Marian Dźwiniel

Marian Dźwiniel (także Dźwinel; ur. w 1939 w Albertynie) – polski dziennikarz, publicysta i nauczyciel, związany z NSZZ „Solidarność” i prasą podziemną w PRL. W 1981 redagował pisma wielkopolskich struktur „Solidarności”. Po wprowadzeniu stanu wojennego został internowany i do 9 lipca 1982 przebywał w Ośrodku Odosobnienia w Gębarzewie. W latach 1985–1989 publikował w prasie podziemnej, między innymi w „Solidarności Walczącej” pod pseudonimem Jan Grad. Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Wolności i Solidarności.

Życiorys Urodził się w 1939 w Albertynie. W źródłach występują dwie daty dzienne jego urodzenia: 14 lutego i 28 marca 1939. W 1963 ukończył Wydział Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po studiach, w latach 1963–1964, pracował w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece w Szczecinie, następnie w latach 1964–1965 był nauczycielem w Liceum Pedagogicznym w Rogoźnie. W latach 1965–1967 pracował jako instruktor w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Białymstoku, a w latach 1967–1969 w Pałacu Kultury w Poznaniu. W latach 1970–1971 uczył w Zespole Szkół Przemysłu Spożywczego w Białymstoku, a w latach 1975–1979 w Zespole Szkół Budowlanych nr 2 w Poznaniu. W okresach bez stałego zatrudnienia współpracował z czasopismami i radiem jako recenzent, felietonista i reporter, pisał także scenariusze filmów animowanych. W marcu 1968 uczestniczył w demonstracjach studenckich pod pomnikiem Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po 1968 współorganizował i uczestniczył w spotkaniach dyskusyjnych odbywających się poza cenzurą, sformalizowanych następnie jako Towarzystwo Kultury Moralnej.

Działalność opozycyjna Od marca do maja 1981 był publicystą i komentatorem poznańskiego pisma „Tydzień”. W marcu 1981 został członkiem Komisji Zakładowej „Solidarności” Dziennikarzy. W tym samym roku pracował jako publicysta i redaktor pism regionalnych struktur związku: „Solidarność Wielkopolski” i „Wiadomości Dnia”. W „Solidarności Wielkopolski” jego nazwisko pojawiło się w stopce redakcyjnej od numeru 8, a w numerze 11 został wymieniony jako sekretarz redakcji. 13 grudnia 1981 został internowany i osadzony w Ośrodku Odosobnienia w Gębarzewie. Zwolniono go 9 lipca 1982. Do wiosny 1983 pozostawał bez zatrudnienia. W latach 1983–1985 był nieetatowym nauczycielem w Niższym Seminarium Duchownym Zmartwychwstańców w Poznaniu, a w latach 1985–1987 nieetatowym współpracownikiem dominikańskiego wydawnictwa „W drodze”. W latach 1985–1989 pisał do podziemnych pism „Solidarność Walcząca”, „Czas Kultury” i „Solidarność – Poznań”. W pierwszym z nich posługiwał się pseudonimem Jan Grad. W 1985 został zatrzymany i przesłuchiwany, a w latach 1987–1990 pracował jako redaktor w Instytucie Zachodnim. Podczas kampanii wyborczej w 1989 przeprowadził wywiady ze wszystkimi kandydatami Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” do Sejmu i Senatu. W okresie 1989-1990 był autorem memoriału środowisk twórczych postulującego zniesienie cenzury.

Działalność po 1989 roku W styczniu 1990 był delegatem na II Walne Zebranie Delegatów Regionu Wielkopolska NSZZ „Solidarność”. W latach 1990–1991 pełnił funkcję zastępcy redaktora naczelnego „Dziennika Wielkopolan «Dzisiaj»”. W 1991 pracował w redakcji „Art. & Business”, a w latach 1991–1992 ponownie wykonywał zawód nauczyciela, w Zespole Szkół Odzieżowych w Poznaniu. Od 1992 do 2003 był dyrektorem Zespołu Szkół Ekonomicznych im. Stanisława Staszica w Poznaniu, po czym przeszedł na emeryturę. Wydał książki: Wiersze (1969), Przygoda z antynomią (1992) oraz Ludzie 13 grudnia (2006). 26 czerwca 2014 podczas uroczystości w Poznaniu wręczono mu Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, przyznany za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 17 września 2018 został odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w PRL.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Urodzeni w 1939