Dąbrowa (powiat poznański)

Dąbrowa – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Dopiewo.

Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku. Pierwszy zachowany zapis o wsi pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1365 kiedy to zanotowana została pod zlatynizowaną, staropolską nazwą „Dambrova”, 1386 „Dambrovo”, 1387 „Dambrowa Magor!, Dambrav”, 1393 „Dambrowa Magna”, 1399 „Dambrova Velga”, 1400 „Mayor Dambrowa”, 1412 „Dambrowa Maior”, 1418 „Dąbrowa”, 1424 „Maior Dambrowka”, 1433 „Dambrowa Maius” .

Od nazwy miejscowej wsi Dąbrowa, pochodzi polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Dąbrowskich, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości.

Historia Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską i początkowo była wsią kościelną, należącą do kapituły katedry poznańskiej i zarządzana była przez regensów delegowanych do tego celu z ramienia kapituły. Później stała się własnością szlachecką należącą do polskiej szlachty z rodu Dąbrowskich, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1438 miejscowość leżała w powiecie poznańskim w Koronie Królestwa Polskiego. W 1427 w parafii Skórzewo.

Pierwszy zachowany zapis pochodzi z 1365 i odnotowuje Mikołaja z Kórnika, kantora katedry poznańskiej, który w imieniu kapituły katedry poznańskiej dał Wojciechowi z Jankowa wieś Biskupice pod Bninem w powiecie pyzdrskim, a w zamian przejmował od niego na własność kapituły dziedzinę Dąbrowa położoną koło Komornik i Rosnowa. W 1367 król polski Kazimierz III Wielki potwierdził tę transakcję. W latach 1405-1406 dominus Jan, dawny pełnomocnik (łac. „procurator antiquus”) biskupa poznańskiego, wystąpił w różnych sporach dotyczących właścicieli Dąbrowy oraz jako współposiadacz wsi z jego siostrzeńcem (nepos) Stanisławem Słapem z Dąbrowy i Palędzia. W 1414 Jan z Niepartu kanonik poznański i dziedzic Dąbrowy dał Wincentemu i Annie oraz ich bratankowi Mikołajowi, dziedzicom z Trzcielina, 200 grzywien oraz 1/3 Dąbrowy w zamian zaś otrzymał całą wieś Trzcielin (Trzcielin Mały), który otrzymuje odtąd status dóbr duchownych. Wieś w końcu XIV i pocz. XV wieku częściowo stała się wsią szlachecką. Odnotowano części Mikołaja i Jakuba oraz ich braci, a także ich spadkobierców położone prawdopodobnie, a przynajmniej częściowo, na terenie dzisiejszej Dąbrówki. W latach 1386-1405 odnotowany został Mikołaj Dąbrowski z Dąbrowy, a także z Dzięciołowa i Palędzia. W latach 1387-1400 wspomniany został Jakub (Jakusz, Jakubek) Dąbrowski, z Dąbrowy i Palędzia, brat Mikołaja, stryj Jakuba Kruka z Palędzia. W latach 1389-1394 i 1400 Jakub i Mikołaj Dąbrowscy prowadzili spory o podział i rozgraniczenie swych części w Dąbrowie. W latach 1393-1405 Mikołaj Dąbrowski prowadził różne spory o Dzięciołowo. W 1394 przegrał proces sądowy z Mikołajem kanonikiem poznańskim i gnieźnieńskim, synem Strzeszka. W 1400 i 1403 Mikołaj Dąbrowski toczył spory sądowe ze Stanisławem synem Jakuba z Palędzia Małego. W 1403 sąd orzekł, że powinien mu zapłacić 16 skudów, a jeżeli nie zapłaci temuż należnych 10 grztwien, będzie musiał wwiązać Stanisława z Dąbrowy w czynsz w wysokości jednej grzywny. W 1404 Mikołaj Dąbrowski toczył spór majątkowy o Przecławską Łąkę koło Palędzia.

W latach 1391-1412 notowany był Stanisław (Staszek) Dąbrowski zwany też od Palędzia Palędzkim. Od 1398 był właścicielem w Palędziu Małym, a od 1401 w Dąbrowie. Był synem Jakuba Dąbrowskiego z Dąbrowy i z Palędzia Małego. Od roku 1407 Stanisław Dąbrowski używał przydomka Słap. W 1405 toczył spory sądowe z Dziersławem, Bartoszem i Sędziwojem z Dąbrowy. W 1412 był w sporze z Bietką z Dłuska, która pozwała go, bo jej nie dał dwóch łanów roli i karczmy z zagrodą w Dąbrowie. W latach 1397-1413 odnotowany został Marcin Dąbrowski albo Dzięciołowski, zwany też Palędzkim, który był synem Mikołaja Dąbrowskiego z Dąbrowy i Palędzia oraz bratem Tomisławy. W 1408 dowodził, że sądem polubownym pogodzono go z siostrą Tomisławą niegdyś z Dąbrowy ustalając sumę posagu na 15 grzywien oraz, że Tomisława nie upominała się o posag przez ponad 3 lata. W 1413 Marcin Dąbrowski był sporze z Potencjanem i jego braćmi z Dąbrowy.

Miejscowość odnotowały także zapisy podatkowe z XVI wieku. W 1470 dziedzice z Dąbrowy pozwani zostali o zaległe podatki i nie stawili się przed sądem. W latach 1508-1509 wieś zapłaciła wiardunki wojenne z 9 łanów, karczmy i wiatraka opuszczonego. W 1510 miał miejsce pobór od 8 łanów. W 1510 w Dąbrowie było 19 lub 20 łanów, a w tym 10 łanów osiadłych, 3 łany opustoszałe uprawiali miejscowi kmiecie, 7 łanów opustoszałych uprawiał szlachcic Maciej. W 1518 Piotr Krzesiński skwitował Jakuba Rosnowskiego z 14 grzywien zapisanych na Dąbrowie. W 1519 Mikołaj Karchowski wykupił czynsz od sumy 100 grzywien ciążącej na Bzowie, Palędziu i Dąbrowie przenosząc na swe dobra Bylęcin koło Krzywinia i Karchowo. W 1563 miał miejsce pobór z 15 łanów oraz karczmy. W 1574 Dąbrowa znajdowała się w posiadaniu braci Piotra, Sebastiana i Andrzeja Dąbrowskich, synów Mikołaja zwanego Słap. W 1577 miał miejsce pobór, który zapłacił Sebastian Dąbrowski. W 1580 zapłacił on także pobór od 12 ł., 3 zagrodników, jednego komornika oraz od jednego łanu pańskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Dopiewo (gmina)