Dopiewiec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Dopiewo. Wieś jest siedzibą sołectwa Dopiewiec.
W pobliżu miejscowości znajduje się Miejsce Obsługi Podróżnych (MOP Dopiewiec) dla jadących Autostradą A2 w kierunku Świecka.
Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku. Wieś nosiła kiedyś inną nazwę „Dupiewiec”. Pierwszy zachowany zapis o miejscowości pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1380 kiedy odnotowano ją pod zlatynizowaną, staropolską nazwą „Dupefcza”, 1391 „Dupevecz”, 1394 „Duppefcza”, 1396 „Parvum Dupewe”, 1396 „Dupechcza, Parvum Dupewo”, 1397 „Parvum Dupefcze”, 1399 „Parva Dupewcze, Minor Dupewo”, 1400 „Dupewcze, Dupewecz”, 1405 „Minor Dupewecz”, 1422 „Minor Dupyewo”, 1473 „Minus Dupiewo”, 1508 „Dupyevycze”, 1563 „Dupiewiecz” .
Nazwa wsi pochodzi od staropolskiego wyrazu ‘dupel’, ‘dupla’, oznaczającego dziuplę.
Historia Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Początkowo była wsią szlachecką należącą do Dupiewieckich zwanych też Dupiewskimi, którzy przyjęli odmiejscowe nazwisko od nazwy miejscowej Dupiewo (obecnie to Dopiewo). Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1445 miejscowość leżała w powiecie poznańskim w Koronie Królestwa Polskiego w parafii Dupiewo.
Pierwszy historyczny zapis o wsi pochodzi z 1380 i wymienia jako świadka Prędotę dziedzica z Dupiewca. W latach 1391-1396 odnotowany został Jakub lub Jakusz z Dupiewca, który był asesorem sądowym i zastępcą wicepodsędka w mieście Poznaniu. W 1394 odnotowano jego spór sądowy z Jakubem z Palędzia o połowę grzywny .
W latach 1397–1401 właścicielem Dopiewca był Jasiek Dupiewiecki (identyczny z Dupiewskim, właścicielem Dopiewa). W 1399 roku został on pozwany przez Jakubka z Palędzia o dwa skradzione konie. W 1400 odnotowano jego spór sądowy z Czasławem z Grabowca koło Bnina w powiecie pyzdrskim, w którym dowodził, że obiecał mu tylko 20 grzywien i nie uczynił żadnej szkody w zastawie trzymanym przez Czasława. Również w 1400 wraz z bratem rodzonym miał otrzymać 3 grzywny czynszu i 17 grzywien sumy głównej od Dobiesława Trzcielińskiego.
W 1398 jako świadek odnotowany został Andrzej z Dupiewca, a w 1403 Maciej z Dupiewca, który okazał przed sądem dokument Sędziwoja z Szubina. Sędziwój do 1397 był starostą generalnym Wielkopolski, a dokument dotyczył zapisu 13 grzywien na Krzyżewnikach koło Poznania wsi należącej do rycerskiego zakonu joannitów poznańskich. Jego roszczenia do tej kwoty odparł Olbracht komandor zakonu joannitów ze Świętego Jana koło Poznania. W 1404 Bieniak z Dzięciołowa oraz z Sadów toczył spór sądowy ze Wszegniewem z Dupiewca w sprawie prawa bliższości w Sadach.
W latach 1402-1415 właścicielem we wsi był Stanisław Roy lub Rey Dupiewski z Dupiewca, herbu Poturgi. W 1402 ręczyli za niego poręczyciele Stanisławowi Słapowi Palędzkiemu na sumę 9 grzywien. W 1415 Stanisław Dupiewski wysunął roszczenia do 5 grzywien, które odparła przed sądem Dorota wdowa po Jakuszu z Sędzin. W latach 1405-1406 Katarzyna Rojewa (lub Rojkowa) Dupiewska z Dupiewca była w sporze sądowym z Dzierżką z Kozłowa i Otusza o 120 grzywien, o których mówił akt darowizny, a także o 10 grzywien za bieliznę pościelową oraz o wiano (łac. „dotalicium”) swojej matki.
W latach 1413-1433 jako dziedzic wsi odnotowany został kasztelan poznański Mościc ze Stęszewa. W 1413 zapisał wikariuszom katedry poznańskiej 5,5 grzywny czynszu z Dupiewca z zastrzeżeniem prawa odkupu za 55 grzywien. W 1420 odnotowany został jako dziedzic Dopiewca.
W 1445 kasztelan poznański Dobrogost Szamotulski sprzedał braciom z Niewiesza w województwie sieradzkim m. in. Dupiewiec. W 1446 Jan z Niewiesza dziekan włocławski uznał prawo bliższości Piotra z Szamotuł syna Dobrogosta Szamotulskiego do nabytych przez siebie dóbr, w tym do Dupiewca. W 1446 roku wieś była własnością Piotra Szamotulskiego, syna Dobrogosta Szamotulskiego, kasztelana poznańskiego.
