Rasztrakutowie – dynastia rządząca południowymi Indiami od VIII do X wieku n.e.
Historia Początkowo posłuszni innej indyjskiej dynastii, Ćalukja, Rasztrakutowie (Rasztrakuta znaczy w języku kannada "głowa regionu"), rządzący regionem na północy Dekanu, zdobyli władzę w wyniku wojny domowej pod dowództwem Dantidurgi i Kriszny I w 757 r., by stworzyć i skonsolidować własne imperium z licznymi satelickimi królestwami. W czasach ich następców zaś, takich jak Dhruwa i Gowinda III, dynastia brała udział w zwycięskich rajdach na północno-indyjskie miasto Kannauj przeciw tamtejszym imperiom Pala i Pratihara, między innymi w celu zbierania wody z świętej rzeki Ganges, oraz o podporządkowanie Tamil Nadu w walkach z dynastiami Pallawa, Pandja i Ćola za Kryszny III w połowie X wieku. Rasztrakutowie znani byli też ze sponsorowania działalności dźinistów w teologii, matematyce i sztuce. Należały do nich dzieła w sanskrycie oraz rodzimym języku dynastii kannada, który po raz pierwszy trafił na dwory królewskie Karnataki. Do postaci tworzących w czasach imperium wlicza się wiele wybitnych postaci włącznie z matematykiem Mahiwiraczarją, filozofami Akalanka, Dźinaseną i literatą-władcą imperium Amoghwarszą I, nazywanym Asioką południa Indii. Jednocześnie tolerowano jednak, a nawet sponsorowano działalność hinduistów i buddystów. W architekturze Rasztrakutowie zasłużyli się jako inicjatorzy wykutego w skale kompleksu Kailasa w Ellorze oraz budowy świątyń Shravanabelagola i Pattadakal. Imperium zostało przez podróżującego po Indiach muzułmańskiego kronikarza-kupca Sulajmana jako jedno z czterech najpotężniejszych państw świata, razem z kalifatem bagdadzkim, Chinami oraz Bizancjum. Sukcesy kulturowe i w polityce zewnętrznej nie dały jednak dynastii szans na przetrwanie, Rasztrakutowie upadli bowiem w wyniku wojny domowej przeciwko jednej z gałęzi dynastii Ćalukja ze stolicą w Kaljani, upadając pod koniec X wieku, dzieląc los swych poprzedników.
Przypisy
Bibliografia
Jan Kieniewicz: Historia Indii, III Wydanie, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław, 2003, ISBM 83-04-04642-3 John Keay: India. A history, Harper Press, Londyn, 2010, ISBM 978-0-00-730775-3 Dżinizm i filozofia dżinistyczna, Piotr Balcerowicz, z Filozofia Wschodu pod. red. Beaty Szymańskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2001, ISBM 987-83-223-1487-5
Kategoria:Historia Indii