thumb|Koło sterowe żaglowca mały|STS Fryderyk Chopin w 2009 STS Fryderyk Chopin – polski żaglowiec, stalowy bryg, zbudowany według projektu Zygmunta Chorenia.
Historia i rejsy Żaglowiec został wybudowany w Gdyni przez Fundację Międzynarodowa Szkoła pod Żaglami kapitana Krzysztofa Baranowskiego. Jego projektantem był polski konstruktor żaglowców Zygmunt Choreń, który poza „Fryderykiem Chopinem” zaprojektował także m.in. „Pogorię” (1980), „Dar Młodzieży” (1982) i „Iskrę II” (1982). Podniesienie bandery miało miejsce przy Skwerze Kościuszki w Gdyni – 29 lutego 1992 rokuJacek Sieński, Szkoła życia pod żaglami; [w:] „Dziennik Bałtycki”, 31.01.1992, nr 26, s. 4.. Niedługo potem bryg wyszedł w swój pierwszy rejs wraz z grupą młodzieży pozyskanej w wyniku konkursowego naboruHalina Cywińska, Jedynaczka w „Szkole pod Żaglami”; [w:] „Express Ilustrowany”, 19.06.1992., w ramach Międzynarodowej Szkoły pod Żaglami, z pierwotnym celem rejsu na Karaiby, a następnie wzięcia udziału w regatach Columbus z okazji obchodów 500-lecia odkrycia Ameryki przez Krzysztofa Kolumba, w których zajął III miejsce.
Podczas tego dziewiczego rejsu, w Kanale Kilońskim, miał miejsce pożar w maszynowni – z powodu nadmiernych drgań silnika nastąpiło urwanie jednego z manometrów układu zasilania ropą, w wyniku czego powstała łatwopalna chmura, która po opadnięciu na silnik zapaliła się. Pożar został szybko ugaszony, ale spowodowało to konieczność rezygnacji z pierwotnego planu odwiedzenia Karaibów. Żaglowiec został odholowany do wyjścia z Kanału na Łabę. W trakcie tej podróży zdołano prowizorycznie naprawić uszkodzenie, ale dla jej dokończenia żaglowiec wszedł do Hamburga, gdzie przez około tydzień stał przy reprezentacyjnym nadbrzeżu Landungsbrücken w dzielnicy Sankt PauliSegler „Chopin” – Walzer auf den Wellen. Polens schönste Brigg an del Landungsbrücken; [w:] „Bild. Hamburg, 10.03.1992, s. 5.. Po ponownym podjęciu rejsu Łabą w kierunku Morza Północnego, po około godzinie, zauważono możliwość powtórzenia się tej samej awarii, dlatego żaglowiec zawinął do Cuxhaven u ujścia rzeki, gdzie ściągnięta z Polski ekipa stoczniowa gruntownie dokonała naprawy gwarancyjnej, usuwając przyczynę nienormalnych drgań silnika. Po jej zakończeniu żaglowiec przez Kanał La Manche wyszedł na Atlantyk. Na wysokości przejścia pomiędzy Irlandią a Wielką Brytanią dokonany został zwrot z celem wejścia do Glasgow, gdzie miała być zaokrętowana grupa młodzieży angielskiej dla współudziału w Columbusie. Po drodze zatrzymano się na kilka dni w Belfaście oraz zakotwiczono na dwa dni przy wyspie Arran dla uzgodnienia kwestii organizacyjnych związanych z wejściem do Glasgow. Na tej drodze żaglowiec zatrzymał się na kilka dni w Greenock w trakcie których miała miejsce wycieczka młodzieży do stolicy Szkocji – Edynburga. Podczas dalszego rejsu do Glasgow na pokład weszła ekipa BBC, która nakręciła program Blue Peter dla młodzieży angielskiej„The Harald”, Fine tuning for „Chopin” as tail ship sails in for Atlantic Race, 11 IV 1992, s. 5..
29 października 2010 roku żaglowiec stracił na Atlantyku oba maszty podczas sztormu o sile 11 stopni w skali Beauforta i zaczął dryfować w odległości ok. 160 km na południowy zachód od wysp brytyjskich Scilly z 47 osobami na pokładzie. 1 listopada 2010 żaglowiec został odholowany do Falmouth, portu leżącego na południowo-zachodnim krańcu Anglii, w Kornwalii(MJ), Przygoda na „Chopinie”, [w:] Express Ilustrowany”, 19.11.2010, s. 18.. W wyniku decyzji o odmowie promesy od ubezpieczyciela i odmowie wypłaty odszkodowania przez PZU, żaglowiec został aresztowany 6 grudnia 2010 roku przez Sąd Morski w Londynie jako zabezpieczenie wysokiego długu wobec właściciela kutra rybackiego „Nova Spero”, który doholował żaglowiec do portu w Falmouth.
Orzekając w sprawie wypadku, Izba Morska w Szczecinie nie dopatrzyła się żadnych uchybień ze strony kapitana żaglowca (którym był w tym rejsie Ziemowit Barański) i załogi. Za przyczyny złamania obu masztów uznała okoliczności niezależne od człowieka (warunki atmosferyczne i prawdopodobne uderzenie bukszprytem i delfiniakiem w nieustalony, duży przedmiot unoszący się na wodzie). Izba wysoko oceniła zachowanie i profesjonalizm kapitana w awaryjnej sytuacji.
