Pomiechówek – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, siedziba gminy Pomiechówek.

Administracyjnie na terenie wsi utworzono dwa sołectwa: Pomiechówek i Brody Brody-Parcele.

Do 1952 roku wieś była siedzibą gminy Pomiechowo. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Przez wieś przepływa rzeka Wkra. Znajduje tu się stacja kolejowa na linii Warszawa – Gdynia.

Integralne części wsi + Integralne części wsi Pomiechówek SIMC Nazwa Rodzaj0006712 Brody część wsi0006729 Brody-Parcele część wsi

Historia thumb|Kościół parafialny św. Anny w Pomiechowie pod który podlega Pomiechówek thumb|Fort Pomiechówek mały|Pomnik zamordowanych przez hitlerowców w Forcie III w Pomiechówku thumb|Tablica upamiętniająca Sławoja Felicjana i Żermenę (Germaine) Składkowskich W okresie wpływów rzymskich w latach 50–150 n.e. przez Pomiechówek przebiegał jeden ze szlaków bursztynowych. Zapoczątkowanie osadnictwa grodowego na Mazowszu jest datowane ok. VI wieku n.e. Możliwe, że kiedyś na Księżej Górze, wzniesieniu niedaleko ujścia rzeki Wkry do Narwi, znajdował się gród słowiański, kontrolujący szlak, biegnący wzdłuż Narwi i Wisły oraz przeprawę przez Narew. Miejsce to było ważnym punktem strategicznym i handlowym, a w XV wieku mieściła się tutaj komora celna dla flisaków, płynących Narwią z Litwy i Bugiem z Rusi Czerwonej.

Najstarszą historycznie częścią Pomiechówka jest Pomiechowo, wymienione w źródłach jako Pomnychów (prawdopodobnie od imienia Pomian lub od miejsca pochówku – wczesnosłowiańskiego cmentarzyska, gdzie dziś znajduje się kościół). W 1065 roku Pomnychów został nadany zakonowi benedyktynów z Mogilna. W 1161 roku z okazji konsekracji kolegiaty w Łęczycy, książę Bolesław IV Kędzierzawy nadał wieś Pomiechowo klasztorowi kanoników regularnych laterańskich z Czerwińska. Opaci klasztoru w Czerwińsku na terenie diecezji płockiej założyli m.in. kościół w Pomnychowie, o czym świadczy dokument z 1254 roku. W XIV wieku Pomnychów wchodził w skład Distriktum Zakroczymskiego i był we władaniu książąt mazowieckich. W 1410 roku przez Pomnychów ciągnęły pod Grunwald wojska litewsko-ruskie i posiłki tatarskie. W XV wieku osadnictwo na brzegach Wkry, Wisły i Narwi było już bardzo rozwinięte, a co za tym idzie, znacznie zmniejszył się obszar puszcz. Opaci klasztoru czerwińskiego dążyli do włączenia lepiej uposażonych probostw w skład dóbr klasztornych, tworząc w nich prepozytury obsługiwane przez zakonników. W 1514 roku kościół świętych Piotra i Pawła w Pomnychowie również wcielono do uposażenia klasztoru. W XVI wieku rozwijały się szybko i bogaciły się. Przez Pomiechówek przebiegały dwa ważne szlaki: Zakroczym – Psucin – Nasielsk i Zakroczym – Pomiechówek – Serock – z przeprawą przez Wkrę w Szczypiornie.

W czasie potopu szwedzkiego (1655–1660) wojska szwedzkie założyły w Modlinie (6 km od Pomiechówka) obóz warowny, otoczony ziemnymi umocnieniami (tzw. Bukskansen), w którym przebywał król Karol X Gustaw. Około 150 lat później, w 1806 roku, w czasie kampanii napoleońskiej, okolice Pomiechówka, konkretnie łąki w dolinie Wkry i Narwi między Pomiechówkiem, Czarnowem a Nowym Dworem Mazowieckim, były areną zaciętej bitwy pomiędzy wojskami francuskimi i rosyjskimi. Jedna z dużych bitew tej kampanii została stoczona w nocy przed Bożym Narodzeniem – 23 grudnia 1806 roku na łąkach w okolicy Czarnowa. Artyleria rosyjska znajdowała się na wzgórzach w okolicy Czarnowa, wzdłuż drogi Pomiechówek – Serock. Pomiechowo zostało zniszczone pożarem w wyniku działań wojennych. W kościele w Pomiechowie znajdował się szpital polowy armii francuskiej. Tereny obecnej miejscowości Brody-Parcele i Brody, które teraz są częścią Pomiechówka, na lewym brzegu Wkry nie były wtedy zamieszkane.

