DeFaKa (skrót od ) – niemiecka sieć domów towarowych, istniejąca od lat 20. XX wieku do 1995 roku. Firma była jednym z głównych domów handlowych i sprzedawcą na rynku detalicznym w okresie międzywojennym i powojennym. Szczególnie zasłynęła z wprowadzenia systemu sprzedaży ratalnej, który umożliwił szerokim grupom społecznym dostęp do dóbr konsumpcyjnych.
Powstanie
Przedsiębiorstwo powstało w 1924 roku w Hamburgu, z inicjatywy Emila Köstera. Już w pierwszych latach działalności spółka zaczęła rozwijać sieć domów towarowych, opierając się na nowatorskim wówczas modelu zakupów na kredyt. Rozwiązanie to, popularne było zwłaszcza wśród pracowników administracji państwowej.
alt=DeFaKa Glewitz (Gliwice) ok. 1940 roku|mały|DeFaKa Glewitz (Gliwice) ok. 1940 – budynek projektu Justusa Fieglera
Lata 30. XX w. i okres nazistowski
W latach 30. XX wieku kontrolę nad przedsiębiorstwem przejął bankier . W 1932 roku, po emigracji do Stanów Zjednoczonych, przeniósł on formalnie własność na nowojorską spółkę New Jersey Industries Co. Inc., co pozwoliło spółce uniknąć przymusowej „aryzacji” w okresie nazistowskim.
Do wybuchu II wojny światowej sieć liczyła 21 domów towarowych.
Z domem handlowym DeFaKa w Gliwicach łączy się słynna sprawa międzynarodowa. To właśnie z tym domem handlowym związana była petycja Bernheima – skarga złożona przez Franza Bernheima, żydowskiego pracownika gliwickiego oddziału DeFaKa, do Ligi Narodów w maju 1933 roku. Bernheim, zwolniony z pracy z powodu pochodzenia, odwołał się do postanowień Konwencji Genewskiej o Górnym Śląsku z 1922 roku, która gwarantowała mniejszościom narodowym i religijnym ochronę praw do 1937 roku. W wyniku interwencji Ligi Narodów władze niemieckie zostały zmuszone do przywrócenia praw Żydom zamieszkującym niemiecką część Górnego Śląska aż do wygaśnięcia konwencji.
Odbudowa i złote lata (1945–1970) alt=DeFaKa w Berlinie (1955)|mały|DeFaKa w Berlinie (1955) Po 1945 roku DeFaKa kontynuowała działalność w Republice Federalnej Niemiec, początkowo z jedenastoma uszkodzonymi w wyniku działań wojennych domami towarowymi w ówczesnych zachodnich strefach okupacyjnych Niemiec1936-1986: 50 Jahre Horten: Ein Warenhaus-konzern auf dem Weg in die Zukunft, s. 16.. W 1954 roku Jakob Michael sprzedał sieć za 60 mln marek koncernowi . W ramach transakcji Horten przejął 19 domów towarowych, które początkowo zachowały nazwę DeFaKa i funkcjonowały jako równoległa marka obok domów towarowych Horten i Merkur.
W latach 60. XX w. rozpoczęto proces stopniowej zmiany szyldów na Horten. Choć jeszcze w połowie dekady sklepy DeFaKa odpowiadały za około jedną czwartą obrotów całego koncernu, marka zniknęła z rynku w latach 70.
Przypisy
Kategoria:Niemieckie sieci handlowe Kategoria:Byłe przedsiębiorstwa w Niemczech