Guanxi () – termin używany w do opisania sieci społecznej danej osoby, obejmującej wzajemnie korzystne relacje osobiste i biznesowe. Znak guan, 关, oznacza „zamknięty” i „troskliwy”, podczas gdy znak xi, 系, oznacza „system”, a razem termin ten odnosi się do zamkniętego, troskliwego systemu relacji, który jest w pewnym sensie analogiczny do terminu na Zachodzie. Na Zachodzie romanizacja pinyin guanxi jest szerzej stosowana niż powszechne tłumaczenia, takie jak „połączenia” lub „relacje”, ponieważ terminy te nie oddają znaczenia guanxi danej osoby dla większości osobistych i biznesowych kontaktów w Chinach. W przeciwieństwie do Zachodu, relacje guanxi prawie nigdy nie są nawiązywane wyłącznie poprzez formalne spotkania, ale muszą również obejmować spędzanie czasu na poznawaniu się podczas herbat, bankietów lub innych spotkań osobistych. Guanxi wymaga osobistej więzi, zanim jakakolwiek relacja biznesowa może się rozwinąć. W rezultacie relacje guanxi są często ściślejsze niż relacje w zachodnich sieciach społecznościowych. Guanxi ma duży wpływ na zarządzanie przedsiębiorstwami mającymi siedzibę w Chinach kontynentalnych, Hongkongu i przedsiębiorstwami należącymi do diaspory chińskiej w Azji Południowo-Wschodniej.
Sieci guanxi opierają się na doktrynie konfucjańskiej definiującą właściwą strukturę rodziny, hierarchii i przyjacielskich relacji we wspólnocie, w tym potrzeby nieformalnych wzajemnych zobowiązań, wzajemności i zaufaniu.
Guanxi jest również związane z ideą zachowania „twarzy” (, miànzi /mien-tzu ), które odnosi się do statusu społecznego, przyzwoitości, prestiżu lub kombinacji wszystkich trzech.
Historia System guanxi rozwinął się w cesarskich, dynastycznych Chinach. W Chinach historycznie brakowało silnych rządów prawa, a rząd nie zobowiązywał każdego obywatela do przestrzegania prawa. W rezultacie prawo nie zapewniało takiej samej ochrony prawnej, jak na Zachodzie. Chińczycy rozwinęli guanxi wraz z koncepcją zachowania twarzy i osobistej reputacji, aby pomóc w budowaniu zaufania między sobą w sprawach biznesowych i osobistych.
Opis i zastosowanie Guanxi odnosi się do nieformalnych powiązań między osobami związanymi z oczekiwaniem lojalności, obowiązku i wzajemnego zaangażowania. Relacje te obejmują zarówno relacje rówieśnicze, jak i relacje hierarchiczne. Relacje tworzone przez guanxi mają charakter osobisty i niezbywalny.
W kontekście osobistym Termin ten nie jest ogólnie używany do opisu relacji w rodzinie, chociaż zobowiązania guanxi można czasami opisać w kategoriach rozszerzonej rodziny. Zasadniczo relacje rodzinne stanowią rdzeń relacji interpersonalnych, podczas gdy różne nierodzinne relacje interpersonalne są modyfikacjami lub rozszerzeniami relacji rodzinnych. Nacisk kultury chińskiej na relacje rodzinne wpływa również na guanxi, sprawiając, że zarówno relacje rodzinne, jak i nierodzinne relacje interpersonalne są ugruntowane na podobnych normach zachowania. Jednostka może postrzegać i wchodzić w interakcje z innymi osobami w sposób podobny do jej postrzegania i interakcji z członkami rodziny. Poprzez guanxi relacja między dwoma przyjaciółmi może być porównana przez każdego przyjaciela do pseudo relacji starszego rodzeństwa–młodszego rodzeństwa, przy czym każdy przyjaciel działa odpowiednio w oparciu o tę relację (przyjaciel, który postrzega siebie jako „młodszego rodzeństwa”, będzie okazywał większy szacunek przyjacielowi, który jest „starszym rodzeństwem”). Guanxi opiera się również na takich koncepcjach, jak lojalność, poświęcenie, wzajemność i zaufanie, które pomagają rozwijać relacje interpersonalne o charakterze pozarodzinnym, jednocześnie odzwierciedlając koncepcję synowskiej nabożności, która służy do umacniania relacji rodzinnych.
