Feliks Żebrowski, także Szczęsny Żebrowski oraz Feliks Szczęsny Żebrowski (zm. prawdopodobnie w 1613 w Lesku) – polski duchowny katolicki, teolog i polemista, matematyk, astronom i mierniczy. Był proboszczem w Lesku oraz wychowawcą Jana Zebrzydowskiego. Uczestniczył w rozplanowaniu założenia kalwaryjnego fundowanego przez Mikołaja Zebrzydowskiego, z którego rozwinęło się sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej.
Kształcił się u jezuitów w Wilnie i określał się jako uczeń Marcina Śmigleckiego. Prawdopodobnie uzyskał doktorat filozofii; współczesne mu zainteresowania i późniejsza działalność wskazują przede wszystkim na jego biegłość w matematyce. W latach 1593–1597 przeniósł się do Krakowa, a następnie do Lanckorony. Z polecenia jezuitów zajął się wychowaniem Jana Zebrzydowskiego, syna wojewody krakowskiego Mikołaja Zebrzydowskiego. Około 1604 towarzyszył wychowankowi w podróży przez Niemcy, Francję, Hiszpanię i Włochy. Był proboszczem w Lesku. Zmarł prawdopodobnie w 1613 na tamtejszym probostwie.
Pisma Żebrowskiego obejmowały polemikę wyznaniową oraz zagadnienia związane z rachubą czasu i kalendarzem. W 1595 w Wilnie ukazał się Kąkol, który rozsiewa Stephanek Zizania w Cerkwiach Ruskich w Wilnie. Przy tym napomnienie krótkie do uniej Kościoła Ruskiego z Łacińskim. W 1598 w krakowskiej Drukarni Łazarzowej wydano Próbę Minucyj Latosowych z obroną kalendarza poprawionego... oraz Probatię próby na Minucje Latosowe..., poświęcone obronie poprawionego kalendarza i nowego sposobu wyznaczania terminu Wielkanocy. W 1603 ukazało się Zwierciadło roczne, stanowiące typ kalendarza wiecznego. Pierwsza część dzieła dotyczyła natury czasu, jego własności, pomiaru i podziału, druga była polemiką z Janem Latoszem, przeciwnikiem reformy kalendarza, a trzecia zawierała potępienie astrologii. Do bibliografii Żebrowskiego zaliczano także antyariańską Receptę na plastr Czechowicza ministra nowokrzczeńskiego. Jej autorstwo pozostaje sporne; za bardzo prawdopodobne uznawane jest autorstwo jezuity Marcina Łaszcza, lecz kwestii tej nie rozstrzygnięto definitywnie.
Udział w powstaniu Kalwarii Zebrzydowskiej W 1604, podczas przygotowań do utworzenia kalwarii przez Mikołaja Zebrzydowskiego, Żebrowski rozmierzył teren pod projektowaną drogę krzyżową. Korzystał z map zawartych w Theatrum Terrae Sanctae Christiana Kruika van Adrichema oraz z wiedzy bernardyna Chryzostoma a Capranica, komisarza Ziemi Świętej. Wspólnie z nim sporządził plan powstającego założenia. Układ stacji wyznaczył tak, aby relacje przestrzenne między kaplicami odpowiadały ich jerozolimskim pierwowzorom, a odległości między nimi zachowywały proporcje przyjęte dla miejsc w Jerozolimie.
Miejscowe elementy krajobrazu otrzymały odpowiadające temu założeniu nazwy: górę Żar określono jako Golgotę, wzniesienie pod Lanckoroną jako Górę Oliwną, mniejszy pagórek jako Syjon, inne wzniesienie jako Morię, a Skawinkę jako Cedron. Rozplanowanie to stało się podstawą kompozycji przestrzennej Kalwarii Zebrzydowskiej. Jej pierwotny układ pozostaje czytelny w zachowanym krajobrazie zespołu, wpisanego w 1999 na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Przypisy
Linki zewnętrzne Próba Minucyj Latosowych... (1598) w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej Probatia próby na Minucje Latosowe... (1598) w Jagiellońskiej Bibliotece Cyfrowej
Kategoria:Duchowni katoliccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Teolodzy katoliccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy matematycy XVI wieku Kategoria:Polscy matematycy XVII wieku Kategoria:Polscy astronomowie XVII wieku Kategoria:Ludzie związani z Leskiem Kategoria:Ludzie związani z Kalwarią Zebrzydowską