Franciszek Zachariasz Brożek (ur. 23 sierpnia 1890 w Krakowie, zm. w 1940 w Charkowie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, członek i współzałożyciel Towarzystwa Sportowego „Wisła”, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Jana, urzędnika pocztowego, i Józefy ze Stasików urodzony w Krakowie. Ukończył II Gimnazjum Św. Jacka w Krakowie oraz zaliczył cztery półrocza na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W czasie I wojny światowej walczył w szeregach cesarskiej i królewskiej armii (od lutego do lipca 1916 na froncie rosyjskim, a od lutego 1917 do czerwca 1918 na froncie włoskim). Jego oddziałem macierzystym był c. i k. Pułk Piechoty Nr 13. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 lutego 1918.

1 listopada 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego i przydzielony do 8 pułku piechoty Legionów. Uczestnik wojny polsko-ukraińskiej, a następnie polsko-bolszewickiej.

Bramkarz pierwszej drużyny piłkarskiej Wisły Kraków do 1910. Reprezentant Polski w Igrzyskach Olimpijskich w 1924 (Paryż) w strzelectwie sportowym. Zajął 15. miejsce drużynowo w strzelaniu do tarcz 200, 400, 600, 800 m.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 13 pułku piechoty w Pułtusku. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 975. lokatą w korpusie oficerów piechoty.

10 maja 1922 w Paryżu były dowódca kombinowanego pułku piechoty, major Józef Jaklicz sporządził wniosek na odznaczenia kapitana Brożka Orderem Virtuti Militari za czyny dokonane 15 i 26 czerwca 1919. Wniosek został poparty przez generała Władysława Sikorskiego i 12 lipca 1922 przesłany do Adiutantury Generalnej Naczelnego Wodza, lecz nie został zaakceptowany.

12 kwietnia 1927 awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 i 80. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W maju tego roku został przeniesiony do 18 pułku piechoty w Skierniewicach na stanowisko dowódcy I batalionu. W kwietniu 1928 został przesunięty na stanowiska oficera sztabowego pułku, a w lipcu tego roku przesunięty ponownie na stanowisko dowódcy I batalionu. W marcu 1932 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza. W 1934 został wyznaczony na stanowisko dowódcy batalionu KOP „Iwieniec”. Na podpułkownika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 16. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W 1937 został kierownikiem 9 Okręgowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Brześciu.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 – po agresji ZSRR na Polskę – w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na tzw. liście Gajdideja (poz. 153 i 253).

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”, tu „Franciszkowi Broszkowi”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, pułkownik Franciszek Zachariasz Brożek został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci, przy Starostwie Powiatowym w Mielcu.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Zdjęcie – Franciszek Brożek

Kategoria:Dowódcy batalionów 18 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy batalionu KOP „Iwieniec” Kategoria:Kierownicy okręgowych urzędów wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 13 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Piłkarze Wisły Kraków Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polscy olimpijczycy (Paryż 1924) Kategoria:Polscy piłkarze Kategoria:Polscy strzelcy na igrzyskach olimpijskich Kategoria:Strzelcy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1924 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1940