W latach 1807–1815 Pomiechówek był w granicach Księstwa Warszawskiego, a w latach 1815–1918 należał do Królestwa Polskiego, będąc częścią jednego z mniejszych województw, płockiego. Historia ma swoje odzwierciedlenie do dziś w ramach administracji kościelnej bowiem parafia pod wezwaniem św. Anny w Pomiechowie należy do diecezji płockiej. Najstarsze zachowane nagrobki pochodzą z czasów bitwy napoleońskiej pod Czarnowem w 1806 roku.

W okresie Księstwa Warszawskiego nastąpił rozwój gospodarczy terenów niedaleko Pomiechówka, związany z budową twierdzy w Modlinie. Od wiosny 1807 do lata 1812 roku, zbudowany został główny bastion fortyfikacji składający się z obwarowania głównego, trzech wysuniętych koron oraz umocnień na przedmościach kazuńskim, nowodworskim i Wyspie Szwedzkiej. Były to fortyfikacje ceglano-ziemne wznoszone według nowoczesnej na owe czasy francuskiej techniki wojennej. Herb Księstwa Warszawskiego przetrwał na murach twierdzy Modlin do XXI wieku. Autorem pierwszego projektu twierdzy był wybitny francuski inżynier, generał François de Chasseloup-Laubat. Do pracy przy wznoszeniu umocnień zatrudniono w roku 1812 oprócz rzemieślników także 10-12 tysięcy okolicznych chłopów.

Oblężenie Modlina przez wojska rosyjskie Iwana Paskiewicza rozpoczęło się 5 lutego 1813 roku. Twierdza Modlin wypełniła swoje zadanie, blokując na obszarze Księstwa Warszawskiego liczne oddziały rosyjskie, gdy główne wojska księstwa walczyły pod komendą ks. Józefa Poniatowskiego w Niemczech. Garnizon twierdzy tworzyły mieszane oddziały polskie, francuskie, saskie i wirtemberskie, dowodzone początkowo przez generała Franciszka Ksawerego Kosseckiego, a następnie przez generała Hermana Wilhelma Daendelsa. Modlina broniło 5230 żołnierzy, 261 oficerów i 120 dział. Obrona Modlina trwała nawet wtedy, gdy po klęsce Napoleona w „bitwie narodów” pod Lipskiem w październiku 1813 zgasły nadzieje na ofensywę francuską w kierunku wschodnim. Twierdza skapitulowała 1 grudnia 1813 roku, wobec wysokich strat (48,4% stanu osobowego), wyczerpania się amunicji i przeniesienia się operacji wojsk własnych za Ren.

29 listopada 1830 roku w Warszawie wybuchło powstanie listopadowe. Wojska rosyjskie pod wodzą marszałka Iwana Paskiewicza zdobyły Warszawę 8 września 1831 roku. Był to praktycznie koniec powstania listopadowego. Po klęsce Warszawy wojsko polskie wycofało się do Modlina i Zamościa. Do Modlina przeszło około 32 500 żołnierzy z 91 działami. 25 września 1831 roku Modlin został okrążony przez przeważające siły rosyjskie. Modlin pod dowództwem gen. Ledóchowskiego skapitulował 9 października 1831, a Zamość pod dowództwem gen. Krysińskiego 21 października 1831 roku. Grób dowódcy 4 pułku piechoty liniowej („czwartaków”) ppłk Kazimierza Majewskiego, który zmarł w Modlinie 12 września 1831 roku od ran poniesionych w obronie Warszawy, kiedy czwartacy wycofali się do Modlina, znajduje się w Pomiechówku. mały|Urząd Gminy Po upadku powstania w Warszawie 8 września 1831 roku, Sejm przeniósł siedzibę rządu do Zakroczymia. Chociaż rząd powstańczy urzędował w refektarzu klasztoru Kapucynów tylko przez kilka dni, od 11 do 20 września 1831 roku, to Zakroczym stracił prawa miejskie i został włączony do gminy Pomiechówek. W ten sposób Zakroczym dotknęły represje rosyjskie po powstaniu listopadowym.

Po powstaniu listopadowym rząd carski, aby zapobiec w przyszłości potencjalnemu wsparciu powstańców przez okoliczną ludność, postanowił osiedlić kolonistów rosyjskich z guberni pskowskiej na terenie gminy Pomiechówek. W roku 1839 koloniści rosyjscy zostali osiedleni w Stanisławowie, wtedy zwanym Kolonią Aleksandryjską, Kosewku, Szczypiornie, Błędowie, Woli Błędowskiej i Nowym Modlinie.

Cerkiew prawosławna Św. Aleksandry męczennicy w Stanisławowie (Kolonii Aleksandryjskiej) została zbudowana w latach 1844–1846 według projektu Jana Jakuba Gaya. Na terenie twierdzy Modlin była jeszcze druga cerkiew św. Jerzego, wyświęcona 7 lipca 1837 roku. W 1884 cerkiew odwiedził car Aleksander III, a w roku 1889 car Mikołaj II. Wspólnota prawosławna w Stanisławowie liczyła wówczas ok. 1000 osób, głównie Rosjan. Cerkiew po przebudowie funkcjonuje w Stanisławowie do dziś. W Modlinie Nowym jest też do dziś cmentarz prawosławny.

