Komorowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Lwówek. Ma status sołectwa.

Historia Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Istniała co najmniej od pierwszej połowy XV wieku i ma średniowieczną metrykę. Pierwszy zachowany zapis nazwy miejscowości pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1419, oblatowanym w 1596, kiedy to odnotowano ją pod staropolską nazwą „Comorowo”, a w 1508 pod obecną nazwą „Komorowo”. Czasem jako pierwszy zapis o wsi przytacza się dokument króla polskiego Władysława Jagiełły z 1414. Informację tę powielono w różnych opracowaniach, jednak w dyplomie tym nie ma wzmianki o Komorowie.

Okolice miejscowości były jednak zasiedlone wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. W wyniku badań archeologicznych zidentyfikowano kilka stanowisk, na których znaleziono narzędzia z krzemienia z epoki kamienia, fragmenty ceramiki z młodszej epoki kamienia, znaleziska z okresu średniowiecza, z przedziału IX-XIII wieku, a także inne nieokreślone chronologicznie. W błotnistej dolinie około 1500 metrów na południe od Komorowa i 250 metrów na zachód od drogi z folwarku Komorowo do folwarku Grońsko, znajduje się grodzisko wklęsłe z fosą, z okresu około 600-1100 lub późniejszego”.

Wieś była początkowo własnością szlachecką, leżącą w dobrach lwóweckich i należącą do lokalnej wielkopolskiej szlachty z rodu Ostrorogów Lwowskich herbu Nałęcz, którzy od nazwy miejscowości Ostroróg przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Sieniawskich. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. W 1508 wieś odnotowana została w powiecie poznańskim Korony Królestwa Polskiego w parafii Lwówek.

Pierwszy zachowany zapis historyczny o miejscowości pochodzi z początku XV wieku. W 1419 wojewoda poznański, starosta brzeskokujawski oraz starosta generalny Wielkopolski Sędziwój Ostroróg w dokumencie lokacyjnym dla miasta Lwówek wspomniał Komorowo. Jako właściciel miasta nie pozwalał nikomu warzyć piwa w karczmach swoich wsi, a w tym m. in. w Komorowie, lecz polecał aby karczmarze mający je na wyszynk kupować je w mieście. Dokument wyszczególniał też inne nakazy. We wsiach w okolicy miasta Lwówek miało nie być krawców, szewców oraz kowali. Dopóki nie skończy się wolnizna, to na milę od miasta miało nie być kowala, a po jej upływie na połowie mili nadał miastu las zwany „Lwowski Las”, poczynając od granic Komorowa i Grońska, tak daleko, jak sięgają granice lwóweckie.

W 1534 miał miejsce podział dóbr miasta Lwówek pomiędzy Ostrorogami Lwowskimi. Wieś Komorowo otrzymał Stanisław Starszy, syn Dobrogosta Ostroroga. W 1545 miał miejsce podział dóbr pomiędzy Ostrorogami Lwowskimi w wyniku, którego Stanisław Lwowski syn zmarłego Marcina Lwowskiego kasztelana kowalskiego otrzymał 1/3 miasta Lwówek oraz m. in. wieś Komorowo wraz ze stawem, położonym w Grodnie (obecnie to Grudna, lecz na podstawie tego podziału dołączonym do Komorowa. W 1568 Krzysztof, Marcin i Piotr z Ostroroga Lwowscy, synowie kasztelana santockiego Wojciecha Lwowskiego oraz Anna z Ostroroga Lwowska córka Marcina, wdowa po Prokopie Sieniawskim pozywali się wzajemnie o szkody w mieście Lwówek oraz m. in. o karczowanie dużej części lasu zwanego „Mniszek” w Komorowie.

Zachowały się także zapisy w historycznych księgach podatkowych dotyczące wsi. W 1508 miał miejsce pobór z 5 łanów oraz trzy grosze od karczmy. W 1509 pobrano podatki z 5 łanów, jednego łana sołtysiego oraz trzy grosze z karczmy. W 1563 miał miejsce pobór z 6 łanów oraz z karczmy dorocznej. W 1577 płatnikiem poboru z Komorowa była pani Sieniawska Anna z Ostroroga Lwowska, córka Marcina, wnuczka Dobrogosta, wdowa po Prokopie Sieniawskim. W 1580 płatnikiem poboru był kasztelan kamieński Marcin Lwowski syn Wojciecha, prawnuk Dobrogosta. Pobrano wówczas podatki z 12 półłanków, od 6 zagrodników, jednego komornika, 1/4 łana karczmarskiego.

Z drugiej połowy XVI wieku zachował się opis wsi oraz okolicy wymieniający szereg lokalnych nazw. Z 1573 pochodzi relacja woźnego sądu ziemskiego sporządzonej na żądanie Anny z Ostroroga Lwowskiej, wdowy po stolniku lwowskim Prokopie Sieniawskim, o przebiegu granic pomiędzy Komorowem a Zębowem. Obie te wsie znajdowały się w obrębie dóbr lwóweckich przynależnych miastu Lwówek. W okolicy odnotowano trzy kopce narożne: grodzieński graniczny wsi Grodna, (obecnie wieś Grudna), komorowski oraz zębowski leżące w dąbrowie albo w lesie pomiędzy drogami komorowską, grodzieńską i zębowską. Zachowany dokument wylicza kopce graniczna od 2 do 23 wraz z obiektami, przy których te kopce leżały nad „Gradową Drogą”, przy strudze niedaleko lipy pod Łączem, na uroczysku „Trzaskalińcu”, na zagrodniczym kącie pod lipami, w tymże kącie zwanym „Dąbek”, nad lasem niedaleko buku, nad „Rudami”, nad drogą z Zębowa do Komorowa, nad rolami zwanymi „Kierz Olszewy”, na łąkach zwanymi „Dąb”, przy „Bębnowej Płosie”, pomiędzy Płosą Bębnową a Nikodemową, w końcu Bębnowej Płosy, na Pielaszowie, w chroście zwanym „Brzoska”, nad Wojniną Rolą, pod dębem, pod lipą, niedaleko drogi „Dąbrowny”, a także kopce narożne komorowski, zębowski i liński nazywany od wsi Linie leżące na uroczyskach zwanych „Wyrzyna” .

Wieś szlachecka położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskimAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 18..

Zabory Polski W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Komorowo należała do wsi większych w ówczesnym powiecie bukowskim, który dzielił się na cztery okręgi (bukowski, grodziski, lutomyślski oraz lwowkowski). Komorowo należało do okręgu lwowkowskiego i stanowiło część majątku Lwówek Zamek (niem. Neustadt), którego właścicielem był wówczas (1837) Antoni Łącki. W skład rozległego majątku Lwówek Zamek wchodziło łącznie 36 wsi. Według spisu urzędowego z 1837 roku Komorowo liczyło 351 mieszkańców i 27 dymów (domostw).

Okres powojenny W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Zobacz też Komorowo

Przypisy Raport o stanie gminy Lwówek w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 26 Strona gminy, sołtysi

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Wieś Komorowo w liczbach. polskawliczbach.pl

Kategoria:Lwówek (gmina) Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie)