Co to są pinkasy? W zależności od sposobu liczenia istnieje co najmniej 700 (do 2000) pinkasów, czyli żydowskich ksiąg pamięci, pisanych w języku jidysz i hebrajskim, przez członków żydowskich gmin w Polsce lub ich potomków. Zaczęły powstawać po II wojnie światowej z inicjatywy ziomkostw żydowskich, przede wszystkim w Izraelu. To swoiste monografie dotyczące życia Żydów, głównie na obszarze Polski przedwojennejRed. oryginału: J. Rubin, Red. naukowa wydania polskiego: M. K. Frąckiewicz, K. Głębocki, M. Reczko, Księga Pamięci Gminy Żydowskiej w Wysokiem Mazowieckiem, Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów, Łomża 2023, s. 5..
Pinkasy łomżyńskie Łomżyńskie Pinkasy Przedniemeńskie to seria książek wydawanych od roku 2019 przez Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów, zawierająca pinkasy, zwłaszcza z regionu przedniemeńskiego, obejmującego m.in. Tykocin i jego okolice. Zawierają one relacje dotyczące historii, życia społecznego, politycznego i gospodarczego lokalnych społeczności żydowskich. Są to często tłumaczenia oryginalnych tekstów (jak np. Sefer Tiktin dotyczący Tykocina). Cel inicjatywy to przede wszystkim: utrwalenie pamięci o żydowskich mieszkańcach regionu, szczególnie ofiar Holokaustu; udostępnienie wiedzy o przedwojennej kulturze i historii społeczności żydowskich; zachowanie dziedzictwa kulturowego dla przyszłych pokoleń; popularyzacja tożsamości ludności żydowskiej i jej potomkówhttps://www.jhi.pl/wydarzenia/lomzynskie-pinkasy-przedniemenskie-czyli-o-niezwyklych-zrodlach-ludziach-miejscach-i-pamieci-w-cyklu-wydawniczym-lomzyns,1731, 19 IX 2025 r..
Łomżyńskie Pinkasy Przedniemeńskie obejmują następujące księgi (do roku 2025):
Księga pamięci gminy żydowskiej w Łomży, red. Jom Tow Lewiński, tłum. E. Wroczyńska, współred. nauk. D. Bzura, A. Dobroński, M. K. Frąckiewicz, S. Zgrzywa, Łomża 2019 Księga pamięci gminy żydowskiej w Stawiskach, red. Dawid Sohn, tłum. M. Reczko, konsultacje E. Wroczyńska, red. nauk. wyd. polskiego M. K. Frąckiewicz i M. Reczko, Łomża 2019 Księga pamięci gminy żydowskiej w Zambrowie, Jom Tow Lewiński, tłum. E. Wroczyńska, A. Król, M. Reczko, red. nauk. wyd. polskiego M. K. Frąckiewicz i M. Reczko, Łomża 2020 Księga pamięci gminy żydowskiej w Ciechanowcu, red. Eliezer Leoni, tłum. E. Wroczyńska, A. Król, M. Reczko, red. nauk. wyd. polskiego M. K. Frąckiewicz i M. Reczko, Łomża 2020 Księga pamięci gminy żydowskiej w Jedwabnem, red. Julius L. Baker i Jakob L. Baker, tłum. M. Jadczak, E. Wroczyńska, A. Król, M. Reczko, red. nauk. wyd. polskiego M. K. Frąckiewicz i M. Reczko, Łomża 2022 Księga-album pamięci gminy żydowskiej w Białymstoku, red. Dawid Sohn, tłum. A. Szyba, red. nauk. wyd. polskiego M. K. Frąckiewicz i M. Reczko, Białystok 2022 Księga pamięci gminy żydowskiej w Wysokiem Mazowieckiem, I. Rubin, tłum. M. Jadczak, A. Król, red. nauk. wyd. polskiego M. K. Frąckiewicz i M. Reczko, Łomża 2023 Księga pamięci gminy żydowskiej w Szczuczynie, tłum. A. Król, M. Reczko, E. Wroczyńska, red. nauk. wyd. polskiego M. K. Frąckiewicz i M. Reczko, Łomża 2024 Księga pamięci gminy żydowskiej w Ostrowi Mazowieckiej, red. Aba Gordin, M. Gelbart i Arie Margolis, tłum. E. Wroczyńska, A. Król, M. Reczko, red. nauk. wyd. polskiego M. K. Frąckiewicz i M. Reczko, Łomża 2024 Księga pamięci gminy żydowskiej w Siedlcach, red. Abraham Wolf Jasny, tłum. A. Szyba, A. Król, M. Reczko, red. nauk. wyd. polskiego M. K. Frąckiewicz i M. Reczko, Łomża 2024 Księga pamięci gminy żydowskiej w Tykocinie, red. M. Bar-Juda i Z. Ben-Nachum, tłum. E. Wroczyńska, A. Król, M. Reczko, red. nauk. wyd. polskiego M. K. Frąckiewicz i M. Reczko, Białystok-Łomża 2025 Księga pamięci gminy żydowskiej w Sokołach, red. M. Bar-Juda i Z. Ben-Nachum, tłum. A. Król, M. Reczko, red. nauk. wyd. polskiego M. K. Frąckiewicz i M. Reczko, Białystok-Łomża 2025 Księga pamięci gminy żydowskiej w Dyneburgu, red. Tamar Amarant, tłum. H. Pogorzelski, M. Reczko, A. Sosna, R. Stankiewicz, red. nauk. wyd. polskiego M. Reczko i H. Pogorzelski, Łomża 2026
Zespół redakcyjny Pinkasów Przedniemeńskich: dr Małgorzata Krystyna Frąckiewicz – koordynator zespołu, redaktor naukowy i wydawniczy dr Mirosław Reczko – redaktor naukowy Tłumaczenie: Aleksandra Król, Mirosław Reczko, Anna Szyba, Ewa WroczyńskaM. K. Frąckiewicz, Pamięć. Obrazy z życia w gettach miast i miasteczek Mazowsza i Podlasia, Łomżyńskie Towarzystwa Naukowe im. Wagów, [w:] https://name.lomza.pl/wp-content/uploads/2025/04/Pamiec.-Obrazy-z-zycia-w-gettach-miast-i-miasteczek.pdf, 23 IX 2025.
Przypisy
Linki zewnętrzne Księga pamięci gminy żydowskiej w Łomży Księga pamięci gminy żydowskiej w Stawiskach Księga pamięci gminy żydowskiej w Zambrowie Księga pamięci gminy żydowskiej w Ciechanowcu Księga pamięci gminy żydowskiej w Jedwabnem (1) Księga pamięci gminy żydowskiej w Jedwabnem (2) Księga pamięci gminy żydowskiej w Białymstoku (1) Księga pamięci gminy żydowskiej w Wysokiem Mazowieckiem Księga pamięci gminy żydowskiej w Szczuczynie Księga pamięci gminy żydowskiej w Tykocinie Księga pamięci gminy żydowskiej w Sokołach
Kategoria:Historia Łomży Kategoria:Historia Żydów Kategoria:Zagłada Żydów