Barnówko (niem. do 1945 r. Berneuchen) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno, nad rzeką Myślą. Według danych z 2015 r. miejscowość liczyła 281 mieszkańców.

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1299 r. Przed 1317 r. nadane zostały prawa miejskie (oppidum; nie posiadało murów miejskich), utracone w 1608 r. W XIX w. właścicielami wsi była rodzina von dem Borne. Gospodarujący w niej od 1871 r. Max von dem Borne rozwinął znacznie gospodarkę rybacką, sprowadzając m.in. z Ameryki nowe gatunki ryb (m.in. sumika karłowatego) oraz raka pręgowatego, które stąd rozprzestrzeniły się w zbiornikach wodnych Europy. W latach 1923–1928 Barnówko było miejscem corocznych spotkań ruchu religijnej odnowy w łonie Kościoła ewangelickiego, Berneuchener Bewegung (Ruch Barnówecki). W 1993 r. odkryto w pobliżu złoża ropy naftowej i gazu ziemnego BMB (Barnówko - Mostno – Buszów), eksploatowane od roku 2000. We wsi funkcjonuje niepubliczna szkoła podstawowa. Ludność zajmuje się głównie rolnictwem, istnieje również gospodarstwo rybackie.

Nazwa Niemiecka nazwa Nova Bernowe i późniejsze, przeniesione przez osadników w toku kolonizacji w 2. połowie XIII–XIV w. z rejonów Połabszczyzny, pochodzą od brandenburskiego Bernau bei Berlin.

Nazwy na przestrzeni wieków: Nova Bernau 1299, Barnow 1300, Neue Bernowe 1317, Bernow 1350, Newenbernow 1374, Berneuchen 1374, Bernou 1406, Bernonken 1456, Bernowichen 1486, Bernewichen na mapie Joana Blaeu z 1645 roku, Berneuchen 1833. Nazwa Barnówko nadana została urzędowo w 1947 r.

Położenie Wieś położona jest przy drodze Myślibórz-Dębno, 7 km na północny wschód od Dębna, 17 km od Myśliborza i 32 km od Gorzowa.

Zgodnie z podziałem fizycznogeograficznym Polski Kondrackiego teren, na którym położone jest Barnówko należy do prowincji Nizina Środkowoeuropejska, podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego, makroregionu Pojezierze Południowopomorskie oraz w końcowej klasyfikacji do mezoregionu Równina Gorzowska.

Środowisko przyrodnicze Rośliny rzadko spotykane i chronione: grzybień północny, orlik pospolity, kocanki piaskowe, zagrożone wyginięciem: pływacz średni, rdestnica ostrolistna. Rośliny rzadko występujące: siedmiopalecznik błotny, konwalia majowa, potocznik wąskolistny, turzyca nitkowata, barwinek pospolity, bluszcz pospolity, grążel żółty, róża jabłkowa, wierzba rokita, trędownik oskrzydlony, jest tu też obecny inwazyjny niecierpek himalajski. Zespół strzałki wodnej – tworzy niskie szuwary m.in. w kieszeni doliny rzeki Myśli 2 km od Barnówka. Na skarpach nad rzeką Myślą 1,5 km od Barnówka na terenach bagnistych wykształca się lęg jesionowo-olszowy. Wzdłuż doliny rzeki Myśli 0,8 km od Barnówka pojawiają się buczyny, stanowiące wymagające ochrony siedlisko przyrodnicze. Drogę Myślibórz – Dębno stanowi ściana lasu (klony, jawory, jesiony wyniosłe), od granicy Barnówka w kierunku Dębna znajduje się pomnik przyrody – lipa drobnolistna. Lokalne podmokłości są miejscem bytowania kumaka.

Do ssaków występujących na tym terenie należą: rzęsorek rzeczek, nocek rudy, piżmak amerykański, wizon amerykański. Wśród płazów występuje kumak nizinny. Ptaki: perkoz dwuczuby i rdzawoszyi, czapla siwa, łabędź niemy, żuraw, brodziec piskliwy, puszczyk, zimorodek, dzięcioł zielony, remiz, kruk, trznadel, potrzeszcz, krętogłów, wodnik, kania ruda, głowienka.