W kontekście biznesowym W Chinach, kraju, w którym relacje biznesowe są silnie zakorzenione społecznie, guanxi odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu i rozwoju codziennych transakcji biznesowych, umożliwiając rozwój relacji między firmami oraz relacji między firmami a rządem, dzięki współpracy osób reprezentujących te organizacje. W szczególności, w kontekście biznesowym, guanxi pojawia się najpierw poprzez interakcje indywidualne, a następnie jest stosowane na poziomie korporacyjnym (np. jeden z pracowników firmy może wyświadczyć przysługę pracownikowi innej firmy, ponieważ mają oni więzi interpersonalne, co pomaga w budowaniu relacji między dwoma firmami zaangażowanymi w tę interakcję). Guanxi działa również jako niezbędny nieformalny mechanizm zarządzania, pomagając w wywieraniu nacisku na chińskie organizacje na platformach społecznych i gospodarczych. W miejscach w Chinach, gdzie instytucje, takie jak struktura samorządów lokalnych i polityka rządowa, mogą utrudniać interakcje biznesowe, guanxi może służyć jako sposób na obejście takich instytucji przez firmy poprzez nakłonienie ich członków do pielęgnowania więzi interpersonalnych.
Guanxi jest zatem ważne w dwóch obszarach: więzi społecznych z menedżerami dostawców, nabywców, konkurentów i innych pośredników biznesowych. Biorąc pod uwagę jego rozległy wpływ na kształtowanie działalności biznesowej, wielu postrzega guanxi jako kluczowe źródło kapitału społecznego i strategiczne narzędzie sukcesu w biznesie. Dzięki dobrej znajomości guanxi firmy uzyskują tajne informacje, zwiększają swoją wiedzę na temat precyzyjnych przepisów rządowych i otrzymują uprzywilejowany dostęp do akcji i zasobów.
Sieć guanxi może również naruszać normy biurokratyczne, co prowadzi do .
W społeczeństwach Azji Wschodniej granica między biznesem a życiem towarzyskim może być czasami niejasna, ponieważ ludzie mają tendencję do polegania w dużej mierze na swoich bliższych krewnych i przyjaciołach. Może to prowadzić do nepotyzmu w miejscu pracy, który powstaje poprzez guanxi, ponieważ powszechne jest, że osoby autorytatywne opierają się na rodzinie i bliskich powiązaniach, aby obsadzić stanowiska pracy, zamiast oceniać talent i przydatność. Ta praktyka często uniemożliwia zatrudnienie na danym stanowisku osoby o najbardziej odpowiednich kwalifikacjach. Jednak guanxi staje się nepotyzmem tylko wtedy, gdy jednostki zaczynają cenić swoje relacje interpersonalne jako sposób na osiągnięcie swoich celów, a nie same relacje. Kiedy relacje interpersonalne są postrzegane w tym świetle, zwykle zdarza się, że jednostki nie postrzegają pielęgnowania potencjalnych relacji biznesowych bez uprzedzeń. Ponadto guanxi i nepotyzm różnią się tym, że ten pierwszy jest z natury transakcją społeczną (biorąc pod uwagę nacisk na sam akt budowania relacji), a nie opiera się wyłącznie na transakcjach finansowych, podczas gdy nepotyzm jest wyraźnie oparty na transakcjach finansowych i ma większe prawdopodobieństwo wywołania konsekwencji prawnych.
W kontekście politycznym W przypadku sieci opartych na relacjach, takich jak guanxi, reputacja odgrywa ważną rolę w kształtowaniu stosunków interpersonalnych i politycznych. Kluczowi urzędnicy rządowi mają uprawnienia do wyboru partnerów politycznych i sojuszników, zatwierdzania projektów, przydzielania zasobów i dystrybucji finansów. Dlatego też dla międzynarodowych firm szczególnie ważne jest rozwijanie harmonijnych relacji osobistych z urzędnikami rządowymi.
Aspekty etyczne Chociaż guanxi może przynosić korzyści osobom bezpośrednio związanym z siecią guanxi, może również szkodzić jednostkom, społeczeństwom i narodom, gdy jest niewłaściwie wykorzystywane lub nadużywane. Na przykład, wzajemne zobowiązania są głównym elementem guanxi, jednak konkretna data, godzina i metoda są często nieokreślone przez co guanxi może być etycznie wątpliwe, gdy jedna ze stron wykorzystuje osobiste przysługi drugiej strony, nie starając się o odwzajemnienie.
Częstym przykładem nieetycznych wzajemnych zobowiązań jest nadużywanie relacji biznes-rząd. W 2013 roku urzędnik Komunistycznej Partii Chin skrytykował urzędników rządowych za wykorzystywanie funduszy publicznych w wysokości ponad 10 000 juanów na bankiety, co przekładało się na łączny wydatek na bankiety w wysokości około 48 mld USD rocznie w skali kraju. Guanxi może również pozwalać na to, aby zobowiązania interpersonalne miały pierwszeństwo przed obowiązkami obywatelskimi.
Przypisy
Kategoria:Społeczeństwo w Chinach Kategoria:Kultura w Chinach