Nogal czerwonodzioby (Talegalla cuvieri) – gatunek dużego ptaka grzebiącego z rodziny nogali (Megapodiidae), jeden z trzech gatunków rodzaju Talegalla. Występuje endemicznie we wschodniej Indonezji. W skali globalnej nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Gatunek został opisany po raz pierwszy przez René Lessona w 1828 roku. Nazwa naukowa upamiętnia francuskiego zoologa Frédérica Cuviera.
Część autorów uznaje ten gatunek za monotypowy, inni wyróżniają dwa podgatunki: Talegalla cuvieri cuvieri Lesson, 1828 – podgatunek nominatywny, występuje w północno-zachodniej Nowej Gwinei (półwysep Ptasia Głowa) oraz na Salawati i Misool (Wyspy Raja Ampat u zachodnich wybrzeży Nowej Gwinei); Talegalla cuvieri granti Roselaar, 1994 – występuje w zachodnio-środkowej Nowej Gwinei (u podnóża zachodnich Gór Śnieżnych).
Morfologia Duży ptak grzebiący o czarnych piórach. Charakteryzuje się czerwono-pomarańczowym ubarwieniem dzioba. Skóra na głowie oraz szyi posiada żółto-oliwkowe zabarwienie. Głowa w większości łysa z wyjątkiem rzadko rozsianych piór na czubku głowy i szyi. Żółta tęczówka. Okrągła budowa ciała i krótki szeroki ogon. Nogi są czerwono-pomarańczowe, masywne i długie. Podobny do nogala czarnodziobego, ale nogal czerwonodzioby posiada ciemniejsze, bardziej czerwone nogi i dziób oraz występuje na wyższych wysokościach. Samiec nieco większy, a w sezonie godowym jaskrawiej ubarwiony od samicy.
Rozmiary: długość ciała 45–57 cm.
Masa ciała: 1500 do 1700 g.
Występowanie Środowisko Ptak osiadły. Preferuje tropikalne wilgotne lasy nizinne oraz lasy tropikalne suche, gdzie występuje na wysokościach do 1600 m n.p.m. w miejscach o gęstej roślinności i z dużą ilością ściółki.
Zasięg występowania Występuje endemicznie w Indonezji na półwyspie Ptasia Głowa w północno-zachodniej części Nowej Gwinei, w zachodnim paśmie Gór Śnieżnych w indonezyjskiej prowincji Papua Środkowa na Nowej Gwinei oraz na wyspie Misool w Papui Południowo-Zachodniej.
Pożywienie Nogale używają swoich silnych nóg do rozkopywania ściółki, w której szukają owadów, nasion i opadłych owoców.
Tryb życia i zachowanie Ptak skryty, bardzo płochliwy, poczuwszy niebezpieczeństwo ratuje się ucieczką. Poza sezonem lęgowym wiedzie samotniczy tryb życia.
Długość życia: 13,5 lat.
Głos O wiele częściej słychać go niż widać. Jego głos jest donośny, chrapliwy, 3-nutowy „wok-wak! wak!” z pierwszą nutą niższą i przerwą między drugą a trzecią nutą.
Rozród Ptaki budują masywne kopce jako gniazda z rozkładającej się roślinności i gleby, którymi opiekuje się samiec, dodając lub usuwając nadmiar ściółki. Rodzice nie wysiadują jaj, zamiast tego rozkład ściółki reguluje wewnętrzną temperaturę w gnieździe.
Samce bardzo terytorialne jeśli chodzi o obronę miejsca gniazdowania i kopców gniazdowych.
Pisklęta nogali nie mają zęba jajowego; używają swoich potężnych pazurów, aby wydostać się z jaja, a następnie podkopują się na powierzchnię kopca, leżąc na plecach. Wylęgają się w pełni upierzone i aktywne, już zdolne do latania. Rodzice nie opiekują się potomstwem.
Status, zagrożenie i ochrona Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje nogala czerwonodziobego za gatunek najmniejszej troski. Liczebność populacji nie jest znana; wstępnie szacuje się, że mieści się w przedziale 1000–100 000 osobników. Trend populacji uznaje się za malejący z powodu niszczenia siedlisk, intensywnego zbierania jaj oraz polowań. Gatunek nie jest objęty postanowieniami Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES), ale chroni go indonezyjskie prawo.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Nogale Kategoria:Ptaki Oceanii Kategoria:Fauna endemiczna Indonezji Kategoria:Fauna Nowej Gwinei Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1828 roku Kategoria:Taksony opisane przez Renégo Lessona