Historia VIII-poł. X w. – w widłach Odry i dolnej Warty znajdowała się odrębna jednostka terytorialna typu plemiennego, prawdopodobnie powiązana z plemieniem Lubuszan. Na północy od osadnictwa grupy cedyńskiej oddzielały ją puszcze mosińska (merica Massen) i smolnicka (merica Smolnitz). Mieszkańcy zajmowali się gospodarką rolniczo-hodowlaną. 960–972 – książę Mieszko I opanował tereny nadodrzańskie, obejmujące obręb późniejszej kasztelani cedyńskiej, ziemię kiniecką i kostrzyńską 1005 (lub 1007) – Polska straciła zwierzchność nad Pomorzem, w tym również nad terytorium w widłach Odry i dolnej Warty. 1112-1116 – w wyniku wyprawy Bolesława Krzywoustego, Pomorze Zachodnie uznało zwierzchność lenną Polski Pocz. XIII w. – obszar na północ od linii Noteci-dolnej Warty i zachód od Gwdy w dorzeczu Myśli, Drawy, środkowej Iny, stanowi część składową księstwa pomorskiego; w niewyjaśnionych okolicznościach zostaje przejęty przez księcia wielkopolskiego Władysława Laskonogiego, a następnie jego bratanka, Władysława Odonica 1250 – margrabiowie brandenburscy z dynastii Askańczyków rozpoczynają ekspansję na wschód od Odry; z zajmowanych kolejno obszarów powstaje z czasem Nowa Marchia 25.11.1299 – w Eberswalde przy fundacji klasztoru Cystersów w Himmelpfurt koło Lychen w diecezji brandenburskiej przez margrabiego Albrechta III obecny jest m.in. Bald(e)win, pleban in Nova Bernau 1300 – wzmianka pod nazwą Nova Bernowe; wymieniany jest dwukrotnie proboszcz Balduin mały|Plan miasta w XV w 26.12.1317 – przywilej margrabiego Waldemara podporządkowuje wyrokom sądu myśliborskiego siedem głównych miast Nowej Marchii (czyli nadaje prawa miejskie na prawie myśliborskim): Barlinek, Gorzów, Kostrzyn, Czelin, Mieszkowice, Barnówko (civitas Neue Bernowe) i Nowogródek Pomorski; miasteczko jest umocnione wałem ziemnym i fosą, murów obronnych nigdy nie wzniesiono (oppidum), zbudowano natomiast dwie umocnione bramy miejskie: Dębnowską i Tarnowską; brak znalezisk archeologicznych pozwalających uważać chyżę za osadę przedlokacyjną Barnówka 1320-1323 – po wygaśnięciu dynastii askańskiej, Nowa Marchia przejściowo przechodzi we władanie książąt pomorskich 1323 – władzę w Nowej Marchii obejmują Wittelsbachowie 1328 – w miasteczku wymieniamy jest ród von Wedel 1347-1367 – w Barnówku (opidum nove Bernowe) wymieniany jest ród Mörner, który 28 września 1347 r. zakupił miasteczko od braci Henninga i Bertrama von Stegelitz 06.01.1349 – Mörnerowie wspólnie z Arnoldem i Henningiem von Uchtenhagen otrzymują miasteczko w lenno od margrabiego Ludwika 1373 – pod zwierzchnictwem Korony Czeskiej dynastii Luksemburgów 1374 – Barnówko ponownie wymieniane jest jako własność rodu von Wedel. Newenbernow (też Nyenbernow) występuje w dokumencie z 28 maja 1374 r., gdy w Gubinie von Wedlowie wraz z innymi przedstawicielami rycerstwa składają hołd lenny Wacławowi IV Luksemburskiemu 1402 – w Krakowie osiągnięto porozumienie w sprawie sprzedaży przez Luksemburgów miasteczka wraz z Nową Marchią Koronie Polskiej, jednakże ostatecznie zostało sprzedane zakonowi krzyżackiemu pocz. XV w. – Barnówko zostaje wymienione jako przynależne administracyjnie do dekanatu kostrzyńskiego w diecezji lubuskiejSiegmund Wilhelm Wohlbrück, Geschichte des ehemaligen Bisthums Lebus und des Landes dieses Nahmens, tom I, Berlin 1829, s. 99 1405 – Barnówko posiada 64 łany ziemi, na uposażeniu proboszcza 4 łany; jest to miasteczko z zamkiem 1406 – biskup lubuski Jan IV Borshnitz domaga się zwiększenia dziesięcin z miejscowości Bernou 1441 – w miasteczku wymieniany jest ród Kuhmeise (henning an der komeysze to bernow) 1454/55 – po wybuchu wojny polsko-krzyżackiej Krzyżacy sprzedają miasteczko i region w celu pozyskania środków na prowadzenie wojny 1456 - kolejna wzmianka o rodzie Kuhmeise (Clawes komeise zu Bernonken) 1484 - nadanie lenne dla rodu von dem Borne dotyczące miasteczka; przechowywane było w archiwum miejskim 2.06.1486 – margrabia Jan Cicero nadaje Clausowi von der Kuhmeise (Claus von der Kumeisen, Kuemaisen) w lenno miasteczko Barnówko (Bernowichen) wraz ze wsiami Dyszno (Ringenwolde) i Ostrowiec (Wusterwicz) 19.02.1494 – margrabia Jan Cicero nadaje Baltazarowi i Andrzejowi von der Kuhmeise (Balczer und andereues Comeissen) w lenno miasteczko Barnówko (Bernowichen) wraz ze wsiami Dyszno (Ringenwalde) i Ostrowiec (Wusterwitz) 1535-1571 – za rządów Jana Kostrzyńskiego Nowa Marchia staje się niezależnym państwem w ramach Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego 1538 – margrabia Jan Kostrzyński oficjalnie wprowadza na terenie Nowej Marchii luteranizm jako religię obowiązującą ok. 1605 - zbudowany zostaje kościół z muru pruskiego; zachował się do 1945 r. 1608 – utrata prawa targu i prawa nowego osadnictwa, przez co faktycznie Barnówko przestaje być miastem 1648 i 1653 – właścicielem Barnówka staje się nowomarchijski kanclerz Hans Georg von dem Borne (8.3.1589-30.8.1656), który zakupuje je od rodu Kuhmeise 1701 – powstanie Królestwa Prus 1711 – do kościoła dobudowano zachodnią wieżę 1780 – wybudowano pałac 2 Poł. XVIII – założenie parku XIX w. – we wsi istnieje cech tkaczy; miejscowość o charakterze rolniczym 1806-1807 – Nowa Marchia pod okupacją wojsk napoleońskich; na mocy traktatu w Tylży w dniu 12.07.1807 r. wojska francuskie opuszczają terytorium państwa pruskiego z wyjątkiem niektórych ważniejszych twierdz, pod warunkiem spłaty bądź zabezpieczenia nałożonej na Prusy kontrybucji wojennej. mały|Widok Barnówka w 1810 roku 1807-1811 – reformy gospodarcze Steina – Hardenberga dotyczące zniesienia poddaństwa chłopów w Prusach 1815-1818 – reformy administracyjne Prus zmieniają strukturę Nowej Marchii; wieś należy do powiatu Gorzów, w rejencji frankfurckiej, w prowincji brandenburskiej. 1860 – wybudowano oranżerię 1871 – założono stawy rybne; pierwsza wzmianka o hodowli prowadzonej przez niemieckiego hrabiego Maxa von dem Borne 1871-1918 – Nowa Marchia w ramach zjednoczonej Drugiej Rzeszy Niemieckiej 1882 - oddano do użytku linię kolejową łączącą Stargard z Kostrzynem, która przechodziła przez Barnówko; stację zlokalizowano 2,5 km od wsi 1884 - Louise Pauline Bertha von dem Borne, córka Maxa von dem Borne, poślubia Rudolfa von Viebahn; ich potomkowie naszą nazwisko von Viebahn von dem Borne

