Paweł Klimczuk (ur. 26 października 1881 roku w Hatowicach, zm. 16 września 1961 roku w Kozienicach) – nauczyciel, inspektor szkolny, działacz społeczny i regionalista.

ŻyciorysEwelina Matuszkiewicz, "Pomału i pieszo. Śladami Pawła Klimczuka", Radomskie Towarzystwo Naukowe 2023Stanisław Kowalski, "Paweł Klimczuk" w: "Nasz Powiat. Biuletyn Informacyjny Starostwa Powiatowego w Kozienicach", nr 6/2008Jakimow Czesława, "Paweł Klimczuk. Inspektor szkolny z Kozienic w latach międzywojennych ur 26 października 1881 r. w Hatowicach k/Sokala woj. Lwowskie, Galicja" w: „Ziemia Kozienicka”, z. 10, Towarzystwo Miłośników Ziemi Kozienickiej, Kozienice 2000. Dzieciństwo Rodzice Pawła - Maria i Józef Klimczuk mieli trzy morgi gruntu. Ojciec dorabiał jako powiatowy dróżnik. Paweł Klimczuk ukończył szkołę wydziałową w Sokalu, następnie uzyskał stypendium by uczyć się dalej w Seminarium Nauczycielskim Męskim w Sokalu, które ukończył z wyróżnieniem 17 czerwca 1901 roku.

Okres przed I wojną światową Stypendium odpracował pracując w szkole wydziałowej w Kołomyi. Następnie pracował w seminarium nauczycielskim w Cieszynie i w szkole wydziałowej oraz seminarium nauczycielskim w Sanoku. W 1912 roku we Lwowie zdał egzaminy przed c.k. Komisją egzaminacyjną dla nauczycieli szkół ludowych pospolitych i wydziałowych. Uczył języka niemieckiego, języka polskiego i historii gospodarczej, kaligrafii i rysunku, rysunku geometrycznego z geometrią wykreślną oraz nauki zręczności. W latach 1914-1916 walczył na froncie I wojny światowej w armii Austro-Węgier, skąd jako inspektor szkolny został odesłany do ChełmaZbigniew Lubaszewski, "Paweł Klimczuk" w: "Nowy Tydzień" nr 52/2018, s. 28, a następnie 1 stycznia 1917 roku do Kozienic.

Okres międzywojenny W latach 1917-1933 pełnił stanowisko inspektora szkolnego powiatu kozienickiegohttps://biblioteka-kozienice.net.pl/images/Pdf/dyrektorzy.pdf. Przez ten czas powstało kilkadziesiąt szkół gminnych, dwie szkoły podstawowe, gimnazjum koedukacyjne oraz przedszkole w Kozienicach, to ostatnie z dobrowolnych składek nauczycielskich zainicjowanych przez Pawła Klimczuka. Założył również preparandę nauczycielską w Sieciechowie (w 1922 roku), a później zainicjował powstanie Ochronki dla sierot i półsierot (w 1931 roku), którą do 1939 roku prowadziło Towarzystwo Pomocy Dzieciom i Młodzieży Polskiej z Kresów. Pracował również w Komisji Okręgowej dla nauczycieli publicznych szkół powszechnych w Radomiu (1919-1932), z kolei Ministerstwo Oświecenia Publicznego i Wyznań Religijnych powołało go na recenzenta podręczników do szkół powszechnych. Od 1927 roku Paweł Klimczuk był członkiem korespondentem Okręgowej Komisji Konserwatorskiej w Kielcach i dokonał spisu zabytków architektury powiatu kozienickiego. W 1930 roku dołączył do Komitetu Obchodu 400. rocznicy urodzin Jana Kochanowskiego, w którym przyczynił się do zwiększenia zainteresowania szkół tą miejscowością. W 1928 roku – w dziesięciolecie odzyskania niepodległości – Paweł Klimczuk opublikował własnym nakładem Nasz powiat. Wiadomości krajoznawcze dla młodzieży szkół powszechnych powiatu kozienickiego z rycinami i mapką – pierwszą monografię krajoznawczą terenów ówczesnego powiatu kozienickiego. W publikacji tej w systematyczny sposób omówił wszystkie gminy powiatu, ich położenie, ukształtowanie terenu, gleby, wiatry i opady, wzniesienia i inne cechy krajobrazu, zalesienie i wody, prowadzone uprawy i zatrudnienie mieszkańców. Omówił również ówczesne miasta (Kozienice, Zwoleń) oraz najważniejsze uwarunkowania geograficzne powiatu i jego historię, w tym również lokalne legendy i nawiązania literackie. Paweł Klimczuk nie tylko zebrał informacje i opracował je, ale również przygotował mapę, ryciny, ilustracje malowane w terenie, zestawienia tabelaryczne oraz zaproponował przykładowe lekcje geografii w terenie – obserwacji krajobrazu, rysowania mapy. Książka trafiła do bibliotek szkolnych i ogólnych, stając źródłem wiedzy o ziemi kozienickiej.

