Piotr Trojański (ur. 1968) – polski historyk, doktor habilitowany nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki, działacz społeczny i związkowy. Specjalizuje się w najnowszej historii Żydów i dydaktyce historii, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji o Holokauście i przemian pamięci Auschwitz w okresie PRL. Jest autorem wielu publikacji naukowych, dydaktycznych i popularnonaukowych. Współautorem pierwszego w Polsce programu i podręcznika do nauczania o zagładzie Żydów.
Życiorys thumb|240px|Spotkanie z autorami podręcznika „Holokaust. (Nie)odrobione lekcja historii” – Piotrem Trojańskim (od lewej) i Robertem Szuchtą (od prawej) w Klubokawiarni Babel, w dniu 8 lutego 2024 Absolwent Liceum Ogólnokształcącego im. Edwarda Dembowskiego w Gdowie z 1987 roku. Studia historyczne ukończył w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie w 1992 roku. Doktorat z historii obronił w 2000 r. w Akademii Pedagogicznej w Krakowie na podstawie rozprawy pt. Aktywność społeczno-gospodarcza ludności żydowskiej w województwie krakowskim w latach 1918-1939. Z kolei stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii otrzymał w 2020 r. w Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie na podstawie cyklu publikacji pt. Państwowe Muzeum Oświęcim-Brzezinka a pamięć Auschwitz. Węzłowe problemy historii miejsca, polityki pamięci i edukacji o Auschwitz w latach 1945-1999.
Zaraz po studiach rozpoczął pracę w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie (obecnie: Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej). Najpierw pracował na stanowisku asystenta w Zakładzie Dydaktyki Historii a potem (od 2000 r.) adiunkta w Katedrze Edukacji Historycznej. Od 2020 roku jest profesorem uczelni w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Przez pierwsze 7 lat pracę na uczelni łączył z pracą w szkole podstawowej i średniej. W latach następnych, okresowo pracował także jako wykładowca w Centrum Badań Holokaustu Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Od 2006 r. współpracuje z Międzynarodowym Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiuhttps://www.auschwitz.org/kontakt/dr-piotr-trojanski,10.html., gdzie pełni funkcję doradcy akademickiego.
W Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej pełnił szereg funkcji kierowniczych. Przez ponad dwadzieścia lat (2000 - 2023) kierował unikatowymi studiami podyplomowymi „Totalitaryzm – nazizm – Holokaust”, które były prowadzone we współpracy z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenauhttps://www.auschwitz.org/edukacja/studia/studia-podyplomowe-totalitaryzm--nazizm--holokaust/. W latach 2010–2019 był kierownikiem Pracowni Mniejszości Etnicznych i Narodowych, a w latach 2013-2015 pełnił funkcję zastępca Dyrektora Instytutu Historii i Archiwistyki. W latach 2015–2019 kierował Zespołem kierunkowym ds. Jakości Kształcenia w Instytucie Historii i Archiwistyki i był członkiem Rektorskiej Komisji ds. Jakości Kształcenia. Następnie w latach 2018-2022 kierownikiem merytorycznym i doradcą ds. jakości kształcenia innowacyjnych studiów nauczycielskich (kierunek: historia i WOS), realizowanych w ramach grantu NCBiR pt. „Kompetentny nauczyciel – mistrz i wychowawca”. W latach 2020–2021 pełnił funkcję przewodniczącego Senackiej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów.
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Historycznego, polskiej delegacji w International (w latach 2014-2015 był przewodniczącym Education Working Group), wiceprzewodniczącym European Association for Holocaust Studies i wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Centrum Polsko-Niemieckiego w Krakowie. W latach 2008–2012 zasiadał w Międzynarodowej Radzie Oświęcimskiej przy Prezesie Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej a w latach 2020-2024 był członkiem Komisji Historii Publicznej Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk. Wchodzi w skład zespołów redakcyjnych czasopism naukowych i dydaktycznych: "Res Gestae. Czasopismo Historyczne" i "Wiadomości Historycznych. Czasopismo poświęcone dydaktyce historii".
