Radłów – miasto Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2009 r. w sprawie utworzenia, ustalenia granic i nazw gmin oraz siedzib ich władz, ustalenia granic niektórych miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta. w Polsce, położone w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Radłów.
Historia Pierwsza wzmianka o powstaniu parafii w Radłowie pochodzi z 1080. Radłów był wsią biskupów krakowskich w województwie sandomierskim do 1772Zbigniew Anusik, Struktura własności ziemskiej w powiecie pilzneńskim w roku 1629, w: Przegląd Nauk Historycznych 2011, r. X, nr 2, s. 78, kiedy nastąpiła konfiskata dóbr, które przeszły pod zarząd funduszu religijnego i cyrkułu bocheńskiego. W 1819 cesarz Franciszek II Habsburg podarował je Karolowi Badenfeldowi, który zbudował klasycystyczny pałac. Dobra liczące 6000 morgów (Radłów, Biskupice Radłowskie, Niwka, Wał Ruda i Wola Radłowska) kupili w 1869 Ludwik i Anna Helclowie. Po śmierci Ludwika w 1872, która miała miejsce w Radłowie, jego spadkobierczyni, żona Anna przekazała dobra na rzecz Fundacji Domu Ubogich im. Ludwika i Anny Helclów w Krakowie. W 1882 kupił je dla swoich dzieci Tomasz Zamojski, ordynat z Królestwa Polskiego. Po jego śmierci opiekunowie nie byli w stanie utrzymać dóbr i zostały one sprzedane na licytacji Maurycemu Straszewskiemu za 1 510 001 złotychSprzedaż dóbr radłowskich Kurier Lwowski 1891 nr 271 s. 1.. W 1893 Straszewski sprzedał dobra Henrykowi Dolańskiemu z GrębowaZmiana własności Kurier Lwowski 1893 nr 187 s. 4.
W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnowskim. Przebiega przez nią Droga wojewódzka nr 975.
W miejscowości znajdują się mogiły żołnierzy uczestniczących w I wojnie światowej i II wojnie światowej.
W Radłowie i okolicy, na osi miejscowości Niwka – Bobrowniki Wielkie – Bobrowniki Małe – Radłów – Biskupice Radłowskie w dniach 7 i 8 września 1939 trwały bardzo zacięte walki wycofujących się, pod naporem niemieckiego najeźdźcy, polskich oddziałów Armii Kraków wchodzących w skład Grupy Operacyjnej „Boruta”, wśród nich 6-tej Dywizji Piechoty gen. Bernarda Monda i 21 Dywizji Piechoty Górskiej gen. Józefa Kustronia. Stawką w walce było wycofanie się jak największej liczby oddziałów polskich za rzekę Dunajec, pomimo napierających niemieckich dywizji pancernych.W tutejszej szkole przez całą noc z 7 na 8 września 1939 bronił się osamotniony oddział składający się z 6 oficerów i kilkunastu szeregowych (prawdopodobnie z I batalionu 48 pułku piechoty). Po odrzuceniu wielokrotnych wezwań do poddania się obrońcy zostali spaleni miotaczami ognia wraz z budynkiemMarian Porwit „Komentarze do historii polskich działań obronnych 1939 roku”, Wyd. Czytelnik Warszawa 1983, tom 2, strona 457.
Bilans walk bitwy radłowskiej, która miała miejsce na przedpolach Radłowa i mostu w Biskupicach Radłowskich, a w których uczestniczyli, w największym stopniu, żołnierze 3 i 4 Pułku Strzelców Podhalańskich oraz oddziałów 20 Pułku Piechoty, wspierani przez artylerię 12 Pułku Piechoty, to ponad 240 zabitych i ponad 700 rannych, natomiast poświęcenie walczących, którzy związali w walkach znaczne siły niemieckie, pozwoliło na przeprawę na drugi brzeg Dunajca ponad 26 000 polskich żołnierzy, którzy kontynuowali walki w kolejnych dniach września 1939.
Zabytki Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Układ urbanistyczny. Budynek plebanii, ul. Biskupska 5. Budynek wzniesiony w latach 1930–1933. Kościół pw. św. Jana Chrzciciela, otoczenie, kapliczka Chrystusa Frasobliwego. Pałac z parkiem. Obiekt wzniesiony ok. 1830 roku przez Karola Badenfelda na miejscu drewnianego pałacu biskupiego.
Inne zabytki Synagoga w Radłowie
Demografia Piramida wieku mieszkańców Radłowa w 2014 roku. Według danych GUS z 31 grudnia 2021 r. miasto zamieszkiwały 2735 osoby. 690x480px
Religia Parafia św. Jana Chrzciciela w Radłowie
Urodzeni w Radłowie
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (). GUS. Rejestr TERYT.
Bibliografia Armia Kraków, W. Steblik, Wojskowy Instytut Historyczny, Warszawa 1989, s 286 Bitwa radłowska wydanie II, J.Trytek przy współpracy z Rafałem Barys, Biblos, Tarnów 2020,
Linki zewnętrzne
Archiwalne widoki i publikacje związane z miejscowością w bibliotece Polona
Kategoria:Miasta w województwie małopolskim Kategoria:Wsie biskupów krakowskich (województwo sandomierskie) Kategoria:Miasta w Polsce, którym nadano prawa miejskie w XXI wieku