Drzemlikowice (Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 września 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. ().) – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.
Wieś znajduje się 9,2 kilometra od Oławy.
Podział administracyjny W okresie pruskim Drzemlikowice należały do 1905 r. do gminy z siedzibą w Bolechowie (Bulchau), gdzie znajdował się też urząd stanu cywilnego właściwy wsi. Od 1905 r. wieś należała do gminy (Amtsbezirk) z siedzibą w Jakubowicach (Jakobine), gdzie również znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy wsi. Od 1816 r. wieś znajdowała się na terenie powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. na terenie prowincji Dolny Śląsk.
Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 wieś należała do gminy PolwicaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. W latach 1954-1959 wieś należała do gromady NiwnikUchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71), w latach 1960-1968 do gromady GodzinowiceUchwała Nr 7 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 24 marca 1959 r. w sprawie połączenia gromady Gaj Oławski z gromadą Niwnik w powiecie oławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 30), zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów Nr 458/59 z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zatwierdzenia uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Białymstoku, Koszalinie, Poznaniu i Wrocławiu w przedmiocie połączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad, a w latach 1968-1972 do gromady GodzikowiceUchwała Nr XXI/110/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 maja 1968 r. w sprawie zniesienia, łączenia i utworzenia niektórych gromad w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 sierpnia 1968 r., Nr. 6, Poz. 33). Od 1973 r. wieś jest częścią gminy wiejskiej OławaUchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165). Do 1975 r. Drzemlikowice były częścią powiatu oławskiego województwa wrocławskiegoWykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 należała do urzędu rejonowego w Oławie.
Nazwa Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym w 1888 roku we Wrocławiu, zaliczał niemiecką nazwę "Dremling" do grupy nazw wsi wywodzących się od nazwy zawodu uprawianego przez mieszkańców wsi. Adamy podawał pierwotną nazwę wsi w staropolskiej formie „Dremlicowicz”, notując jej znaczenie w języku niemieckim jako „Maultrommelspielerort” czyli „Wieś grających na drumli”. Nazwa została przez Niemców zgermanizowana na Dremling, w wyniku czego utraciła swoje pierwotne znaczenie.
Po II wojnie światowej 9 września 1947 r. polska administracja spolonizowała zgermanizowaną nazwę na Drzemlikowice.
W ciągu swojego istnienia Drzemlikowice nosiły następujące nazwy:
na początku XIII w.: Chomatowo XIII-XIV w.: Mały Brzezimierz 1362 r.: Klein Bresmir lub Dremlicowicz 1364 r.: Dremliksdorf ok. 1600 r.: Ober-Dremling 1783 i 1845 r.: Ober-Dremling do 1945 r. Dremling (niemiecka nazwa wsi) do 1947 r. Dręblik (polska nazwa wsi, nazwa obowiązująca w latach 1945-1947, wspomniana już w tomie II „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego” z 1881 r.Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska) od 1947 r. Drzemlikowice
Historia mały|right|300x300px|Zdjęcie lotnicze neolitycznego rondla w Drzemlikowicach Obszar dzisiejszych Drzemlikowic zamieszkiwany był już w okresie neolituMackiewicz et al. 2019, s. 202.
Wieś starosłowiańska o układzie ulicówki, utworzona w XIII-XIV w. jako polski folwark pierwotnie o nazwie „Chomatowo”. Na początku XIII w. rycerz Gniewomir z Chomatowa był jednym z fundatorów kościoła w Brzezimierzu wraz z Piotrem Wojsławicem. Po śmierci Gniewomira z Chomatowa wieś przeszła w ręce rodu Poduszków z Brzezimierza, którzy zmienili nazwę wsi „Chomatowo” na „Mały Brzezimierz”. Wieś przeszła w posiadanie pochodzącego z okolic Strzelina rodu Zarębów zwanych Drzemlikami, którego członkowie byli w XIII w. wójtami Strzelina. Do zmiany własności doszło w wyniku małżeństwa Elżbiety, córki Pawła Poduszki z Brzezimierza z komesem Deczką Drzemlikiem, bratem Racława, kasztelana Ryczyna. Potomkowie Deczka Drzemlika zmienili nazwę wsi z „Małego Brzezimierza” na „Drzemlikowice”.
