Zamek Camber

Zamek Camber (hist. ) – szesnastowieczny zamek artyleryjski położony w hrabstwie East Sussex w Anglii, około mili na południe od Rye. Wybudowany na polecenia króla Henryka VIII w ramach ogólnokrajowego programu umocnień przybrzeżnych, znanego jako .

Historia

Pierwszą fazą budowy zamku było wzniesienie okrągłej kamiennej wieży w latach 1512–1514 przez , Lorda Strażnika Pięciu Portów. Wieża miała służyć obronie portu i przystani Camber, stanowiących ważny punkt dostępu do miasta Rye. Budowla powstała na półwyspie Camber, który w XVI wieku stanowił naturalną barierę chroniącą ujście rzeki Rother. Po zerwaniu z Rzymem w 1534 roku i rozwiązaniu klasztorów Anglia znalazła się w dyplomatycznej izolacji, zagrożona inwazją ze strony Francji i Hiszpanii. Zawarcie w 1539 roku między Franciszkiem I a Karolem V drastycznie zwiększyło ryzyko wspólnej inwazji na Anglię. W 1538 roku Henryk VIII osobiście wizytował Camber i nakazał wzmocnienie istniejącej wieży. W 1539 roku wzniesiono mur kurtynowy wokół wieży, a następnie w latach 1539–1540 morawski inżynier wojskowy Stefan von Haschenperg zaprojektował i zrealizował plan obejmujący cztery duże półkoliste bastiony. Prace zakończono w latach 1542–1543 (faza III), kiedy ukończono bastiony i zbudowano przedpole obronne.

W 1588 roku zamek był wciąż obsadzony załogą podczas zagrożenia ze strony Wielkiej Armady. Jednak już pod koniec XVI wieku morze zaczęło się cofać wskutek procesów sedymentacji, a port Camber ulegał stopniowemu zamuleniu. Lustracje z lat 1627 i 1637 wykazały postępujące pogarszanie się stanu zamku. W 1642 roku, na początku angielskiej wojny domowej, siły parlamentarne nakazały rozebranie zamku, aby uniemożliwić jego wykorzystanie przez rojalistów.

Architektura Zamek składa się z centralnej okrągłej wieży (donżonu), otoczonej niższym murem kurtynowym z czterema dużymi półkolistymi bastionami rozmieszczonymi na głównych osiach. Wieżę z bastionami łączą przejścia radialne, a wokół donżonu biegnie sklepiony korytarz pierścieniowy. Od zachodu znajduje się bastion wejściowy z bramą. Całość otoczona była fosą i ziemnymi umocnieniami przedpola. Zamek zbudowano z lokalnego piaskowca oraz cegły. Strzelnice rozmieszczono w sposób umożliwiający prowadzenie ostrzału artyleryjskiego we wszystkich kierunkach.

Badania archeologiczne

Wykopaliska Martina Biddle'a (1963–1965) Systematyczne badania archeologiczne zamku Camber przeprowadził w latach 1963–1965 , wówczas student Pembroke College na Uniwersytecie w Cambridge. Wykopaliska te stanowiły jedno z pierwszych kompleksowych badań fortyfikacji artyleryjskiej z XVI wieku w Anglii.

Zakres i metodologia badań Prace wykopaliskowe objęły zarówno wnętrze zamku, jak i jego bezpośrednie otoczenie. Biddle zastosował metodologię stratygraficzną, dokumentując kolejne fazy budowy i przebudowy zamku. Badania pozwoliły na identyfikację trzech głównych faz konstrukcyjnych (faza I – wieża Guldeforda z lat 1512–1514; faza II – rozbudowa z lat 1539–1540; faza III – ukończenie z lat 1542–1543) oraz licznych modyfikacji i napraw.

Kluczowe odkrycia Wykopaliska ujawniły pozostałości oryginalnej wieży Guldeforda wbudowanej w późniejszy donżon, co potwierdziło przekazy dokumentowe o wielofazowości budowy. Odkryto również fragmenty wyposażenia wojskowego, ceramikę, przedmioty codziennego użytku załogi oraz ślady działań rozbiórkowych z 1642 roku. Analiza materiału budowlanego wykazała użycie lokalnych piaskowców z formacji Ashdown oraz cegieł, co było typowe dla budownictwa militarnego epoki Tudorów.

Konserwacja i udostępnienie Na podstawie wyników badań Biddle'a English Heritage przeprowadziło w latach 80. XX wieku prace konserwatorskie i konsolidacyjne ruin. Zamek został udostępniony zwiedzającym. Pełne wyniki badań opublikowano w monografii archeologicznej w 2001 roku.

Przypisy

Linki zewnętrzne Zamek Camber w serwisie English Heritage Camber Castle – scheduled monument w serwisie Camber Castle – Grade I listed building w serwisie Historic England

Bibliografia

Kategoria:Zamki Anglii