Pod koniec XV wieku Dopiewiec przeszedł w ręce rodziny Górków. W latach 1494-1496 biskup poznański Uriel Górka oraz jego bratanek Łukasz II Górka zapisali czynsz 100 grzywien na swoich dobrach ojczystych, m. in. na Dupiewcu dla Mikołaja syna Krystyna z Lublina kanonika poznańskiego pełniącego funkcję plebana w Kórniku. Stało się to w związku z erygowaniem kolegiaty w Kórniku. W 1512 roku król Zygmunt I Stary pozwolił Łukaszowi Górce, kasztelanowi poznańskiemu, zapisać pewne kwoty żonie Katarzynie z Szamotuł na swoich dobrach, między innymi na dobrach Dopiewiec. W 1553 roku Łukasz Górka oraz Andrzej wydzierżawili kapitule katedralnej poznańskiej wsie Dupiewo Małe i Wielkie wraz z innymi wsiami za 750 grzywien. W 1567 roku Łukasz Górka sprzedał całe wsie Dopiewo i Dopiewiec wraz z innymi majętnościami za 50 000 talarów Piotrowi z Czarnkowa, kasztelanowi poznańskiemu. W 1595 roku Jan Czarnkowski sprzedał Dopiewo i Dopiewiec, Palędzie, Konarzewo, Brzozę, Niepruszewo za 50 000 zł Stanisławowi i Piotrowi Ujejskim.
Miejscowość odnotowały także zapisy podatkowe z XV i XVI wieku. W 1510 wieś własność Łukasza Górki liczyła 14,5 łana osiadłego, 2,5 łana opuszczonego. W miejscowości był karczmarz, dwóch zagrodników. Miejscowy sołtys miał 3 łany i nie miał przywileju sołeckiego. W 1563 odnotowano we wsi tylko zagrodników. W 1577 kasztelan poznański Piotr Czarnkowski zapłacił pobór od wsi. W 1580 ponownie zapłacił pobór od jednego łana, 12 zagrodników, dwóch komorników, dwóch kolonistów, dwóch rzemieślników, roli karczmarskiej oraz pastucha wypasającego 120 owiec .
Wieś szlachecka Dupiewiec (Dupiewicze) położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskimAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 11..
W latach dwudziestych XVII wieku Dopiewiec przeszedł przez dziedziczenie w ręce Reyów. W 1644 roku Andrzej z Nagłowic Rey, syn Marcina, sprzedał Dopiewo, Dopiewiec, Palędzie i Konarzewo za 150 000 zł Hieronimowi Radomickiemu, wojewodzie inowrocławskiemu. W 1682 roku Kazimierz Radomicki, kasztelan kaliski, syn Hieronima dał synowi Andrzejowi wsie Dopiewo, Dopiewiec, Palędzie i Konarzewko.
II wojna światowa Do początku II wojny światowej Dopiewiec wchodził w skład majątku Konarzewo, którego właścicielami po Radomickich byli: Działyńscy, Dzieduszyccy i Czartoryscy. Pod koniec XIX wieku w Dopiewcu były 34 domy oraz 246 mieszkańców (w tym 11 ewangelików). W 1928 roku Dopiewiec liczył 790 mieszkańców, właścicielem był książę Roman Czartoryski (majątek liczył 687 hektarów). W miejscowości mieszkał handlarz bydłem (J. Anioła) i znajdował się sklep z artykułami spożywczymi prowadzony przez J. Przybylskiego.
Podczas niemieckiej okupacji lokalny las (Las Palędzko-Zakrzewski) stał się miejscem masowych zbrodni na Polakach z regionu, dokonanych przez okupantów w latach 1939-1940Jesienią 1939 roku Niemcy zamordowali ponad 630 Polaków przywiezionych z obozu koncentracyjnego Fort VII w Poznaniu, w tym 70 studentów poznańskich uniwersytetów i szkół wyższych, którzy zostali zamordowani 7 listopada 1939 roku, oraz 70 zakonnic, zamordowanych w grudniu 1939 roku. Ofiary były zabijane strzałem w tył głowy. Po każdej egzekucji niemiecka ekipa katów urządzała pijackie libacje. Na początku 1940 roku miały miejsce kolejne egzekucje, w których ponad 2000 Polaków przywieziono z Fortu VII do lasu i zamordowano. Ciała zostały pochowane w siedmiu masowych grobach. W ostatnich miesiącach wojny okupanci spalili ciała ofiar w próbie zatarcia śladów zbrodniM. Wardzyńska, Był rok 1939. Operacja niemieckiej policji bezpieczeństwa w Polsce. Intelligenzaktion, Warszawa, s. 191, 218..
Okres PRL W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
Obiekty historyczne
W miejscowości brak zabytków.
Do starszych budynków można zaliczyć szkołę zbudowaną w latach 1891-1892 (obecnie Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Dopiewcu) oraz zespół folwarczny z przełomu XIX i XX wieku.
Kościoły Miejscowość przynależy do parafii pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Dopiewie (dla ulic: Jesionowej, Osiedle, Polna, Szkolna i Wierzbowa) oraz parafii pw. św. Marcina i św. Piotra w Okowach w Konarzewie (dla pozostałych ulic).
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Dopiewo (gmina) Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie)