Zbójna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, siedziba gminy Zbójna.
+ Integralne części wsi Zbójna SIMC Nazwa Rodzaj0412665 Budniki część wsi0412671 Bzówka część wsi0412688 Czarny Kąt część wsi0412694 Dłużewo część wsi0412702 Dukat część wsi0412719 Dziedzice część wsi0412725 Parzychy część wsi
Miejscowość do 1954 była siedzibą gminy Gawrychy.
Historia mały|Pomnik upamiętniający społeczność żydowską Zbójnej|lewo W 1827 we wsi Zbóyna ruda, należącej do województwa augustowskiego, obwodu i powiatu łomżyńskiego oraz parafii Nowogród, było 337 mieszkańców w 22 domostwach. W końcu XIX wieku we wsi mieszkało 96 osób. Miejscowość zajmowała powierzchnię 2058 morgów.
W latach 1921–1939 wieś leżała w województwie białostockim, w powiecie kolneńskim (od 1932 w powiecie ostrołęckim), w gminie Gawrychy.
Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 zamieszkiwało tu 778 osób, 656 było wyznania rzymskokatolickiego, 13 prawosławnego, a 109 mojżeszowego. Jednocześnie 681 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 81 żydowską, a 16 rosyjską. Były tu 134 budynki mieszkalne. Część sklepów należała do miejscowych Żydów. Miejscowość była siedzibą parafii rzymskokatolickiej. Podlegała pod sąd grodzki w Kolnie i okręgowy w Łomży; właściwy urząd pocztowy mieścił się we wsi.
W wyniku agresji Niemiec we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją niemiecką. Została włączona w skład III Rzeszy.
Jesienią 1939 miejscowy rolnik Władysław Rosiński wraz z córkami Anną Kowalską i Haliną Deptułą uratował Żydów z rodzin Ozdoba, Chmiel i Gibałka, wywożąc ich za Pisę, za granicę III Rzeszy i ZSRR, lub pomagając w wyjeździe. W Zbójnej znajduje się pomnik upamiętniający miejscową ludność żydowską wystawiony przez potomków ocalałych.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.
W 1998 we wsi mieszkały 1044 osoby. Według danych z Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2002 we wsi były 324 gospodarstwa domowe. Mieszkało tu 1160 osób. W 2009 w Zbójnej notowano 1687 osób. W 2011 według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań notowano 1227 osób, zaś dekadę później, w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań, 1199 mieszkańców.
W miejscowości znajduje się kościół, który jest siedzibą parafii św. Wincentego á Paulo. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, diecezji łomżyńskiej, dekanatu Łomża – św. Brunona.
W Zbójnej istnieje Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej.
Zobacz też Zbójno
Przypisy
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (). GUS. Rejestr TERYT.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kurpie