W 1317 i 1323 r. jako właściciel wsi jest wspomniany Ulryk Drzemlik (Ulrich von Drzemlik), syn Deczka i Elżbiety. Ulryk odmawiał płacenia dziesięciny na rzecz kościoła w Brzezimierzu, przez co proboszcz parafii w Brzezimierzu nałożył na Ulryka klątwę. Klątwa ta została cofnięta we wrześniu 1323 r. po mszy w ceremonii na przykościelnym cmentarzu w Brzezimierzu. Ulryk w zadośćuczynieniu przekazał Kościołowi katolickiemu 10 prętów ziemi oraz 4 funty wosku rocznie na świece.
W 1362 r. polskie folwarki w Drzemlikowicach przekształcono w niemieckie dobra lenne i wieś. Drzemlikowice dzieliły się na dwie części, z której jedna, zwana Drzemlikowicami Dolnymi (Nieder-Dremling), z czasem zmieniła nazwę na "Jakobine" lub Jakubowice, a druga zwana Drzemlikowicami Górnymi (Ober-Dremling) stała się zwana "Dremling" lub Drzemlikowicami. W 1393 r. jako właściciel wsi jest wspomniany ród von Haynsberg, a w 1626 r. Christel Adam. W 1626 r. między Drzemlikowicami a Jakubowicami wybuchł spór o młyn, spowodowany budową grobli i tamy na Młynówce, która powodowała zalewanie okolicznych pól i łąk.
W 1711 r. właścicielem zarówno Drzemlikowic, jak i Jakubowic był Sebastian von Stetteln und Schwanenberg. Jako właściciele dwóch wsi byli wspomniani następnie ród von Goldbach, ród baronów von Asseburg i ród von Görne. Ród von Görne oprócz Jakubowic i Drzemlikowic posiadał też Piskorzówek i Szymonów oraz zainicjował budowę zamku w Jakubowicach z parkiem. W 1782 r. majątek posiadał Heinrich Ludwig von Königsdorff. W 1783 r. jako właściciel Drzemlikowic i Jakubowic jest wspomniany Siegismund Alexander von Stosch. Następnie właścicielem wsi był w 1789 r. hrabia Friedrich Ludwig von Pfeil, a od 1798 r. wieś wraz z Jakubowicami należała do rodu von Rosenberg-Lipinsky.
Od 1798 r. we wsi funkcjonowała szkoła ewangelicka. W rękach rodu majątek pozostał do ok. 1859 r., kiedy to majątek odziedziczył Carl Moritz Schwarz, który posiadał majątek do ok. 1886 r.. Ród Schwarzów dokonał modernizacji młyna we wsi, montując w niej maszynę parową. Modernizacja ta trwała do 1910 r. W 1894 r. jako właściciel majątku w Drzemlikowicach i Jakubowicach jest wspomniany podporucznik Gustav Schwarz, który utworzył z majątków w obydwu wsiach fideikomis. Oprócz majątku w obu wsiach posiadał też majątek w okolicach Strzegomia. W czasie I wojny światowej zginęło 33 mieszkańców Drzemlikowic oraz Jakubowic, jak też i pobliskich Siecieborowic. Wśród nich znajdowało się trzech członków rodu Schwarzów. Między 1917 a 1921 r. majątek odziedziczył dr Georg Schwarz, a w 1930 r. Dietrich Schwarz, wspomniany jako właściciel dóbr rycerskich w Jakubowicach w 1937 r..
