Pastoralis officii (z łac. Urząd duszpasterski) – encyklika papieża Leona XIII wydana 12 września 1891 o podtytule O pojedynkach w państwach niemieckich i Austro-Węgrzech.
Papież w tej encyklice potępia zwyczaj pojedynków.
Tło powstania encykliki Encyklika jest odpowiedzą na list arcybiskupów i biskupów Cesarstwa Niemieckiego i Austro-Węgier, w którym hierarchowie proszą papieża o odwiedzenie ludzi od praktyki pojedynków. Jednak, jak już we wstępie zauważa Leon XIII, pojedynki praktykowane są również w innych krajach.
Pojedynki prywatne zyskiwały na popularności od XVI w. w miejsce ograniczonych, głównie za sprawą bulli papieskich, pojedynków publicznych.
Pojedynki prywatne były popularne w XIX w., pomimo ich zakazania tak normami kościelnymi jak i prawem państwowym. Prawo karne obowiązujące wówczas w obu z wymienionych państw, karało już samo wyzwanie na pojedynek. Ustawa Karna Austriacka z 1852 penalizuje pojedynek w poświęconym mu rozdziale XIX (§ 158 Kto kogoś z jakiegokolwiek powodu wyzywa do walki na broń zabójczą i kto na takie wyzwanie do walki staje, popełnia zbrodnię pojedynku). Natomiast Kodeks Karny Niemiecki z 1871 poświęca pojedynkom rozdział XV (§ 201 Wyzwanie na pojedynek bronią zabójczą oraz przyjęcie takiego wyzwania karane będzie osadzeniem w twierdzy do sześciu miesięcy; § 205 Karą za pojedynek będzie osadzenie w twierdzy od trzech miesięcy do lat pięciu).
Treść Leon XIII na wstępie potępia zwyczaj pojedynków, a w kolejnych punktach encykliki wymienia argumenty przeciwko pojedynkom, takie jak: prawo Boże, zakazujące tak zabijania, jak i pochopnego ryzykowania życia prawo kościelne, wśród którego wymienia normy wprowadzone przez papieży Aleksandra III, Benedykta XIV i Piusa IX oraz sobór trydencki, który osoby poległe w pojedynku uznał za niegodne pogrzebu kościelnego absurd pojedynków – wygrana w pojedynku dowodzi, że zwycięzca jest silniejszy lub lepiej włada bronią, a nie że jest bardziej honorowym człowiekiem zemsta, będąca częstą przyczyną pojedynków, jest grzechem śmiertelnym. zakazy pojedynkowania wydawane przez władze świeckie.
Papież porusza również kwestie strachu przed negatywnym osądem społeczeństwa osób, nieprzyjmujących wyzwań. Absurdalną nazywa także kompromisową tezę, że cywilów należy powstrzymywać od udziału walkach, jednocześnie dopuszczając je w wojsku w celach szkoleniowych, podkreślając, że każdy człowiek, niezależnie od statusu, w równym stopniu związany jest prawem naturalnym i boskim, a śmierć żołnierza w pojedynku nie daje korzyści publicznej.
Następnie zwraca się do biskupów, aby przekazywali zalecenia encykliki wiernym, a szczególnie młodzieży. Encyklikę kończy wezwanie do Boga i błogosławieństwo papieskie.
Przypisy
Linki zewnętrzne – oryginalna treść encykliki w języku łacińskim – treść encykliki w języku angielskim
Kategoria:Encykliki Leona XIII Kategoria:Encykliki o tematyce węgierskiej Kategoria:Utwory literackie z 1891 Kategoria:Pojedynki