mały|Łożysko kulkowe mały|right|Dzielone łożysko stożkowe mały|Łożysko wieńcowe mały|Animacja łożyska w ruchu
thumb|Elementy kulkowego łożyska tocznego: 1 – pierścień zewnętrzny, 2 – kulka (część toczna), 3 – koszyk, 4 – bieżnia, 5 – pierścień wewnętrzny Łożysko (podpora) – część urządzenia technicznego (maszyny, mechanizmu) podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowyH.Krzemiński-Freda, Łożyska toczne, Warszawa, PWN, 1989 (np. wał, oś).
Cechy materiału łożyskowego: wysoka podatność na obróbkę cieplną; zmianę własności mechanicznych i plastycznych poprzez zmianę struktury, mała odkształcalność, odporność na zatarcie, mały współczynnik tarcia suchego, odporność na zużycie, odporność na korozję, wytrzymałość na nacisk w temperaturze pracy, wytrzymałość zmęczeniowa, dobre przewodnictwo cieplne, stabilność geometryczna, obrabialność.
Podział łożysk Łożyska dzieli się naM. Dietrich, Podstawy Konstrukcji Maszyn Tom 2, Wyd.3, WNT 2006, : łożyska mechaniczne łożyska ślizgowe łożyska promieniowe (poprzeczne) łożyska wzdłużne łożyska toczne łożyska promieniowe (poprzeczne) łożyska kulkowe łożyska kulkowe zwykłe łożyska kulkowe skośne łożyska kulkowe wahliwe łożyska walcowe łożyska stożkowe łożyska baryłkowe łożyska igiełkowe łożyska wzdłużne łożyska kulkowe wzdłużne łożyska baryłkowe wzdłużne łożyska wieńcowe łożyska sprężyste - stosowane w mechatronice łożyska na sprężynach płaskich łożyska na sprężynach krzyżowych łożyska na zawieszkach skrętnych łożyska hydrauliczne łożyska hydrostatyczne łożyska hydrodynamiczne łożyska magnetyczne łożyska magnetyczne statyczne łożyska magnetyczne dynamiczne łożyska elektryczne łożyska elektrostatyczne łożyska elektromagnetyczne
Z uwagi na wykorzystane materiały do produkcji łożysk możemy je podzielić na: łożyska z tworzyw sztucznych łożyska stalowe – ze stali chromowej łożyska nierdzewne – ze stali nierdzewnych łożyska hybrydowe – stalowe bieżnie, ceramiczne elementy toczne (azotek krzemu lub dwutlenek cyrkonu), koszyk stalowy lub z tworzywa sztucznego łożyska ceramiczne – ceramiczne bieżnie i elementy toczne, koszyk z tworzywa sztucznego łożyska całoceramiczne – ceramiczne bieżnie i elementy toczne, brak koszyczka)Zakład Ceramiki Specjalnej „Ceramit”.
Oznaczenia łożysk Oznaczenia uszczelnień Z – blaszka ochronna 2Z – blaszka ochronna Z z obu stron łożyska ZN – blaszka ochronna i rowek osadczy na pierścieniu zewnętrznym po przeciwnej stronie niż blaszka ochronna ZNR – blaszka ochronna i rowek osadczy z pierścieniem osadczym sprężynującym po przeciwnej stronie niż blaszka ochronna RS – uszczelka gumowa 2RS – uszczelka RS z obu stron łożyska RSR – uszczelka gumowa o zwiększonej szczelności 2RSR – uszczelka RSR z obu stron łożyska RSC – uszczelka gumowa dwuwargowa 2RSC – uszczelka RSC z obu stron łożyska RSG – uszczelka gumowa dwuwargowa bezstykowa 2RSG – uszczelka RSG z obu stron łożyska
Oznaczenia dotyczące koszyka J – koszyk tłoczony z blachy stalowej Y – koszyk tłoczony z blachy mosiężnej F – koszyk masywny stalowy M – koszyk masywny mosiężny T – koszyk z tekstolitu TNG – koszyk z poliamidu wzmocnionego włóknem szklanym V – łożysko z pełną liczbą elementów tocznych (bez koszyka)
Dla oznaczenia sposobu prowadzenia koszyka stosuje się dodatkowe litery A lub B. Litera A oznacza, że koszyk jest prowadzony na pierścieniu zewnętrznym. Litera B oznacza, że koszyk jest prowadzony na pierścieniu wewnętrznym. Brak dodatkowej litery oznacza prowadzenie koszyka na częściach tocznych.
Oznaczenia luzu wewnętrznego C1 – luz mniejszy niż C2 C2 – luz mniejszy niż normalny C3 – luz większy niż normalny C4 – luz większy niż C3 C5 – luz większy niż C4
Zobacz też
łożyskowanie
Przypisy
Bibliografia M. Dietrich, Podstawy Konstrukcji Maszyn, tom 2. Wyd. 3, WNT 2006,
Linki zewnętrzne
.Łożyska