 5.09.1945 – powstanie publicznej szkoły podstawowej Od 1945 – napływ osadników, w tym wielu żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego, m.in. kapral Jan Karaszewski, który podczas zaślubin Bałtyku w Kołobrzegu w 1945 trzymał polski sztandar 12.05.1946 – poświęcenie kościoła przez ks. kan. Franciszka Sobolewskiego z Dębna 31.08.1948 – erygowanie parafii w Sarbinowie 18.04.1953 – założenie Koła Ludowych Zespołów Sportowych, przewodniczącym Rady Koła został Tadeusz Szabata Lata 60. XX w. – zburzono pomnik z 1826 r.; obecnie przy drodze znajduje się tablica informacyjna opisująca bitwę 19.02.1999 – otwarcie dobudowanego segmentu szkoły podstawowej. Szkoła zyskała też kotłownię olejową

+ Właściciele SarbinowaWłaściciel Lata Zakon templariuszy 1232–1312 Margrabiowie brandenburscy 1312–1318 Zakon joannitów 1318–1540 Margrabiowie brandenburscy,królowie Pruspaństwo niemieckie[w domenie Chwarszczany] 1540–1945

Ludność Ludność w ostatnich 3 wiekach:

Gospodarka Podmioty gospodarcze zarejestrowane na terenie Sarbinowa są głównie związane z handlem, działa firma transportowa i dwa zakłady stolarskie, firma zajmująca się naprawą i konserwacją samochodów. W sołectwie funkcjonują trzy sklepy spożywczo–przemysłowe oraz gospodarstwo agroturystyczne połączone ze szkółką jazdy konnej.

Struktura działalności gospodarczej na dzień 01.06.2006

Dział IlośćProdukcja 2Transport 2Handel 8Usługi 2Hotel, bar 1

W Sarbinowie funkcjonują 142 gospodarstwa rolne o łącznej powierzchni 802,57 ha. Struktura użytków rolnych w maju 2006:

Użytki rolne Pow. w haOrne 735,76Zielone 41,12Razem 782,88

Wymienione grunty orne zaliczone są głównie do klasy bonitacyjnej III-a i IIIb (423,68 ha), IV-a (200,08 ha), IVb (54,47 ha). Gospodarstwa rolne nastawione są na produkcję zbóż, w której przeważa pszenica, żyto, pszenżyto, owies, jęczmień. Kilka gospodarstw nastawionych jest na hodowlę trzody chlewnej. Brak gospodarstw nastawionych na produkcję ekologiczną.

Organizacje i instytucje