Hyman George Rickover (ur. 24 grudnia 1899 w Makowie Mazowieckim, zm. 8 lipca 1986 w Arlington w stanie Wirginia) – admirał marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych. Urodzony w rodzinie polskich Żydów, określany mianem „ojca atomowej marynarki wojennej”. Początkowo, z ramienia marynarki amerykańskiej uczestniczył w programie Manhattan, a następnie jako szef Naval Reactors Branch, aż do roku 1982 kierował programami rozwoju wszystkich amerykańskich atomowych siłowni okrętowych. Był także członkiem amerykańskiej Komisji Energii Atomowej. Hyman Rickover był najdłużej pozostającym w służbie czynnej oficerem w historii United States Navy, jednym też z najbardziej kontrowersyjnych admirałów amerykańskiej floty.
Życiorys Dzieciństwo i młodość Hyman Rickover urodził się jako Chaim Gdala Rykower () 24 grudnia 1899 roku w Makowie Mazowieckim, w Królestwie Polskim. Późniejszy rejestr szkolny dotyczący Rickovera zawiera jednak informację o urodzeniu w roku 1898. Jego rodzicami byli Abraham i Rachel (z domu Unger) Rickover. Nazwisko „Rickover” wywodzi się od miejscowości Ryki. W szóstym roku życia, po pogromach w 1905, wyemigrował wraz z matką i siostrą Feigele do Nowego Jorku w Stanach Zjednoczonych, gdzie znajdował się już wcześniej jego ojciec, następnie zaś do Chicago. Środowisko, w którym wzrastał Hyman Rickover, było biedne, nie miało jednak charakteru slumsów. W przeciwieństwie do większości rówieśników z sąsiedztwa, młody Rickover nie poprzestał na najniższym poziomie edukacji, starając się ją kontynuować. Uczęszczając do szkoły średniej, popołudniami i w weekendy pracował jako goniec dostarczający telegramy dla Western Union. Wzrost znaczenia amerykańskiej marynarki wojennej po przystąpieniu Stanów Zjednoczonych do I wojny światowej oraz wzrost politycznych wpływów jego protektora, kongresmena Adolpha J. Sabatha (z pochodzenia czeskiego Żyda), otworzyły przed Hymanem Rickoverem szansę wstąpienia do Akademii Marynarki Wojennej (United States Naval Academy)Francis Duncan: Rickover and the nuclear navy, s. 8–17.. Po ślubie z Ruth D. Masters zmienił wyznanie na episkopalizm (amerykański Kościół anglikański).
Służba wojskowa i cywilna Rickover wstąpił do akademii marynarki wojennej w czerwcu 1918 roku, po zdanych z trudnością egzaminach wstępnych. W celu przezwyciężenia jednak swojej słabej podbudowy edukacyjnej, w trakcie studiów poświęcał na naukę każdą chwilę, co dzięki unikaniu jakiejkolwiek pozaedukacyjnej aktywności, pozwoliło mu uniknąć również nękania, jakiego doświadczyło wielu innych przedstawicieli społeczności żydowskiej w Stanach Zjednoczonych. Dzięki włożonemu w naukę wysiłkowi, w roku 1922 ukończył studia ze 107. lokatą w swoim liczącym 540 osób roczniku. thumb|left|S-48 w czasie zaokrętowania na nim Hymana Rickovera Pierwszą służbę morską Rickover odbył na niszczycielu „La Vallette” typu Clemson, na którym już rok po ukończeniu uczelni został najmłodszym oficerem maszynowni w swojej eskadrze. W styczniu 1922 roku Rickover otrzymał przydział do załogi pancernika „Nevada”, gdzie początkowo służył w oddziale odpowiedzialnym za artylerię okrętu, a następnie został głównym oficerem odpowiedzialnym za systemy elektryczne jednostki. W czerwcu 1925 roku Hyman Rickover otrzymał awans na stopień porucznika (lieutenant, junior grade). Po opuszczeniu „Nevady” w 1927 roku, podjął studia inżynierskie w akademii marynarki w Annapolis