Powstanie styczniowe wybuchło 22 stycznia 1863 roku. Ze względu na liczną obecność wojska w twierdzy Modlin działania powstańcze nie były prowadzone na terenie gminy Pomiechówek.

Znaczenie Pomiechówka wzrosło w związku z budową Kolei Nadwiślańskiej w latach 1874–1877. Koncesja na budowę została wydana 22 lutego 1874, a kolej została oficjalnie oddana do użytku 17 sierpnia 1877 roku. Była to 3 duża linia kolejowa w Królestwie Polskim, po Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej i Warszawsko-Petersburskiej. Okoliczna ludność była zatrudniana przy budowie linii kolejowej i dużego mostu w Modlinie, wówczas jednego z większych na terenie Imperium Rosyjskiego, zyskała też na wykupie gruntów. Kolej łączyła Warszawę z Mławą i Prusami, stacja graniczna była wówczas w Mławie. Miała bardzo duże znaczenie strategiczne dla przemieszczania armii, handlu i rozwoju terenów zlokalizowanych w jej pobliżu. Stacje znajdowały się w Pomiechowie, Modlinie, Nowym Dworze, Jabłonnie i Nasielsku. Zbudowane zostały mosty – kolejowy i drogowy – na rzece Wkrze.

W latach 1883–1888 zbudowany został pierwszy pierścień fortów twierdzy Modlin, w tym największy fort III Pomiechówek. Fort ten miał własne połączenie kolejowe z twierdzą Modlin i majątkiem w Pomiechówku, na terenie którego była jednostka wojskowa. Lasy wokół Pomiechówka podzielone były na majoraty dla wysokich rangą wojskowych z Modlina, którzy lubili tu polować. W Pomiechówku ustanowiono nadleśnictwo.

W 1887 roku Pomiechowo należało do gmin średniej wielkości. Na terenie gminy było 456 domów i około 4500 mieszkańców. Obszar gminy wynosił 10 198 mórg. W gminie znajdował się kościół katolicki, cerkiew prawosławna w Stanisławowie, wówczas zwanym Kolonią Aleksandryjską na cześć cara, ewangelicki dom modlitwy, urząd leśny – nadleśnictwo, urząd gminy, sąd, stacja kolejowa. Działały także przedsiębiorstwa: fabryka zapałek, fabryka odlewów żelaznych Kopelmana w miejscowości Myza pod Zakroczymiem, jaka działała w latach 1861–1888 i produkowała pociski artyleryjskie, 2 cegielnie, jedna w Kosewie, młyn wodny z poziomym kołem w Kosewku i 5 wiatraków. mały|Pomnik św. Anny w Pomiechówku Na terenie gminy działało 6 szkół i 11 karczem. W skład gminy wchodziły wtedy następujące wioski: Kolonia Aleksandryjska, Aleksandrowsk, Bronisławka, Brody – Cesarski dar, obecne Pomiechówek – Brody – Parcele, Brody, Budy, Czarnowo, Dmitriew, Falbogi Borowe, Gałachy, Głowaczyzna, Kosewo Polskie, Kosewo, Kikoły, Kosywek, Modlin Nowy, Modlin Stary, Myza, Orzechowo, Pomiechowo, Starostwo Zakroczym, Szczypiorno, Utrata, Wólka Kikolska, Grabowa, Zakroczym, Wójtostwo i Zakroczym Kępa. Jak wynika ze spisu, oprócz terenów, które po dziś dzień znajdują się na terenie gminy Pomiechówek, miała ona zdecydowanie większy zasięg terytorialny, obejmując na cały Modlin i Zakroczym.

Administracyjnie twierdza Modlin podlegała gminie Pomiechówek. W samym Pomiechowie według spisu powszechnego z roku 1887 była parafia, urząd gminy, szkoła, dwie karczmy, stacja kolei. W 51 domach mieszkało 422 mieszkańców. Parafia składała się wyłącznie z mniejszych właścicieli posiadających od kilku mórg do 3 włók ziemi. Należała jednak „do zamożniejszych w kraju dzięki oszczędności i pracy mieszkańców” – według Słownika geograficznego geograficzny Królestwa Polskiego wydanego w roku 1887.

Przed I wojną światową, w latach 1910–1914, wakacje w okolicach Pomiechówka spędzał Igor Newerly, syn kapitana 9 Estońskiego Pułku Piechoty armii rosyjskiej, Nikołaja Abramowa. Newerly opisał wakacje w Kosewku w swoich wspomnieniach „Spojrzenie zza rzeki”.