1885 - Max von dem Borne sprowadził z Ameryki do stawów w Barnówku sumika karłowatego, który stąd rozprzestrzenił się do innych krajów Europy, w tym na ziemie dzisiejszej PolskiUrbaniak Piotr: Jeszcze o sumiku karłowatym, w: "Przyroda Polska" nr 12/1983, s. 37.

XII.1890 – Max von dem Borne sprowadził pierwsze 100 osobników raka pręgowatego, pochodzących z rzeki Delaware w stanie Pensylwania w Stany Zjednoczone Ameryki Płn. Miejscem introdukcji był staw o powierzchni około 1000 m² położony nad rzeką Myślą w Barnówku

+ Przyległości Barnówka w XIX / XX w.Niemiecka nazwa Obiekt Położenie Polska nazwa Ludność ok. 1820 r. Ludność w 1852 r.Berneuchen Bhf. stacja kolejowa 2 km na płd.-zach. Barnówko PKP Berneuchen F. leśniczówka 1,5 km na płn.wsch. [nie istnieje] 6Bornhofen cegielnia 3 km na płd. Więcław Bärnen domek myśliwski (Jagdschloss) 3,5 km na płd. [nie istnieje] Finkenberg osada 0,5 km na zach. Płetnie [Barnówko] Hohefeld folwark 2 km na płn.-wsch. Opoki [nie istnieje] 25Lindwerder kolonia (w XIX w.) 5,5 km na wsch. Łąkomin 74 252

mały|190px|Dawny kościół, widok z 1810 roku 1923-1928 - Barnówko jest miejscem corocznych spotkań ruchu religijnej odnowy w łonie Kościoła ewangelickiego, który zrodził się po pierwszej wojnie światowej w środowisku pomorskiej i nowomarchijskiej szlachty. Nazwa ruchu nadana została od miejscowości - Berneuchener Bewegung (Ruch Barnówecki) - i istnieje on w Niemczech do dziś, a jego głównym ośrodkiem jest dawny klasztor Kirchberg w Badenii-Wirtembergii 1935?-1945 - funkcjonuje lądowisko tymczasowe; brak odnotowanej aktywności Luftwaffe 03.02.1945 – zajęcie przez 5 Armię 1 Frontu Białoruskiego 14-23.04.1945 – w Barnówku stacjonuje I Pułk Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa”; lotnisko zbudowano na polach obok lasu, przy szosie i linii kolejowej z Myśliborza do Kostrzyna; sztab stacjonował w pałacu, który jeszcze wówczas nie był zniszczony