mały|Aleja dębowa w Żdżarach Żdżary (do 14 lutego 1968 Zdziary) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Czarna. Ma status sołectwa.
Wieś w powiecie pilzneńskim w województwie sandomierskim w XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnowskiego.
Integralne części wsi + Integralne części wsi ŻdżarySIMC Nazwa Rodzaj0816612 Barnasie część wsi0816629 Cygany część wsi0816635 Grabica część wsi0816641 Koniec część wsi0816658 Las część wsi0816664 Leśnictwo część wsi0816670 Ługi część wsi0816687 Łysa Góra część wsi0816799 Mazury przysiółek0816693 Nowa Wieś część wsi0816701 Nowe Zagrody część wsi0816718 Olszyny część wsi0816724 Podlas część wsi0816730 Poręby część wsi0816747 Wolaki część wsi0816753 Zagórze część wsi0816760 Zagrody część wsi0816782 Źródła część wsi0816776 Żurawiniec część wsi
Historia Pierwotna nazwa Zdziary oznacza tyle co żwir, rumowisko skalne i odnosi się do miejscowej glebyCzwarty rok nauki języka polskiego w gimnazjach. - Juliusz Balicki, Stanisław Maykowski, Wydawnictwo zakładu Narodowego im. Ossolińskich https://books.google.pl/books?hl=pl&id=jk1LAQAAIAAJ&dq=zdziary+zwir&focus=searchwithinvolume&q=%C5%BCwir.
Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1416 z protokołu Ksiąg Ziemskich Pilzneńskich. Wieś należała do rodu Gryfitów do połowy XVI wieku. Na rozwoju wsi zaważyły darniowe rudy żelaza, które eksploatowali rudnicy (górnicy rud). Kolejnym właścicielem stał się w połowie XVI wieku hetman Jan Tarnowski. Następnie wieś wiele razy zmieniała właścicieli. Po pierwszym rozbiorze w 1772 wieś trafiła w granice cesarstwa Austrii, w których była do końca I wojny światowej, a więc przez 146 lat.
Swój niechlubny udział Żdżary miały w „rzezi galicyjskiej” gdzie żdżarscy chłopi odegrali dość poważną rolę.
Ważną datą w historii wsi jest noc z 14 na 15 sierpnia 1944, gdzie rozbił się na jej polach aliancki samolot niosący pomoc powstańcom warszawskim. Był to angielski samolot bombowy z dywizjonu 178 RAF trafiony przez artylerie niemiecką na froncie w okolicach Dębicy. Na miejscu zginęła siedmioosobowa załoga. Pięciu Anglików i dwóch obywateli RPA. Dziś miejsce katastrofy upamiętnia usytuowany tam głaz, szkoła dba o pamięć o tym wydarzeniu i utrzymuje kontakty z ambasadą brytyjską w Warszawie. Sama szkoła nosi imię nadane w 1999 Lotników Brytyjskich.
Przypisy Strona gminy, sołectwa
Bibliografia D. Bogusławski, Kartki z dziejów wsi Żdżary
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wsie Ligęzów herbu Półkozic (województwo sandomierskie) Kategoria:Wsie w powiecie dębickim