Od stycznia do czerwca 2011 roku trwał remont w brytyjskiej stoczni . Główne koszty mieli pokryć armator, ubezpieczyciel, grupa sympatyków żaglowca zarejestrowana jako inicjatywa „Postaw Piwo Chopinowi”, darczyńcy i polscy przemysłowcy. W kwietniu 2011 roku, przy nabrzeżu stoczniowym Queens Wharf, zostały zamontowane wyremontowane maszty żaglowca. Wcześniej został odbudowany bukszpryt. Rozpoczął się również montaż „uzbrojonych” wcześniej na nabrzeżu rei. W tym ostatnim etapie remontu pomagali uczniowie Zespołu Szkół Morskich w Kołobrzegu. W maju żaglowiec przepłynął do boi na środku . Znajdował się jednak nadal pod aresztem w związku z procesem przed Królewskim Sądem Morskim dotyczącym sporu pomiędzy armatorem jednostki a armatorami kutra Nova Spero, który holował żaglowiec do Falmouth po wypadku. Żaglowiec miał założonych siedem z szesnastu rei, reszta ożaglowania została zajęta przez stocznię A&P jako zabezpieczenie kosztów remontu.
17 czerwca 2011 roku w stoczni wybuchły butle z acetylenem i spowodowały groźny pożar na terenie stoczni, w pobliżu niezamontowanych jeszcze rei żaglowca, jednak nie spowodował ich uszkodzenia.
Współcześnie Niebieska Szkoła i rejsy czarterowe
W czerwcu 2011 roku Europejska Wyższa Szkoła Prawa i Administracji w Warszawie sprzedała żaglowiec firmie , powiązanej z Piotrem Kulczyckim. Nowy armator, po wyremontowaniu statku i wpłaceniu kaucji na poczet zabezpieczenia ewentualnej wypłaty związanej ze sporem sądowym z Nova Speero, odebrał go w czerwcu 2011 z portu w Falmouth i od tego czasu statek ponownie zaczął regularnie odbywać rejsy. Pod nowym zarządem statek jest czarterowany na prywatne rejsy oraz odbywają się na nim rejsy w ramach „Niebieskiej Szkoły”. W 2018 za realizację Niebieskiej Szkoły armator statku otrzymał Nagrodę im. Kapitana Leszka Wiktorowicza, a w 2023 nagrodę tę przyznano samemu programowi Niebieska Szkoła.
The Tall Ships’ Races
W 2012 roku STS Fryderyk Chopin dowodzony przez kpt. Tomasza Ostrowskiego wygrał Tall Ship’s Races 2012 na trasie Saint-Malo – Lizbona – Kadyks – A Coruña – Dublin. Było to pierwsze zwycięstwo polskiego żaglowca w klasie A (największych jednostek) od 1989 roku. Wcześniej te prestiżowe regaty wygrywały STS Pogoria, ORP Iskra II oraz STS Dar Młodzieży. Statek powtórzył ten sukces na Tall Ship’s Races w roku 2015 oraz 2019.
Ponadto w regatach tych STS Fryderyk Chopin, jako jedyny w historii, trzy razy z rzędu otrzymał (w latach 2014, 2015 i 2016) nagrodę Sail Training International Friendship Trophy, przyznawaną w tajnym głosowaniu wszystkich żaglowców-uczestników regat (każdy żaglowiec ma jeden głos) żaglowcowi, który uznany został za najbardziej przyczyniający się do rozwijania współpracy międzynarodowej i przyjaźni w czasie regat. W 2019 żaglowiec został laureatem Boston Teapot Trophy. W latach 2019, 2022 i 2023, 2024 i 2025 pięciokrotnie z rzędu (w latach 2020-2021 regaty nie odbyły się) wygrał Cape Horn Trophy, przyznawane najlepszemu żaglowcowi (według czasu skorygowanego) w klasie A w regatach The Tall Ships Races. W 2024 oprócz nagrody Cape Horn Trophy żaglowiec zdobył również International Friendship Trophy.
Dane budowniczy: Stocznia Dora, Gdynia lata budowy: 1990–1992 wodowanie: listopad 1990 (Gdynia) podniesienie bandery: 29 lutego 1992 (Gdynia, Skwer Kościuszki) armator: (wcześniej Europejska Wyższa Szkoła Prawa i Administracji, Międzynarodowa Szkoła pod Żaglami oraz Armatorski Dom Bankowy) port macierzysty: Szczecin (do 1993 Gdańsk) wymiary: długość całkowita: 55,47 m długość kadłuba: 44,06 m długość między pionami: 38,78 m szerokość: 8,71 m zanurzenie: 4,2 m wysokość masztów od KLW: 37 m wysokość boczna: 6,11 m pojemność: 306 GT wyporność: 400 ton powierzchnia żagli: 1200 m² dziobowy ster strumieniowy silnik pomocniczy: silniki „Scania” – 538 KM załoga: maksymalnie 52 osoby, w tym 8 osób stałej załogi zawodowej osiągi: autonomiczność: 100 dni prędkość maksymalna: pod żaglami – 16 węzłów; na silniku – 12 węzłów
Galeria
W mediach W 2012 roku na pokładzie statku nakręcono film dokumentalny .
Zobacz też polskie wypadki morskie jachtów żaglowych
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona żaglowca Plan takielunku
Kategoria:Brygi Kategoria:Polskie jachty i żaglowce Chopin, Żaglowiec STS Fryderyk STS Fryderyk Chopin Kategoria:Statki z XX wieku