Kościół parafialny pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej w Tykocinie oraz zespół klasztorny pomisjonarski zostały wzniesione z fundacji hetmana Jana Klemensa Branickiego i jest wiązany z twórczością Jana Henryka Klemma. Kościół powstał w dwóch etapach. Budowę rozpoczęto w roku 1742, a wieże powstały pod koniec roku 1748E.Żyłko, Architektura i Urbanistyka Tykocina w XVIII w. w świetle nieznanych materiałów archiwalnych, KAiU, 7, 1962, s. 101–114. Architektura thumb|left|200px|Kościół Trójcy Przenajświętszej – widok znad rzeki NarewPóźnobarokowy kościół zamyka wschodnią ścianę Dużego Rynku w Tykocinie. Jest budowlą typu bazylikowego, z okazałą elewacją frontową określaną jako fasada parawanowa. Charakterystycznie dla tego regionu pokryty jasnożółtym tynkiem glinowym oraz czerwonym pokryciem dachowym. Po obu stronach elewacji frontowej znajdują się dwie wieże połączone z korpusem kościoła łukami i arkadami w kształcie półkolistych skrzydeł wykończonych w części dachowej misternie wykonanymi rzeźbami. Dziedziniec świątyni zamknięty jest od czoła żelaznym ogrodzeniem i bramą zdobioną popiersiami czterech ewangelistów. Wyposażenie Trójnawowe wnętrze kościoła zdobią polichromie ścienne z 1749 r. wykonane przez Sebastiana Ecksteina. Barokowo-rokokowy ołtarz główny z ok. 1750 r. jest pozłacany i bogato zdobiony. W bocznych nawach, znacznie mniejszych i wspartych na czterech potężnych filarach, znajduje się sześć ołtarzy również polichromowanych i złoconych.thumb|left|200px|Ołtarz głównyWszystkie obrazy w nawach bocznych namalowane zostały przez Szymona Czechowicza. Na ścianach po obu stronach wejścia dwa portrety małżonków Branickich, Jana Klemensa i Izabeli z Poniatowskich autorstwa Augusta Mirysa – nadwornego malarza Branickich. Polichromie sklepień nawy głównej i naw bocznych są dziełami Władysława Drapiewskiego z lat 1910–1912, wykonanymi zgodnie z trendami malarstwa XVIII w. Konfesjonały, bogato zdobiona ambona i chrzcielnica pochodzą z ok. 1750 r.
Nad kruchtą rozciąga się balkon chóralny z rokokowymi organami. Zbudowane one zostały około 1760 r. podobnie jak towarzyszący kościołowi zespół klasztorny z fundacji Jana Klemensa Branickiego. Organy odrestaurowane zostały w latach 1997–1999.
W kościele znajduje się kielich, którego papież Jan Paweł II używał w czasie mszy świętej podczas swojej pielgrzymki do Łomży w 1991 roku. Kielich od 2 kwietnia 2005 (dnia śmierci papieża) jest używany przy odprawianiu mszy w najważniejsze uroczystości kościelne.
Bezpośrednio za kościołem znajduje się plebania przeznaczona przez misjonarzy na seminarium duchowne, a obecnie na plebanię parafii rzymskokatolickiej.
Upamiętnienie Poczta Polska wyemitowała 28 kwietnia 2022 r. znaczek pocztowy upamiętniający kościół w Tykocinie, o nominale 3,60 zł, w serii Piękno Polski. Wydrukowano 90 000 sztuk, techniką offsetową, na papierze fluorescencyjnym. Autorem projektu znaczka był Jarosław Ochendzan.
W 2025 roku Narodowy Bank Polski, w ramach serii Odkryj Polskę, wprowadził do obiegu milion sztuk monet o nominale 5 złotych, na rewersach których widnieje wizerunek kościoła pw. Trójcy Przenajświętszej w Tykocinie.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo podlaskie) Kategoria:Fundacje kościelne Branickich herbu Gryf Kościół Świętej Trójcy w Tykocinie Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Trójcy Świętej Kategoria:Kościoły w diecezji łomżyńskiej Kościół Świętej Trójcy w Tykocinie Kategoria:Architektura barokowa w województwie podlaskim Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie białostockim Kategoria:Historia Tykocina