oraz na uniwersytecie Columbia z zakresu inżynierii elektrycznej, które ukończył w roku 1929. Po uzyskaniu dyplomu Rickover zamierzał skorzystać z najkrótszej ścieżki do objęcia samodzielnego dowództwa okrętu, jaką ówcześnie stanowiła służba na okrętach podwodnych. Stąd też, po wniosku o przydzielenie do służby na jednostkach tej klasy, trafił do szkoły broni podwodnej w bazie marynarki New London, po ukończeniu której otrzymał przydział na okręt S-48 typu S. Mimo podejmowanych wysiłków i spełniania formalnych wymagań dla objęcia samodzielnego dowództwa okrętu podwodnego, Rickoverowi nigdy nie udało się osiągnąć tego celu. Życie na okręcie podwodnym, w którym nawet przy przemieszczaniu się osób niezbędne było trymowanie okrętu, uświadomiło Rickoverowi jak bardzo ta klasa okrętów uzależniona jest od sił natury. Rickover nigdy też nie zaadaptował się do życia w środowisku załogi okrętu podwodnego – częściowo dlatego, że był intelektualnie osamotniony wśród załogi. Wielką przyjemność sprawiła Rickoverowi podróż badawczo-naukowa, jaką odbył S-48, której zadaniem było badanie grawitacji ziemskiej i kontakt z przebywającymi w związku z tym zadaniem na pokładzie okrętu dwoma naukowcami. W połowie 1933 roku, Hyman Rickover został skierowany do Filadelfii w Pensylwanii, gdzie jego zadaniem była kontrola jakości produkowanych materiałów. Tam też, dzięki uniwersyteckiemu wykształceniu oraz doświadczeniom wyniesionym ze służby na „Nevadzie” i S-48, opracował korektę rozdziału podręcznika dotyczącego baterii okrętowych. Dzięki osobistym zainteresowaniom, dokonał także przekładu na język angielski niemieckiego studium broni podwodnej opracowanego przez admirała Hermanna Bauera Das Unterseeboot. Zamiarem, który przyświecał Rickoverowi przy dokonywaniu tłumaczenia był wzrost własnej reputacji, doskonalenie znajomości języka niemieckiego oraz umożliwienie korzystania w Stanach Zjednoczonych z czołowych myśli wojskowych byłego wroga. thumb|„New Mexico” w 1935 roku Przez kolejne dwa lata – od 1935 roku – Rickover pełnił funkcję zastępcy oficera inżynierii pokładowej pancernika „New Mexico”. W rzeczywistości szef inżynierów pancernika zezwolił Rickoverowi na faktyczne zarządzanie działem inżynieryjnym okrętu, a Hyman Rickover wywiązał się z tego zadania na tyle dobrze, iż w wewnętrznej rywalizacji inżynieryjnej między amerykańskimi pancernikami, „New Mexico” (BB-40) przesunął się z szóstego na pierwsze miejsce i utrzymał tę pozycję przez dwa lata. Kluczowym czynnikiem do osiągnięcia sukcesu w tej rywalizacji było zmniejszenie przez Rickovera i podległy mu zespół zużycia paliwa. Co istotne, działania zespołu Rickovera przyniosły efekt nie tylko polegający na zmniejszeniu zużycia paliwa przez system napędowy okrętu, lecz także przez systemy destylacji wody, ogrzewania i produkcji energii elektrycznejW rzeczywistości USS „New Mexico” (BB-40) był okrętem zimnym i ciemnym – nawet oficerowie w mesie oficerskiej przebywali odziani w płaszcze. Zespół inżynieryjny przejawiał jednak znaczny entuzjazm i zapamiętanie w rywalizacji, wciąż poszukując nowych źródeł oszczędności, w tym możliwych do trwałego wykręcenia żarówek (op. cit. Rickover and the Nuclear Navy).. Rickover bardzo intensywnie szkolił podległych sobie członków załogi, powierzając im też tyle odpowiedzialności, ile byli w stanie udźwignąć. Trzech młodych oficerów z zespołu Rickovera, osiągnęło stanowiska admiralskie.
