Chaldejski patriarcha Bagdadu – zwierzchnik Kościoła chaldejskiego, jednego z katolickich Kościołów wschodnich, z wiernymi zamieszkałymi głównie na Bliskim Wschodzie, przede wszystkim w Iraku, Iranie, Syrii i w diasporze.
Patriarcha podlega bezpośrednio papieżowi, przy czym jest wybierany przez stosowne organy Kościoła chaldejskiego - Stolica Apostolska jedynie zatwierdza wybór. Podobnie jak wszyscy zwierzchnicy katolickich Kościołów wschodnich posiada względem Watykanu znaczną autonomię. Między innymi ma prawo samodzielnego tworzenia diecezji i innych jednostek kościelnego podziału administracyjnego, a także mianowania biskupów swojego Kościoła. Siedzibą patriarchy jest Bagdad.
Od 2026 chaldejskim patriarchą Bagdadu jest Paweł III Nona. Jego biskupami pomocniczymi, przypisanymi do patriarchatu, nie zaś do konkretnej diecezji (tzw. biskupami kurialnymi), są bp Shlemon Warduni, bp Saad Sirop oraz bp Basel Yaldo.
Pierwsza linia patriarsza – linia Szymona W 1553 roku Szymon VIII/Jan Sulaka zawarł unię z Kościołem katolickim. Doprowadziło to do schizmy w Kościele Wschodu, a łączności z Kościołem Katolickim i utworzenie tam linii patriarszej – tzw. linii Eliasza. Unia przetrwała do 1692, kiedy Szymon XIII Dinkha wrócił do Kościoła Wschodu. Z linii Szymona wywodzą się patriarchowie Asyryjskiego Kościoła Wschodu aż do dziś. #ImięOdDo1Szymon VIII Jan Sulaka155315552Abdiszo IV Maron155515703Yahballaha V157215804Szymon IX Dinkha158016005Szymon X Eliasz160016386Szymon XI Eshuyow163816567Szymon XII Yoalaha165616628Szymon XIII Dinkha16621692
Druga linia patriarsza – linia Józefa Unia została zawarta przez Józefa I w 1681, kiedy to wspólnota z Amidy, uniezależniła się od metropolii Kościoła Wschodu w Alkuszu. Linia wygasła z powodu śmierci Józefa V Augustyna Hindi, który administrował patriarchatem chaldejskim po śmierci Józefa IV Tymoteusza Łazarza Hindi, lecz nie został zatwierdzony na urzędzie patriarchy przez Stolicę Apostolską. #ImięOdDo1Józef I168116962Józef II Sliba Marouf169617133Józef IV Tymoteusz Łazarz Hindi175717804Józef V Augustyn Hindiod 1802 administrator, a od 1812 apostolski delegat na Patriarchat Babilonu; nigdy formalnie nie uznany za patriarchę przez Stolicę Apostolską, choć w 1804 otrzymał paliusz18041827
Trzecia linia patriarsza W 1830 roku Pius VIII odnowił patriarchat chaldejski Babilonu, ustanawiając na tym urzędzie Jana VII Hormizda. Pod jego zwierzchnictwem połączył wymarłą drugą linię patriarszą, tzw. linię Józefa z Amidy i linię Eliasza z Alkuszu, która pozostała w Kościele Wschodu po zawarciu unii z Kościołem katolickim, przez Szymona VIII, z pierwszej linii patriarszej.
W 2021 Synod Kościoła chaldejskiego zmienił nazwę patriarchatu na Patriarchat Bagdadu, co zostało potwierdzone w następnym roku przez papieża Franciszka. #ImięPortretOdDo1Jan VII Hormizd60px183018382Mikołaj I Zaya60px183918463Józef VI Audo60px184718784Piotr Eliasz XIV Abu al-Junana60px187818945Abdiszo V Khayyat60px189418996Józef Emmanuel II Tomasz Audo60px190019467Józef VII Ghanima60px194619588Paweł II Cheikho60px195819899Rafael I BiDawid60px1989200310Emmanuel III Delly60px2003201211Ludwik Rafael I Sako60px2013202612Paweł III Nona 2026
Zobacz też Lista patriarchów Kościoła Wschodu
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Kościół chaldejski Kategoria:Kościół katolicki w Iraku