Od 1936 do 1939 roku Paweł Klimczuk uczył geografii gospodarczej, reklamy, języka niemieckiego i korespondencji handlowej w Szkole Spółdzielczo-Handlowej. W czasie II wojny światowej na tajnych kompletach wykładał historię, język polski i geografię.

Okres po II wojnie światowej Po wojnie podjął pracę jako wychowawca i nauczyciel przedmiotów zawodowych pedagogiki i metodyki w nowo powstałym Liceum Pedagogicznym w Kozienicach. Zainicjował również powstanie klubu nauczycielskiego, który później zostaje przekształcony w Dom Nauczyciela (dzisiaj siedziba ZNP). Przy okazji (ponownego) przejścia na emeryturę Paweł Klimczuk zwrócił się do uczniów i nauczycieli powiatu kozienickiego w liście pożegnalnym. Ten sam list odczytano dziesięć lat później w czasie jego pogrzebu. Zmarł 16 września 1961 roku w dniu pierwszego zjazdu absolwentów Liceum Pedagogicznego. Został pochowany na cmentarzu w Kozienicach. W Domu Nauczyciela przy ulicy Mickiewicza jedna z sal otrzymała jego imię.

Rodzina Żona Eufrozyna (1884-1966) z domu Jaworska. Ślub odbył się w Sokalu 29 stycznia 1913 roku.

Dzieci:

Radomir Klimczuk (1913-1940), absolwent prawa na Uniwersytecie Warszawskim, w 1939 roku został objęty mobilizacją, walczy w 72 pułku piechoty im. płka Dionizego Czachowskiego, internowany wraz z innymi oficerami Wojska Polskiego w Starobielskuhttps://katyn.ipn.gov.pl/kat/ludzie/ofiary/baza-wyszukiwarka/r12506079928583,KLIMCZUK.html, pochowany w Charkowie, symboliczny grób znajduje się na cmentarzu w Kozienicach. Czesława Klimczuk primo voto Grochowiecka, secondo voto Jakimow (1919-2006).

Bogusław Klimczuk (1921-1974) absolwent Konserwatorium Muzycznego (dziś Uniwersytet Muzyczny) w Warszawie, muzyk, kompozytor, dyrygent.

Odznaczenia mały|286x286px|Okładka publikacji "Nasz powiat" wydanej przez Pawła Klimczuka Srebrna odznaka Głównego Urzędu Statystycznego Za ofiarną pracę przy spisie powszechnym ludności (1931).

Twórczość Nasz powiat. Wiadomości krajoznawcze dla młodzieży szkół powszechnych powiatu kozienickiego z rycinami i mapką, wydanie własne w Kozienicach w 1928 roku. Republika Kozienicka. Wspomnienia z dni listopadowych 1918 r., „Ziemia Radomska” 1933, R. 6, nr 260–261. Powstanie Styczniowe na terenie powiatu kozienickiego, w: "Trzęsiworek" nr 1/14, s. 5 Wieczorem pod Laskami (Wspomnienie), „Radomir” 1988, R. 4, nr 3. Pierwszy płomień rozbłysnął w Jedlni. Spisał i komentarzem opatrzył Paweł Puton, "Nasza Jedlnia i Miejscowości Okoliczne" nr 1/2018, s. 2-4. Półboraki. Obrazek z Powstania z 1863 r. "Radomir", 1989, R. 5, nr 1. Kozie--nic!, „Ziemia Radomska” 1933, R. 6, nr 44–45. Sobótka w Czarnolesie, „Ziemia Radomska” 1933, R. 6, nr 144. Zagwożdżona kolaska królowej, „Ziemia Radomska” 1933, R. 6, nr 57–58.

Upamiętnienie Od 2024 roku kozienicki oddział PTTK organizuje rajd pieszy „Śladami Pawła Klimczuka”, który co roku odbywa się w innej lokalizacji opisanej przez Pawła Klimczuka w jego publikacji Nasz powiat.

Przypisy

Kategoria:Galicyjscy nauczyciele Kategoria:Ludzie związani z Kozienicami Kategoria:Nauczyciele związani z Sanokiem Kategoria:Polscy działacze sportowi Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Polscy regionaliści Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Zmarli w 1961