thumb|230px|Witold Teofil Staniszkis w czasie posiedzenia Sejmu w 1925 w sprawie ustawy o reformie rolnej thumb|230px|Grób rodziny Staniszkis na Starych Powązkach w Warszawie Witold Teofil Staniszkis (ur. 20 grudnia 1880 w Mariampolu, zm. 21 listopada 1941 w KL Auschwitz) – polski agrotechnik, profesor rolnictwa i uprawy roślin SGGW, działacz społeczny i polityczny, polityk endecji, poseł na Sejm I, II i III kadencji w II RP z ramienia Związku Ludowo-Narodowego oraz Stronnictwa Narodowego.
Życiorys Był Litwinem z pochodzenia (ojciec był nauczycielem i działaczem litewskiego ruchu nacjonalistycznego). Za polską działalność patriotyczną popadł w konflikt z ojcem, został też usunięty z gimnazjum w Mariampolu. Maturę zdał w ŁomżyM.J. Chodakiewicz, J. Mysiakowska-Muszyńska, W.J. Muszyński, Polska dla Polaków! Kim byli i są polscy narodowcy, Poznań 2015, s. 39–40.. Ukończył biologię na Uniwersytecie Warszawskim, później studiował nauki rolnicze w Krakowie. Od wczesnej młodości angażował się w działalność niepodległościową, będąc członkiem „Zet”. Działał w kole akademickim Towarzystwa Oświaty Narodowej, przewodniczył Sekcji Koronnej Centralizacji Gimnazjalnych Kół Samokształceniowych w Królestwie Polskim, w Centralnym Komitecie Organizacji uczniowskich reprezentował Łomżę, działał w komitecie na rzecz pomocy unitom. Członek Ligi Narodowej od 1905 i Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego. Był jednym z przywódców Zjednoczenia NarodowegoEugeniusz Romer, Pamiętnik Paryski 1918–1919, przypisy Andrzej Garlicki, Ryszard Świętek, t. I, Wrocław 2010, s. 33..
Po studiach został asystentem na Uniwersytecie Jagiellońskim. Współpracował z pismami o tematyce agrarnej: „Tygodnikiem Rolniczym” i „Gazetą Rolniczą”.
W czasie I wojny światowej był wiceburmistrzem Kutna. Poseł na Sejm nieprzerwanie przez 16 lat od 1919 z ramienia Związku Ludowo-Narodowego.
Kierownik Rolniczej Stacji Doświadczalnej w Kutnie, wykładowca na Kursach Przemysłowo-Rolniczych w Warszawie, profesor SGGW; specjalizacja – uprawa roślin i chemia rolna (od 1915). Będąc wykładowcą tej uczelni dał się poznać jako przeciwnik tzw. getta ławkowego w latach 30 XX w. jak twierdzi profesor Marek Urban. Jednakże teksty, także z prasy Stronnictwa Narodowego, z lat 30. zdają się z kolei świadczyć, że profesor Staniszkis, jako dziekan wydziału rolnego SGGW jak najbardziej popierał getto ławkowe.
Od 1927 sprawował mandat radnego Warszawy z listy narodowej demokracji. Poseł na Sejm Ustawodawczy i Sejm I, II i III kadencji (1922–1935) z ramienia endecji. 11 listopada 1937 został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski „za zasługi na polu pracy naukowej i społecznej”..
Pełnił funkcję skarbnika Stronnictwa Narodowego (1937–1939), wiceprzewodniczącego Zarządu Głównego (1939–1941) oraz przewodniczącego zarządu w okręgu łomżyńskim. Jednocześnie w lutym 1937 był jednym z członków komitetu podpisującego się pod „Zasadami programu narodowo-radykalnego” przygotowanymi w imieniu komitetu redakcyjnego „Ruchu Młodych” przez Bolesława Piaseckiego. W czasie II wojny światowej członek konspiracyjnego Stronnictwa Narodowego.
II wojna światowa 20 września 1939 został powołany przez generała Juliusza Rómmla na członka Komitetu Obywatelskiego przy dowódcy Armii „Warszawa”. Był jednym z 12 zakładników wskazanych Niemcom zgodnie z aktem kapitulacji miasta z 28 września „celem zabezpieczenia przed aktami sabotażu”.
W nocy 17/18 maja 1941 został aresztowany razem ze Stanisławem Sedlaczkiem i kilkunastoma innymi pracownikami Stołecznego Komitetu Samopomocy Społecznej. Trafił na Pawiak. 23 lipca 1941 roku został wywieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. W transporcie liczącym 350 innych więźniów znajdowało się również wielu wybitnych Polaków jak były wiceminister skarbu Roman Rybarski, 11-krotny mistrz Polski w biegach długodystansowych Józef Noji, polityk PPS Adam Kuryłowicz, publicysta Piotr Kownacki. Witold Staniszkis został zamordowany w obozie przez niemieckich nazistów w 1941 roku.
Symboliczny grób znajduje się na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 213-2-27,28).
Życie prywatne Był synem nauczyciela greki, Wincentego (zm. 1926) oraz Weroniki ze Szmitów. Matka zmarła wcześnie i ojciec ożenił się powtórnie z jej siostrą Anną. W 1907 roku ożenił się z Wandą Piotrowską. Ojciec Witolda Wincentego, Olgierda Justyna, Jerzego, Anny Makowskiej, Wandy Staniszkis, dziadek Jadwigi Staniszkis i Witolda Kazimierza Staniszkisa.
Przypisy
Bibliografia Jacek Majchrowski (red.), Kto był kim w II RP?, Warszawa 1994.
Linki zewnętrzne Prace Witolda Staniszkisa w serwisie Polona.pl
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Absolwenci Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie konspiracyjnego Stronnictwa Narodowego Kategoria:Członkowie Ligi Narodowej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Oświaty Narodowej Kategoria:Członkowie Zjednoczenia Narodowego Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet” Kategoria:Ludzie urodzeni w Mariampolu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowego Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego Kategoria:Politycy Związku Ludowo-Narodowego Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk rolniczych Kategoria:Polscy wiceburmistrzowie Kategoria:Polacy – ofiary KL Auschwitz Kategoria:Posłowie na Sejm I kadencji (1922–1927) Kategoria:Posłowie na Sejm II kadencji (1928–1930) Kategoria:Posłowie na Sejm III kadencji (1930–1935) Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) Kategoria:Radni Warszawy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1880 Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego Kategoria:Zmarli w 1941