1 lipca 1937 roku, Hyman Rickover otrzymał awans na stopień lieutenant commander (pol. komandor podporucznik), po czym został wysłany do Chin, gdzie objął swoje pierwsze i ostatnie dowództwo okrętu, trałowca „Finch” typu . Jednostka ta była w chwili objęcia dowództwa przez Rickovera w bardzo złym stanie technicznym i estetycznym. Hyman pracując wraz z załogą usiłował to poprawić, usuwając rdzę, wymieniając nie nadające się do użytku części i pokrywając okręt farbą antykorozyjną. Prace te miały o tyle duże znaczenie, iż był to okres konfliktu chińsko-japońskiego, w związku z czym w tym samym porcie schroniło się wiele statków różnych państw, a utrzymanie amerykańskiej obecności wydawało się istotną sprawą z punktu widzenia ich ochrony. thumb|left|Trałowiec typu W październiku 1937 roku, Hyman Rickover wykonał krok, który wpłynął na całą jego dalszą karierę. W 1916 roku, Kongres przygotował akt prawny autoryzujący stanowisko engineering duty only – EDO („tylko do prac inżynieryjnych”), przeznaczone dla niewielkiej grupy oficerów, którzy nigdy nie mieli otrzymać własnego dowództwa okrętu, zamiast tego pracować mieli przy rozwiązywaniu inżynierskich aspektów projektów, konstrukcji i obsługi okrętów floty. Jako że jedynie kilku oficerów marynarki otrzymało dotychczas taką nominację, stanowili oni swego rodzaju elitę marynarki – co było jednym z powodów decyzji Rickovera o ubieganiu się o to stanowisko. Rickover był także zachęcany do tego kroku przez innych inżynierów marynarki, będących pod wrażeniem jego dokonań na „New Mexico”, którzy obiecywali swoje oficjalne wsparcie dla jego kandydatury. Najważniejszym jednak powodem decyzji Rickovera była fascynacja tym rodzajem inżynierii, którą wyniósł z Columbii oraz ze służby na „La Vallette”, „Nevadzie” i „New Mexico”. Wyokrętowany w październiku 1937 roku z „Fincha”, Rickover został zastępcą oficera produkcji w stoczni Cavite Navy Yard na Filipinach, którą opuścił w maju 1939 roku, aby rozpocząć pracę w sekcji elektrycznej Biura Okrętów (Bureau of Ships – BuShips) w Waszyngtonie. Był to czas końca względnego pokoju na świecie; prezydent Stanów Zjednoczonych oraz Kongres zaaprobowali właśnie zwiększenie środków finansowych na budowę nowych okrętów kilku klas – od pancerników, przez lotniskowce do mniejszych jednostek, aż po okręty pomocnicze. Sekcja elektryczna BuShips odpowiedzialna była za obsługę i instalację wyposażenia elektrycznego istniejących, projektowanych i budowanych jednostek. Nadto, BuShips prowadziło także badania nad możliwościami stosowania napędów elektrycznych, a uzyskujący coraz większe wpływy Rickover szybko rozbudowywał sekcję elektryczną, tworząc nowe podsekcje, w tym rozmagnesowania, rozminowywania, projektowania wyposażenia oraz zaopatrzenia. Rickover był przełożonym sekcji elektrycznej już od roku, kiedy 7 grudnia 1941 roku cesarska marynarka wojenna Japonii dokonała ataku na Pearl Harbor. Kierowana przez niego sekcja przeprowadziła bardzo sprawnie remonty ciężko uszkodzonych w japońskim ataku pancerników USS „California” (BB-44) i „West Virginia” (BB-48), których systemy napędu elektrycznego zostały naprawione znacznie szybciej, niż oczekiwano. Sekcja, którą kierował Rickover, prowadziła m.in. badania nad wpływem eksplozji podwodnych na systemy elektryczne okrętów. Sam Rickover studiował każdy raport o uszkodzeniach i osobiście wizytował każdy uszkodzony w walce okręt. Dzięki pracom jego sekcji odkryto m.in., że wpływ podwodnych eksplozji (na przykład min) na systemy elektryczne jednostek jest dalece poważniejszy, niż do tej pory sądzono. Nowe, potężniejsze miny wprowadzone z początkiem drugiej wojny światowej, nawet jeśli nie wywoływały krytycznych uszkodzeń kadłuba, mogły powodować katastrofalne następstwa w zakresie uszkodzeń urządzeń pomocniczych i systemów elektrycznych okrętów. Sekcja elektryczna BuShips szybko się też rozrastała. W 1938 roku w skład sekcji wchodziły 23 osoby, w momencie upadku hitlerowskich Niemiec w maju 1945 roku, składała się z 343 osób cywilnych i wojskowych – w tym także „wypożyczonych” do sekcji, najbardziej utalentowanych młodych inżynierów głównych komercyjnych kooperantów biura okrętów. Sekcja ta stała się w przyszłości podstawą organizacji Naval Reactors Branch of Bureau of Ships.
1 stycznia 1942 roku Rickover został promowany na stopień komandora porucznika (Commander – CDR), a 26 czerwca 1943 roku, otrzymał awans na stopień komandora (Captain – CAPT). Możliwość uzyskania awansów na najwyższe stopnie oficerskie w marynarce upatrywał w służbie poza granicami Stanów Zjednoczonych. 20 lipca 1945 roku, przybył na Okinawę, gdzie otrzymał najwyższe dowództwo bazy przemysłowej budowanej dla zapewnienia napraw okrętów biorących udział w przygotowywanej ostatecznej inwazji na Japonię. Niecałe dwa miesiące później, dwie bomby atomowe zakończyły jednak wojnę z Japonią, w związku z czym w listopadzie 1945 roku baza została zamknięta, a Rickover powrócił do USA.
Era energii atomowej