Uczestniczył w licznych stażach naukowych, wizytach studyjnych i prowadził wykłady gościnne w zagranicznych uczelniach, m.in. (Izrael), (Holandia), Uniwersytet Południowej Kalifornii (USA), czy w Boca Raton (USA), Uniwersytet w Hajfie (Izrael). Inicjowała i koordynował liczne międzynarodowe konferencje naukowe i projekty wymiany studentów z Polski, Izraela, Niemiec i Kanady. Był członkiem komitetów sterujących i realizował wiele projektów międzynarodowych, m.in.: „Holocaust Education from European Perspective” (2011-2013), “Killing Sites – Research and Remembrance” IHRA Multi-Year Work Plan" (2011-2017), „The future of Holocaust education in authentic memorial sites” (2015-2018), "Online learning tools for combating antisemitism and other forms of discriminations”, którego efektem jest platforma e-learningowa "Stories that move" (2015-2018).
Jest działaczem związkowym, współzałożycielem Komisji Międzyzakładowej OZZ "Inicjatywa Pracownicza" przy Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej i Nowej Erze. Od jej powstania w 2021 r. do 2023 r. był jej wiceprzewodniczącym a obecnie pełnił funkcję przewodniczącego. Jest także członkiem Rady Programowej Oświęcimskiego Instytutu Praw Człowieka i Kapituły Nagrody Nieobojętności. W latach 2009–2021 był sekretarzem Kapituły Nagrody im. Tadeusza Słowikowskiego. W ramach swojej działalności w Stowarzyszeniu Centrum Polsko-Niemieckim współtworzył i koordynował wiele projektów edukacyjnych, m.in. wystawy objazdowe: "Żydzi w Polsce. Swoi czy obcy" i "Jestem stąd. Polska ojczyzną wielu narodów".
Odznaczenia i wyróżnienia
Odznaka 15-lecia Centrum Kultury Żydowskiej przyznana za pionierskie działania na polu badawczym jak i w praktyce na rzecz wprowadzenia do programów szkolnych problematyki Holokaustu (2013) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski przyznany za wybitne osiągnięcia w odkrywaniu, gromadzeniu i upowszechnianiu prawdy o Holokauście (2008) - Medal Komisji Edukacji Narodowej przyznany za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania (2004) Dylom uznania Ambasadora Izraela w Rzeczypospolitej Polskiej za zasługi dla ochrony dziedzictwa kultury żydowskiej w Polsce (2001)
Ważniejsze publikacje
Holokaust. (Nie)odrobiona lekcja historii (Wydawnictwo: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas i Muzeum Getta Warszawskiego, Warszawa 2024; ISBN:978-83-967694-7-3) wspólnie z Robert Szuchta The Role of Memorial Sites in Public History. The Case of Auschwitz State Museum. In Joanna Wojdon (Ed.) Public History in Poland (Wydawnictwo: Routledge, London 2021) The image of Auschwitz in Polish history textbooks (1956-1999), "Holocaust Studies. A Journal of Culture and History" 2021, Vol. 27, iss. 1, s. 43-59 (DOI: 10.1080/17504902.2019.1625114) Auschwitz w okowach polityki. Międzynarodowy Komitet Oświęcimski w latach 1954-1970. Wybór dokumentów (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej, Kraków 2019; p-ISBN: 978-83-8084-308-0) Cena odwagi. Między ocaleniem życia a ocaleniem człowieczeństwa, (red.) (Wydawnictwo: Fundacja na Rzecz MDSM w Oświęcimiu; Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej, Oświęcim 2019) wspólnie z Alicją Bartuś Edukacja o Auschwitz i Holokauście w autentycznych miejscach pamięci. Stan obecny i perspektywy na przyszłość / Education about Auschwitz and the Holocaust at Authentic Memorial Sites. Current status and future prospects, (red.) (Wydawnictwo Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 2019; p-ISBN: 978-83-7704-283-0; p-ISBN: 9788377042847) Ciemności kryją ziemię. Wybrane aspekty badań i nauczania o Holokauście, (red.) (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie; Fundacja Nomina Rosae Ogród Kultury Dawnej w Nowym Sączu, Kraków 