mały|Porównanie uprawy kontrolnej z uprawą nawożoną fosforanem i wapnem Nawozy fosforowe – nawozy mineralne, których głównym składnikiem odżywczym jest fosfor, makroelement w odżywianiu roślin, wchodzący w skład m.in. kwasów nukleinowych i fityny. Fosfor występuje w nich w postaci ortofosforanów.
Do ich produkcji wykorzystuje się głównie apatyty i fosforyty, a w mniejszym stopniu odpady przemysłowe i produkcyjne (np. kości). W Polsce, ze względu na niewielkie zasoby fosforanów, wykorzystuje się głównie surowce importowane.
Nawozy fosforowe w niewielkim stopniu zwiększają wielkość plonu, jednak znacząco poprawiają jego jakość. Wpływają też na efektywność nawożenia nawozami azotowymi.
Ze względu na szybkość działania nawozy fosforowe dzieli się na: szybko działające, rozpuszczalne w wodzie, np. superfosfaty wolno działające, rozpuszczalne w słabych kwasach, np. supertomasyna (obecnie niestosowana) bardzo wolno działające, rozpuszczalne w mocnych kwasach, np. mączki kostne, mączki fosforytowe.
Do najważniejszych należą: superfosfaty (16–18% ) – będące mieszaniną diwodorofosforanu wapnia i siarczanu wapnia (gipsu), otrzymywane w reakcji pomiędzy kwasem siarkowym a fosforytami: Diwodorfosforan wapnia rozpuszcza się w wodzie, przez co jest łatwo przyswajalny przez rośliny.Superfosfat podwójny (46% ), znany też jako superfosfat potrójny, nie zawiera gipsu. precypitat ( do 30%) – będący wodorofosforanem wapnia (). supertomasyna (28–30% ) – otrzymywana przez stapianie fosforytów z sodą i krzemionką, także tomasyna, tzw. żużel Thomasa. termofosfaty metafosforany niektóre mączki nawozowe – mączki fosforytowe polifosforany
Historia nawozów fosforowych W 1840 roku Justus von Liebig stwierdził, że roślina potrzebuje do wzrostu oprócz związków zawartych w gnojówce także związków fosforu. Dostępnymi nawozami zawierającymi fosfor były mączka kostna i guano. Związki fosforu w wymienionych substancjach nie są bezpośrednio przyswajalne przez rośliny. Liebieg działał na nie kwasem siarkowym i przekształcił je w rozpuszczalne w wodzie fosforany.
Pierwszym nawozem mineralnym był superfosfat. Został wyprodukowany w roku 1842 przez Johna Benneta Lawesa.
Przemysł Największym producentem nawozów fosforowych w Polsce są Zakłady Chemiczne Police S.A. w Policach.
Przypisy
Kategoria:Nawozy mineralne