Teognost (zm. 14 marca 1353 w Moskwie) – metropolita kijowski w latach 1328–1353.
Życiorys Był z pochodzenia GrekiemФеогност (святой митрополит киевский). W momencie wyświęcenia na biskupa uważany był za człowieka uczciwego, oddanego swoim obowiązkom i doskonale wykształconegoA. Mironowicz, Metropolia kijowska w strukturze patriarchatu konstantynopolitańskiego (988–1685) [w:] red. A. Mironowicz, U. Pawluczuk, P. Chomik, Autokefalie Kościoła prawosławnego w Polsce, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2006, , ss. 37–38. Urząd metropolity kijowskiego objął w 1328 i zgodnie z wolą swojego poprzednika PiotraB. Gudziak, Kryzys i reforma. Metropolia kijowska, patriarchat Konstantynopola i geneza unii brzeskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2008, 978-83-227-2899-4, s.24. rezydował podobnie jak on w Moskwie.
W 1329 w Nowogrodzie ogłosił obłożenie anatemą mieszkańców Pskowa, którzy otworzyli bramy przed księciem twerskim Aleksandrem, poszukiwanym przez chana Złotej Ordy z powodu antytatarskiego buntu w Twerze. Sukcesem zakończyły się również starania Teognosta o likwidację metropolii litewskiej; metropolita pragnął bowiem, by wszystkie ziemie ruskie wchodziły w skład jednej administratury kościelnej. W okresie sprawowania przezeń urzędu w Moskwie wzniesiono szereg nowych świątyń prawosławnychФеогност, митрополит всея Руси. Przeprowadził również kanonizację swojego poprzednika na katedrze kijowskiej, metropolity Piotra.
Dwukrotnie udawał się do Złotej Ordy. W czasie drugiej wizyty, w 1342, został zmuszony do wpłacenia ponad 600 rubli, co było wynikiem donosu o wysokich dochodach metropolity, jaki wpłynął do chana. Uzyskał następnie potwierdzenie wszystkich praw Kościoła prawosławnego, jakie posiadał on w okresie panowania tatarskiego na Rusi.
Teognost był pierwszym metropolitą kijowskim, w stosunku do którego cesarz bizantyjski (Jan VI Kantakuzen) użył oficjalnie tytułu metropolita kijowski i całej RusiB. Gudziak, Kryzys i reforma. Metropolia kijowska, patriarchat Konstantynopola i geneza unii brzeskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2008, 978-83-227-2899-4, s. 19.
Teognost zmarł w czasie zarazyJ. Łoszczyc, Dymitr Doński, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1987, , s. 17 i został pochowany w soborze Zaśnięcia Matki Bożej na Kremlu moskiewskim. W 1471 ogłoszono, że jego ciało nie uległo rozkładowi.
Rosyjski Kościół Prawosławny kanonizował metropolitę Teognosta; jego wspomnienie przypada 14 marca (według kalendarza juliańskiego).
Przypisy
Kategoria:Metropolici kijowscy (Patriarchat Konstantynopolitański) Kategoria:Święci prawosławni Kategoria:Zmarli w 1353 Kategoria:Pochowani w Moskwie