2019; p-ISBN: 978-83-8084-434-6; p-ISBN: 978-83-932135-2-8) wspólnie z Martyną Grądzką-Rejak U podstaw pedagogiki pamięci Auschwitz i Holokaustu, (red.) (Wydawnictwo Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 2018; p-ISBN: 978-83-7704-276-2) wspólnie z Agatą Czajkowska Zdeptane dzieciństwo. II wojna światowa i jej wpływ na los dzieci, (red.) (Wydawnictwo: Fundacja na Rzecz MDSM, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 2017; p-ISBN: 978-83-64554-52-0; p-ISBN: 978-83-7704-237-3) wspólnie z Alicja Bartuś Killing sites. Research and remembrance. (Eds.) (Wydawnictwo: Metropol Verlag, IHRA, Berlin 2015; p-ISBN: 978-3-86331-233-6) wspólnie z Thomas Lutz, David Silberklang, Juliane Wetzel, Miriam Bistrovic Education for Remembrance of the Roma Genocide. Scholarship, commemoration and the role of youth. (Eds.) (Wydawnictwo Libron - Filip Lohner, Kraków 2015) wspólnie z Anna Mirga-Kruszelnicka, Esteban Acuna C. Auschwitz and Katyń in bondage of politics. The process of shaping memory in communist Poland. In. Małgorzata Pakier, Joanna Wawrzyniak (Eds.) Memory and change in Europe. Eastern Perspectives (Wydawnictwo: Berghahn Books, New York 2015; p-ISBN: 978-1-78238-929-3; e-ISBN: 978-1-78238-930-9) wspólnie z Jacek Chrobaczyński Auschwitz i Holokaust. Edukacja w szkole i w miejscu pamięci, (red.) (Wydawnictwo Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 2014; p-ISBN: 978-83-7704-079-9) Korczakian reminiscences. Selected aspects of the times and legacy of Janusz Korczak. (Eds.) (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej, Kraków 2014; p-ISBN: 978-83-7271-865-2) wspólnie z Agnieszka Chłosta-Sikorska, Hanna Stępniewska-Gębik Jak uczyć o Holokauście. Poradnik metodyczny do nauczania o Holokauście w ramach przedmiotów humanistycznych w zreformowanej szkole,(Wydawnictwo: Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2012) wspólnie z Robert Szuchta Zrozumieć Holokaust. Książka pomocnicza do nauczania o zagładzie Żydów, (Wydawnictwo Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau; Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2012; ISBN:9788362360413, Warszawa 2012) wspólnie z Robert Szuchta Poles & Jews : history - culture - education. (Eds.) (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej, Kraków 2011) wspólnie z Mariuszem Misztalem Żydzi w województwie krakowskim 1918-1939. Studia statystyczne nad aktywnością społeczno-zawodową, (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej, Kraków 2009; ISBN: 978-83-7271-521-0) Auschwitz i Holokaust. Dylematy i wyzwania polskiej edukacji, (red.) (Wydawnictwo Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 2008) Ludzie i epoki. Historia. Klasa 3. Podręcznik historii dla liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum, (Wydawnictwo: Znak, Kraków 2004) wspólnie z Grzegorzem Szymanowskim Holokaust - lekcja historii. Zagłada Żydów w edukacji szkolnej, (red.) (Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2004) wspólnie z Jackiem Chrobaczyńskim Holokaust: zrozumieć dlaczego (Wydawnictwo Bellona i "Mówią Wieki", Warszawa 2003; ISBN:8311097755) wspólnie z Robert Szuchta Holocaust. Program nauczania o historii i zagładzie Żydów na lekcjach przedmiotów humanistycznych w szkołach ponadpodstawowych(Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa, 2000; ISBN:8371952430) wspólnie z Robert Szuchta
Przypisy
Bibliografia
Katalog Biblioteki Narodowej Sylwetka na stronie Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej [dostęp 2024-02-14] (pol.) Dokumenty z postępowania habilitacyjnego dr. Piotra Trojańskiego [dostęp 2024-02-14] (pol.)
Kategoria:Urodzeni w 1968 Kategoria:Ludzie związani z Krakowem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy historycy