W 2017 roku w ramach badań Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego Piotr Wroniecki i Krzysztof Wieczorek rozpoznali w Drzemlikowicach pochodzący z epoki neolitu rondel. Według badaczy konstrukcja drewniano-ziemna powstała w latach 4900–4600 lat p.n.e. i zbudowana była z koncentrycznego podwójnego systemu rowów wzmocnionych wewnątrz potrójną palisadą chroniącą centralną część obiektu, do której wnętrza prowadziły cztery regularnie rozmieszczone wejścia. Rondel prawdopodobnie pełnił funkcje świątynne, a także związane z prowadzeniem obserwacji astronomicznych. Nie pełnił natomiast funkcji obronnych, choć mógł być także rodzajem tymczasowego schronienia dla lokalnej społeczności neolitycznej. W latach 2018-2019 obiekt był badany metodami geofizycznymi przez zespół badawczy, którym kierował dr Mirosław FurmanekMackiewicz et al. 2019, s. 209-210.
Gospodarka W 1743 r. we wsi funkcjonował folwark. W 1819 r. we wsi znajdowały się kuźnia i młyn. W 1830 r. we wsi działały młyn wodny i gorzelnia. W 1845 r. we wsi działały oprócz młynu wodnego też 11 zakładów rzemieślniczych i 2 sklepy. W tym samym roku odnotowano też działalność pszczelarską. W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 19 ha, z czego pola uprawne stanowiły 16 ha, a łąki 1 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 27,81 marek niemieckich za hektar pola i 46,22 marek za hektar łąki. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 344,8 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 34,56 reichsmarek za hektar. Najbliższe wsi stacje kolejowe znajdowały się w Godzinowicach (Giesdorf) i w Oławie (Ohlau).
Przed II wojną światową w Drzemlikowicach uprawiano sadownictwo śliw i pszczelarstwo.
Teraźniejszość We wsi znajduje się Szkoła Podstawowa im. Kazimierza Górskiego. W 2017 r. otrzymała imię Kazimierza GórskiegoUchwała Nr XLI/253/2017 Rady Gminy Oława z dnia 30 czerwca 2017 r. w sprawie nadania imienia Szkole Podstawowej w Drzemlikowicach. W 2024 r. do szkoły we wsi uczęszczało 105 uczniów zrzeszonych w 9 oddziałów, a szkoła zatrudniała 25 nauczycieliRaport o stanie gminy..., s. 35. We wsi funkcjonuje również niepubliczny Punkt Przedszkolny „Michałki” działający przy szkole podstawowej i prowadzony przez Stowarzyszenie Wspierania Edukacji w Drzemlikowicach.
Wieś posiada sieć wodociągową, lecz nie jest skanalizowana.
Zabytki Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisany jest: zespół pałacowy: pałac z drugiej połowy XVIII wieku, przebudowany w 1910 roku, park z początku XIX wieku, przebudowany w drugiej połowie XIX wieku, ruina grobowca rodziny Rosenberg-Lipinsky z początku XIX wieku. Ponadto według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu oprócz pałacu, parku i grobowca w Drzemlikowicach i Jakubowicach znajdują się następujące zabytki:
historyczny układ ruralistyczny wsi Drzemlikowice wraz z osadą Jakubowice dawny cmentarz katolicki (choleryczny) na zachód od wsi dom mieszkalny nr 21, magazyn zbożowy, owczarnia, dwie stodoły, stelmacharnia (obecnie magazyn) i pomnik w zespole pałacowym w Jakubowicach domy mieszkalne nr 1, 2, 3, 14, 15, 38, 40 dom mieszkalny nr 13 z stodółką i wozownią budynki gospodarcze nr 18, 25 zespół dawnego młynu nr 20 budynek mieszkalno-gospodarczy nr 35 z zabudowaniami gospodarczymi domy mieszkalne nr 42/43, 44/45, 46/47 i 48/49 z budynkami gospodarczymi dom mieszkalny z budynkiem gospodarczym na działce nr 152/18 naprzeciw budynku nr 25 transformator
Demografia